نام فارسى نيتروپروسيد سديم
  نام انگليسى NITROPRUSSIDE SODIUM
  نام تجارى دارو Nipride, Nitropress
  گروه دارويى ضد فشارخون
  گروه شيميايى دارو گشادکننده عروق محيطى
  مكانيسم اثر مستقيماً باعث شل‌شدن عضله صاف شريانى ـ وريدى مي‌شود؛ که منجر به کاهش preload و after load قلب مي‌گردد.
  موارد مصرف کريز هيپرتانسيون، کاهش خونريزى در عمل جراحى با کم‌کردن فشارخون.
  ميزان مصرف کريز افزايش فشارخون:
بالغين: ۱۰ـ۵/۰ mcg/kg/min (به‌طور متوسط ۳mcg/kg/min) به‌صورت وريدى تزريق مي‌شود.
موارد منع مصرف: حساسيت مفرط، هيپرتانسيون، جبرانى مثلاً در شنت وريدى ـ شريانى يا کوآرکتاسيون آئورت، هيپرتانسيون در بيماران با گردش خون مغزى مختل.
  توضيحات دارو عوارض جانبي:
گوارشي: تهوع، استفراغ، درد شکمي.
دستگاه عصبى مرکزي: سرگيجه، سردرد، بي‌قراري، پرش عضلاني، کاهش رفلکس‌ها، از دست دادن هوشياري.
چشم، گوش، حلق و بيني: وزوز گوش، تاري‌ديد.
ادراري‌تناسلي: ناتوانى جنسي.
پوستي: درد، تحريک در محل تزريق، تعريق.
احتياطات: در حاملگى (در گروه C قرار دارد)، شيردهي، بچه‌ها، عدم تعادل آب و الکتروليت، هيپوناترمي، بيمارى کبدي، کليوي، پيري، کمبود B12 آتروفى آپتيک لبر، کم‌کارى تيروئيد بااحتياط مصرف شود.
فارماکوکينتيک: شروع اثر: ۲ـ۱ دقيقه. اوج اثر: بسته به‌سرعت انفوزيون. مدت اثر:۱۰ـ۱ دقيقه پس از اتمام انفوزيون. متابوليسم: در اريتروسيت و بافت‌ها به سيانوژن تبديل مي‌شوند و سپس در کبد به تيوسيانات متابوليزه مي‌شود. دفع: به‌صورت تيوسيانات از کليه (نيمه عمر ۷ـ۷/۲ روز).
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ الکتروليت‌ها سديم، پتاسيم، کلر، دي‌اکسيد کربن.
ـ آزمايشات عملکرد کليوي: کاته کول‌آمين‌ها، BUN، کراتينين.
ـ آزمايشات عملکرد کبدي: ALT, AST, Alk-p.
ـ فشارخون در صورت امکان با روش‌هاى مستقيم، ECG را به‌طور مداوم چک کنيد.
ـ توزين روزانه I&O.
ـ در درمان طولاني‌مدت سطح تيوسيانات به‌طور روزانه.
توصيه‌ها:
ـ دوز دارو وابسته به فشارخون بوده که هر ۱۵ دقيقه اندازه‌گيرى مي‌شود، تنظيم مي‌گردد.
ـ تزريق وريدى بعد از رقيق کردن ۵۰mg در ۳ـ۲ ml محلول قندى %۵ صورت گيرد، ترقيق بيشتر در ۲۵۰ml محلول قندى %۵، فقط با استفاده از يک پمپ انفوزيون اين کار انجام شود، بطرى را براى حفاظت از نور در يک ورق آلومينيوم بپيجيد، در صورت تغيير رنگ محلول (آبي، سبز، قرمز تيره) آن را دور بي‌اندازيد، مقدار دارو را برحسب پاسخ بيمار تنظيم کنيد.
ارزيابى باليني:
پاسخ درماني: کاهش فشارخون، قطع‌شدن خونريزي.
تهوع، استفراغ، اسهال.
تورگور پوستي، خشکى مخاطات براى وضع هيدراتاسيون.
بررسى ادم در پاها و ساق‌ها هر روز.
رال، تنگي‌نفس و اورتوپنه هر ۳۰ دقيقه.
درمان مصرف بيش از حد دارو: تا زماني‌که محلول نيترات سديم %۳ براى تزريق وريدى آماده مي‌شود، استنشاق آميل نيتريت را تجويز نمائيد، و سپس تيوسولفات سديم وريدى را تزريق نمائيد، کاهش فشارخون را با وازوپرسور تصحيح کنيد.