در طى چند سال اخير ايمن‌سازى از پيشرفت‌هاى اساسى در ايمونلوژى بهره برده است. مکانيسم‌هائى که به‌دنبال واکسيناسيون توليد مصونيت مى‌کنند مشابه آنهائى است که موجود زنده از آنها براى مبارزه با بيمارى‌هاى ويروسى و ميکروبى استفاده مى‌کند.


وقتى يک آنتى‌ژن وارد بدن موجود زنده مى‌شود، منجر به شروع يک پاسخ ايمنى مى‌شود که از نظر نوع مى‌تواند هومورال (سرمي) يا سلولار باشد و يا هر دو را هم‌زمان تحريک کند. پاسخ ايمنى شامل دو مرحله است: اول، شناسائى ماده آنتى‌ژنيک توسط سيستم ايمنى و بعد، انتخاب انواع مشخصى از سلول‌هاى مناسب ايمنى که قادر باشند اين پاسخ را سازمان دهند.


به‌طور خلاصه دو دسته سلول در پاسخ‌هاى ايمنى دخالت دارند: