دو فرآورده ايمون‌گلوبولينى براى ايمن‌سازى غيرفعال در دسترس است. ۱. ايمون‌گلوبولين طبيعى انسانى و ۲. ايمون‌گلوبولين اختصاصى (هيپرايمون) انساني. اين فرآورده‌ها در پيشگيرى از عفونت‌هاى باکتريال و ويروسى به‌کار مى‌روند و نيز در افرادى که نقص ايمنى دارند به‌عنوان جايگزين‌هاى پادتن استفاده مى‌شوند.

ايمون‌گلوبولين طبيعى انسانى

ايمون‌گلوبولين انسانى يک جزء غنى از پادتن است (جزء Cohn II) که از حداقل ۱۰۰۰ اهداء‌کننده به‌دست مى‌آيد. سازمان جهانى بهداشت استانداردهاى محکمى براى تهيه آن وضع کرده است. براى مثال فرآورده بايد، حداقل ۹۰% ‌‌IgG دست نخورده را شامل شود، بايد تا جائى‌که ممکن است عارى از IgGهاى به هم چسبيده و توده شده (aggregated IgG) باشد، همه زيرگروه‌هاى IgG بايد وجود داشته باشند، غلظت IgA بايد پائين باشد و سطح پادتن‌ها بايد حداقل براى دو گونه از باکترى و دو گونه ويروس به حد کفايت باشد و استانداردهاى ديگرى شبيه اينها.


ايمون‌گلوبولين طبيعى انسان براى جلوگيرى از سرخک، در افراد بسيار حساس استفاده مى‌شود و براى مسافران به مناطق آندميک تا سقف ۱۲ هفته از ابتلاء به هپاتيت ‌A جلوگيرى مى‌کند. اين ايمون‌گلوبولين مى‌تواند از طغيان‌هاى (outbreaks) عفونت هپاتيت A در خانواده يا مؤسسات جلوگيرى کند. تا ۱۲ هفته بعد از تزريق ايمون‌گلوبين انساني، واکسن زنده نبايد تجويز شده و اگر واکسن زنده قبلاً تجويز شده است تزريق ايمون گلوبين انسانى بايد دو هفته بعد از تجويز واکسن زنده باشد.

ايمون‌گلوبولين اختصاصى انسانى

ايمون‌گلوبولين اختصاصى (هيپرايمون) انسانى بايد حداقل داراى ۵ برابر پادتن، نسبت به فرآورده‌هاى استاندارد باشد. اين فرآورده‌هاى از پلاسماى بيمارانى به دست مى‌آيد که به تازگى از يک عفونت بهبود يافته‌اند و يا کسانى که بر عليه عفونت خاصى ايمن شده‌اند. به اين ترتيب پلاسماى اين افراد ميزان بالائى از پادتن را بر عليه عفونت خاصى دارا مى‌باشند و مى‌تواند حفاظت فورى بر عليه آن عفونت ايجاد کند. براى مثال ايمون‌گلوبولين اختصاصى انسانى براى پيشگيرى از ابتلاء به آبله مرغان در افراد خيلى حساس استفاده مى‌شود و نيز براى پيش‌گيرى در افراد مواجهه يافته با هپاتيت B و هارى و همچنين در موارد پيش‌گيرى از کزاز در افراد زخمى شده کاربرد دارد.


ايمون‌گلوبولين از طريق عضلانى تجويز مى‌شود. ايمون‌گلوبولين از طريق عضلانى تجويز مى‌شود. ايمون‌گلوبولين‌هائى که از طريق وريد تجويز مى‌شوند اخيراً در دسترس قرار گرفته‌اند. تزريق عضلانى براى بعضى افراد دردناک است اما اگر پروکائين يک درصد را به نسبت يک به ۱۰ با ايمون‌گلوبولين مخلوط کنيم، بهتر تحمل خواهد شد. مقادير بيشتر از ۵ ميلى‌ليتر بايد در ۶-۴ محل مختلف در عضله سرين و از طريق سوزن نمره ۱۸ يا ۲۰ تزريق گردد چرا که فرآورده‌ها خيلى غليظ هستند.


بالاترين حد غلظت خوني، در تزريق عضلاني، بعد از دو روز حاصل مى‌شود و نيمه عمر آن بين ۲۰ تا ۳۵ روز مى‌باشد. به‌طور کلى ايمون‌گلوبولين‌ها با فاصله کمي، قبل يا بعد از ايمن‌سازى فعال، نبايد تجويز شوند چرا که پاسخ ايمنى را مهار مى‌کنند. ايمن‌سازى بر عليه کزاز و هپاتيت B از استثنائات اين قانون مى‌باشند.


فوايد ايمون‌گلوبولين‌ها از قرار زير هستند: ۱. عارى از هپاتيت B هستند ۲. در حجم کمى که به طور عضلانى تزريق مى‌شود غلظت بالائى از پادتن‌ها را دارا هستند ۳. اگر درست ذخيره‌سازى شوند، محتواى ثابتى از پادتن‌ها را دارند. عوارض نامطلوب ايمون‌گلوبولين‌ها ممکن است موضعى يا عمومى باشند. وقتى حجم زيادى به صورت داخل عضلانى تزريق مى‌شود واکنش‌هاى موضعى (مثل درد، آبسه‌هاى استريل) شايع هستند. واکنش‌هاى عمومى ممکن است سريع يا تأخيرى باشند. واکنش‌هاى سريع در طى چند دقيقه بعد از تزريق رخ مى‌دهند و به صورت آنافيلاکتيک مى‌باشند (گُرگرفتگي، درد پهلو، سفتى عضلات، تنگى نفس و علائم شوک). واکنش‌هاى تأخيرى ممکن است ظرف چند ساعت يا چند روز اتفاق بيفتند و معمولاً شدت کمترى دارند و ممکن است شامل : کهير، درد مفاصل، تب يا اسهال باشند. واکنش‌هاى عمومى شيوع کمترى داشته و در هر ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ مورد تزريق عضلانى يک‌بار اتفاق مى‌افتد و در تزريق‌هاى وريدى شايع‌تر هستند. واکنش‌هاى عمومى با تجويز هيدروکورتيزون قبل از تزريق، جلوگيرى مى‌شود.


