داروهاى ضدٌ ميکروبى يکى از مهم‌ترين عوامل افزايش طول عمر و کيفيت زندگى انسان هستند که در قرن بيستم پا به عرصه وجود نهاده‌اند. اين داروها بيشترين داروهاى نسخه‌ شده را تشکيل مى‌دهند و مى‌توانند زندگى‌بخش باشند. ولى در صورت استفاده نامناسب مى‌توانند هزينه بهداشتى را بالا ببرند، سبب تداخلات داروئى و عوارض نامطلوب ديگر شوند، و موجب پيدايش پاتوژن‌هاى مقاوم گردند.


به کار بستن چند اصل راهنماى زير موجب استفاده مؤثرتر از داروهاى ضدٌ ميکروبى مى‌شود. ۱. در صورت امکان، قبل از شروع درمان نمونه لازم جهت اهداف تشخيصى (کشت، رنگ‌آميزي، و بررسى‌هاى خاص) تهيه شود به‌طورى که نوع پاتوژن و حساسيت آنتى‌بيوتيکى آن تعيين شود. ۲. بعد از تعيين نوع پاتوژن و حساسيت آنتى‌بيوتيکى انتخاب شود که باريک‌ترين طيف ممکن را داشته باشد تا بروز مقاومت و اختلال در فلور طبيعى به حداقل برسد. ۳. انتخاب داروى ضدٌ ميکروبى بايد براساس فارماکوکينتيک و عوارض جانبى ترکيبات فعال دارو، محل عفونت، وضعيت ايمنى ميزبان، و شواهد اثربخشى از کارآزمائى‌هاى بالينى مناسب باشد. ۴. در شرايط مساوى از نظر عوامل فوق‌الذکر، بايد داروئى که از همه ارزان‌تر است انتخاب شود.

جدول درمان ضدٌ باکترى

دارو ارگانيسم‌ها محدوده دوزاژ راه تجويز کاهش
دوز براى
نارسائى
کليه
سميت‌هاى
عمده
پنى‌سيلين‌ها
پنى‌سيلين‌
G
استرپتوکوک، ليستريا،
نيسريامننژيتيديس،
اکتينومايسس،
کلستريديوم
(غير از ديفيسيل)،
ترپونماپاليدوم
۱،۲۰۰،۰۰۰ تا
۲۴،۰۰۰،۰۰۰
واحد روزانه
وريدى به‌صورت
منقسم هر
۴ ساعت
وريدى،
عضلانى
متوسط ازدياد حساسيت
(راش، تب،
آنافيلاکسى ۱
در ۱۰۰۰)
پنى‌سيلين
V
استرپتوکوک ۰/۲۵ تا ۵/۰
گرم روزى
چهار بار
خوراکى لازم
نيست
مشابه
پنى‌سيلين
G
اگزاسيلين استافيلوکوک طلائى
(غير از سوش‌هاى
مقاوم به پنى‌سيلين
(MRSA)،
استرپتوکوک
۲-۱ گرم هر ۴
ساعت وريدى
وريدى،
عضلانى
لازم
نيست
ازدياد
حساسيت
(راش، تب)
، هپاتيت
دى
‌کلوگزاسيلين
مانند اگزاسيلين ۵۰۰-۱۲۵
ميلى‌گرم
روزانه
چهار بار
خوراکى لازم
نيست
ازدياد حساسيت (راش، تب)
آمپى‌سيلين استرپتوکوک،
انتروکوک،
ليستريا، N.
مننژيتيديس،
سالمونلا، شيگلا، پروتئوس
۲-۱ گرم هر
۴ ساعت وريدى
وريدى، عضلانى جزئى اسهال، راش،
راش، کهيرى
(غير از آلرژى)
درمونونوکلئوزعفونی
پى‌پراسيلين بيشتر باسيل‌هاى
گرم منفى
(از جمله پسودومونا
آئروژينوزا)،
بى‌هوازى‌ها،
استرپتوکوک،
انتروکوک فکاليس
۴-۳ گرم هر
۶-۴ ساعت
وريدى جزئى ازدياد حساسيت
(راش، تب)
آمپى‌سيلين
/ سولباکتام
بيشتر باسيل‌هاى
گرم منفى
(غير از پسودومونا
آئروژينوزا)،
استرپتوکوک، S.
طلائى (غير از
MRSA)،
بى‌هوازى‌ها
۳-۱/۵ گرم
هر ۶
ساعت
وريدى
وريدى،
عضلانى
جزئى مانند آمپى‌سيلين
پى‌پراسيلين
/ تازوباکتام
مانند پى‌پراسيلين
است ولى بر روى
ارگانيسم‌هاى گرم
منفى و بى‌هوازى
اندکى مؤثرتر است
۴/۵ - ۳/۳۷۵
گرم هر ۶
ساعت
وريدى جزئى مانند پى‌پراسيلين