قارون؛ ثروتمند بزرگ یهودیان بود و بنا به خبررسانی خدای بزرگ در قرآن، از پیروان و مومنان به موسی پیامبر(ع) بود اما با گذشت زمان و سرمایه‌دار شدن کم‌کم از موسی(ع) فاصله گرفت و به دشمنی با او پرداخت. موسی(ع)؛ پیامبر الهی، با سه کانون زور فرعونی، زر قارونی و تزویر سامری به مبارزه و جهاد پرداخت. موسی(ع) در برابر ستم قدرتمندان سیاسی و ثروتمندان اقتصادی و فریب حیله‌گران فرهنگی ایستاد و مردم را به راه مستقیم و هدف تکامل شخصی و اجتماعی هدایت کرد. خداوند در قرآن می‌فرماید: به درستی که قارون از قوم موسی(ع) بود سپس او بر موسی(ع) و یارانش ستم کرد چرا که ما به او از گنج‌ها آنقدر داده بودیم که کلیدهای مخازن آن گنج‌ها بسیار زیاد بود و نگهداری آنها بر گروهی که قوی و نگهبان قارون بودند، سنگینی می‌کرد. قارون ثروتمند، مغرور و متکبر بود و همیشه از دارایی‌های خود یاد می‌کرد.

نصیحت به قارون

خیرخواهان قوم قارون به او می‌گفتند: این قدر از روی غرور و تکبر شادی نکن! به درستی که خداوند شادی‌کنندگان مغرور را دوست ندارد و تو با آنچه که خداوند به تو نعمت داده است سرای آخرت خود را به دست آور و مهیا ساز و سهم خودت را از دنیا فراموش نکن چرا که هر انسانی محدود است و به طور محدود در دنیا زندگی می‌کند و سهم محدودی از دنیا دارد، پس باید در این مدت زمانی محدود سخت بکوشد تا سهم خود را از نعمت الهی در آخرت مهیا سازد. اطرافیان قارون که طبعا قوم حضرت موسی(ع) نیز بودند از سر خیرخواهی این مطالب را به قارون گوشزد می‌کردند و به او می‌گفتند که به فقیران احسان کن همان طوری که خداوند به تو احسان کرد و در زمین فساد و تباهی نکن چرا که خداوند مفسدان را دوست ندارد.

پاسخ قارون به خیرخواهان

قارون در پاسخ به نصیحت خیرخواهان اینگونه جواب داد که: من این دارایی را بر حسب علمی که نزد خود دارم به دست آورده‌ام و موضوع دارایی من ارتباطی با خدا ندارد.

آیا به واقع قارون نمی‌دانست که خداوند قبل از او از نسل‌های گذشته افرادی را که از قارون قدرتمندتر و ثروتمندتر بودند به هلاکت رساند؟! و مجرمان به هنگام وقوع عذاب الهی بر آنها هرگز از گناهانشان پرسیده نمی‌شوند؟! اما قارون هیچ توجهی به این نصایح و تاریخ گذشتگان نداشت و با غرور و تکبر زیاد با تمام زیورها و زینت‌هایش به میان قومش آمد. اشخاصی که دنیاطلب بودند، گفتند: ای کاش به ما هم، مثل آنچه که قارون دارد، داده می‌شد به درستی که قارون صاحب بهره‌ای بزرگ است.

اما دانشمندان و پارسایان قوم موسی(ع) گفتند: وای بر شما که نمی‌دانید ثواب و پاداش خداوند برای کسی که عمل شایسته انجام دهد بهتر از دارایی‌های قارون است چرا که دارایی‌های قارون، فانی و تمام شدنی است ولی پاداش الهی، جاودان و همیشگی است و هیچکس به پاداش الهی نمی‌رسد مگر اینکه به خداوند ایمان آورد و عمل صالح انجام دهد و در راه ایمانش بردبار باشد.

قارون کیست؟

قارون از نسل یعقوب و نوادگان لاوی، پسر یعقوب است و رابطه نسبی با موسی پیامبر دارد. نقل‌های مختلفی درباره این رابطه نسبی شده است بعضی او را عموی موسی(ع) و بعضی دیگر او را پسرعموی موسی(ع) معرفی کردند و از امام صادق(ع) نقل شده است که؛ قارون پسرخاله موسی(ع) بود. به هر شکل قارون و موسی(ع) هر دو از نسل لاوی، پسر یعقوب بودند. قارون در حالت فقر و تنگدستی به موسی(ع) ایمان آورد و بسیار خوشرو و متواضع بود او از یاران نزدیک موسی(ع) بود و قرائت بسیار زیبا و درستی از تورات داشت. قارون و موسی(ع) در پدربزرگشان؛ قاهث مشترک می‌باشند، زیرا پدر موسی(ع) عمران و پدر قارون؛ یصهر، فرزندان قاهث هستند. قارون با گذشت زمان و ثروتمند شدن مورد امتحان الهی قرار گرفت و حالت کفر و عناد خویش را آشکار کرد. قارون و سامری هر دو همین وضعیت را داشتند که به ظاهر ایمان آورده بودند ولی در وضعیتی که توانایی مالی و فرهنگی پیدا کردند، کفرشان را آشکار کردند.