کاربردهاى ايمون گلوبولين در جدول (کاربردهاى مناسب ايمون‌گلوبولين‌ها در جلوگيرى از درمان بيمارى‌ها) آمده است. استفاده از آنها فقط وقتى توصيه مى‌شود که کارآئى آنها ثابت شده باشد. وقتى کارآئى کاملاً ثابت نشده است استفاده از ايمون‌گلوبولين‌ها، اختيارى است. جمعيت هدفى که در جدول کاربردهاى مناسب ايمون گلوبولين‌ها در جلوگيرى از درمان بيمارى‌ها آمده است در مطالعات شاهددار به دست آمده‌اند و استفاده از ايمون‌گلوبولين‌ها بايد محدود به همين افراد شود.

کاربردهاى مناسب ايمون‌گلوبولين‌ها در جلوگيرى از درمان بيمارى‌ها

عامل يا شرايط بيمارى‌زا جمعيت هدف فرآورده(۱) مقدار(۲) وضعيت
هپاتيت A موارد تماس خانگي، طغيان بيمارى در موسسات ايمون‌گلوبولين ۰/۰۲ ميلى‌ليتر به ازاء هر کيلوگرم وزن بدن (۲/۳ تا  ۸ ميلى‌گرم به ازاء هر کيلوگرم وزن بدن) براى پيش‌گيرى توصيه مى‌شود
  مسافرانى که باشرايط غيربهداشتى در مناطق گرمسيرى يا کشورهاى در حال توسعه تماس دارند ايمون‌گلوبولين ۰/۰۲ ميلى‌ليتر به ازاء هر کيلوگرم وزن بدن (۲/۳ تا  ۸ ميلى‌گرم به ازاء هر کيلوگرم وزن بدن) هر ۴ ماه براى پيش‌گيرى توصيه مى‌شود
هپاتيت نه A نه B تماس مخاطى يا زيرپوستي ايمون‌گلوبولين ۸mg/kg   ۰/۰۵ml/kg  اختيارى براى پيش‌گيري
هپاتيت B تماس مخاطى يا زيرپوستي ايمون‌گلوبولين هپاتيت B ۰/۰۵ml/kg تا ۰۷/۰ (۱۱-۸ ميلى‌گرم به ازاى هر کيلوگرم وزن بدن) ظرف يک ماه تکرار مى‌شود براى پيش‌گيرى توصيه مى‌شود
  نوزادان مادرانى که آنتى ژن HBs آنها مثبت است. ايمون‌گلوبولين هپاتيت B ۸mg) ۰/۰۵ml) در بدو توليد، ۳ ماهگى و ۶ ماهگي براى پيش‌گيرى توصيه مى‌شود
تماس جنسى با بيمار مبتلا به هپاتيت B حاد
 
ايمون‌گلوبولين ۸mg/kg  ،۰/۰۵ml/kg و تکرار آن بعد از يک ماه اختيارى براى پيش‌گيري
سرخجه زنانى که در ابتداى حاملگى مواجهه مى‌يابند ايمون‌گلوبولين ۲۰ml اختيارى براى پيش‌گيري
آبله‌مرغان تماس افرادى که ايمنى مختل دارند يا نوزادان با بيمار حاد ايمون‌گلوبولين آبله‌مرغان(۳) ۲۵-۱۵ واحد به ازاء هر کيلووزن بدن حداقل ۱۲۵ واحد براى پيش‌گيرى توصيه مى‌شود
سرخک تماس نوزادان زير يک سال يا تماس افراد با ايمنى مختل با بيمار حاد در طى ۶ روز گذشته کسانى که با حيوانات هار تماس داشته باشند ايمون‌گلوبولين هاري ۲۰ واحد به ازاء هر کيلو وزن بدن براى پيش‌گيرى توصيه مى‌شود
کزاز بعد از تماس جدى افراد ايمنى نشده يا ناقص ايمنى شده يا بلافاصله بعد از تشخيص بيماري ايمون‌گلوبولين کزاز ۲۵۰ واحد براى پيش‌گيري، ۶۰۰-۳۰۰ واحد براى درمان براى پيش‌گيرى يا درمان توصيه مى‌شود
ايمنى‌سازى برعليه عامل ‌Rh مادران D)Rh) منفى که بچه D)Rh) مثبت دارند، يا حاملگى ناقصى از يک پدر Rh مثبت داشته‌اند يا بعد از تزريق خون Rh مثبت به مادر Rh منفي ايمون‌گلوبولين Rh يک ويال (۲۰۰ تا ۳۰۰ ميکروگرم) به ازاى مواجهه با هر ۱۵ ميلى‌ليتر خون Rh مثبت براى پيش‌گيرى توصيه مى‌شود


(۱) ايمون‌گلوبولين‌هاى هيپرايمون نيز براى پيش‌گيرى از اوريون، يا پيش‌گيرى و درمان سياه سرفه و ديفترى به کار مى‌روند. هيچ داده قطعى در دست نيست و هيچ توصيه‌اى هم ارائه نمى‌شود.


(۲) مقدار براساس تزريق عضلانى محلول ۵/۱۶ درصدى مى‌باشد.


(۳) در حال حاضر به صورت محدود وجود دارد.