علل و عوامل بسيارى مى‌توانند باعث کاهش سطح هوشيارى شوند. ”تروما“ يکى از علل است که معمولاً هم در شرح حال و هم در معاينه به‌طور واضح يافت مى‌گردد. اختلالات متابوليک (مثل ديابت قندي، اورمي، سموم، عدم تعادل الکتروليتي، هيپوکسي) ممکن است همانند تروما سطح هوشيارى را تغيير دهند.


بيمارانى که نئوپلاسم داخل مغزى دارند ممکن است در هر سطحى از هوشيارى باشند از هوشيارى کامل تا حالت کُما.


عفونت‌هاى سيستم اعصاب مرکزى معمولاً با علائم سيستميک عفونت و يک سير پيشرونده همراه هستند. از سوى ديگر، سير و علائم بالينى آبسه‌هاى مغزى بيشتر نئوپلاسم مغزى است تا شبيه به يک عفونت مهاجم.


انسدادهاى عروقى (آمبولي، ترومبوز) معمولاً به‌صورت نقايص ناگهانى عصبى و بدون کاهش قابل ملاحظه‌اى در سطح هوشيارى ظاهر مى‌شوند اما خونريزى‌هاى مغزى باعث نقايص عصبى شديد و يک کُماى ناگهانى مى‌شوند.


سير بيمارى‌هاى دژنراتيو معمولاً به‌طور آهسته پيشرونده است و باعث دمانس مختل‌کننده سطح هوشيارى مى‌شوند.