سوءتغذيه در کودکان صفر تا ۶ ماهه

در کودکانى که در ۶ ماههٔ اول زندگي، به ‌تنهائى از شير مادر تغذيه مى‌شوند، نادر است. در صورت کافى بودن شير مادر، اين کودکان از رشد خوبى برخوردار خواهند بود. در شرايط ناکافى بودن شير مادر و استفاده از شيرخشک ممکن است کودک به‌دليل عدم دريافت انرژى و مواد مغذى لازم يا ابتلاء مکرر به عفونت به سوءتغذيه مبتلا شود. بسيارى از خانواده‌ها به ‌دليل کمى درآمد يا ناآگاهي، شيرخشک را رقيق‌تر از حد استاندارد تهيه کرده و در دفعه‌هاى کمترى کودک را با آن تغذيه مى‌کنند. عدم رعايت بهداشت يا در دسترس نبودن آب سالم نيز کودک را در معرض خطر ابتلاء به عفونت قرار مى‌دهد. روند رشد در اين کودکان به ‌صورت خطى صاف (Flat) است و به احتمال زياد در سال اول زندگى به سوءتغذيه شديد مبتلا مى‌شوند.

سوءتغذيه در کودکان ۶ تا ۱۲ ماهه

خطر سوءتغذيه در کودکان ۶ ماهه افزايش مى‌يابد. از ۶ ماهگى به بعد کودک هم به غذاى تکميلى و هم شير مادر نياز دارد، در صورتى‌که برخى از کودکان در اين سن غذاى تکميلى کافى دريافت نمى‌کنند و در برخى ديگر شير مادر به‌طور ناگهانى قطع مى‌شود. از اين سن به بعد کودک بيشتر در معرض ابتلاء به بيمارى‌هاى عفونى است. ممکن است منحنى رشد در اين کودکان به‌ صورت خطى صاف (flat) در آيد. تأخير رشد در اين کودکان مى‌تواند منجر به سوءتغذيه شديد در سال دوم زندگى شود.


- سوءتغذيه در کودکان ۱ تا ۳ ساله:

تأخير رشد در سال اول زندگي، خطر ابتلاء به سوءتغذيه در سال‌هاى بعد را افزايش مى‌دهد. کودکان ۱ تا ۳ ساله ممکن است انرژى و مواد مغذى کافى را به‌دلايل زير دريافت نکنند:


- غذا به قدر کفايت خورده نشود

- ميزان انرژى و مواد مغذى دريافتى کافى نباشد

- کودکان بسيار پرتحرک بوده و نياز آنها به انرژى بيشتر باشد

- ابتلاء به عفونت‌ها موجب کاهش اشتها شده باشد.

سوء‌تغذيه در کودکان ۱ تا ۳ ساله

تأخير رشد در سال اول زندگي، خطر ابتلاء به سوءتغذيه در سال‌هاى بعد را افزايش مى‌دهد. کودکان ۱ تا ۳ ساله ممکن است انرژى و مواد مغذى کافى را به دلايل زير دريافت نکنند:


۱. غذا به قدر کفايت خورده نشود.

۲. ميزان انرژى و مواد مغذى دريافتى کافى نباشد.

۳. کودکان بسيار پرتحرک بوده و نياز آنها به انرژى بيشتر باشد.

۴. ابتلاء به عفونت‌ها موجب کاهش اشتها شده باشد.

سوءتغذيه در کودکان ۳ تا ۵ ساله

بعد از ۳ سالگى کودکان کمتر در معرض ابتلاء به سوءتغذيه هستند. در اين سن کودکان قادر هستند خود غذا بخورند. آنها مى‌توانند غذاى بزرگسالان را بخورند و غذاهاى حجيم براى آنها کمتر مشکل ايجاد مى‌کند. با اين حال کودک در اين سن به سوءتغذيه مبتلا مى‌شود، اگر:


- سابقه سوءتغذيه داشته و درمان نشده باشد

- مبتلا به عفونت‌هاى شديد مثل مالاريا، پنوموني، سل و يا بيمارى‌هاى عفونى مزمن باشد

- دسترسى به مواد غذائى به‌دليل فصلى‌ بودن منابع غذائى کم باشد

- بحران شديد عاطفى هم‌چون مرگ مادر که بر روى اشتهاى کودک تأثير گذاشته باشد


ممکن است به ‌دليل سابقه سوءتغذيه و کوتاهى قد، در اين کودکان وزن براى قد طبيعى باشد. به همين دليل براى تشخيص سوءتغذيه در کودکان سه ساله يا بالاتر، شاخص وزن براى قد همراه با قد براى سن مناسب‌تر است.