بواسير

بواسير در اثر بزرگ و گشاد شدن سياهرگ‌هاى اطراف مقعد ايجاد مى‌شود. در طول حاملگي، به‌علت رشد رحم، از جريان خون سياهرگى در ناحيه راست روده، کاسته مى‌شود. بدين طريق ميزان برگشت خون ناحيه راست روده به قلب کاهش يافته و زمينه مساعدى براى توليد بواسير به‌وجود مى‌آيد. ناگفته نماند حاملگى به تنهايى نمى‌تواند موجب بواسير شود، مگر اينکه همراه با يبوست باشد. زيرا مدفوع سخت و زور زدن در هنگام دفع مدفوع دو عامل اساسى در ايجاد بواسير است. تحت چنين شرايطى سياهرگ‌ها بزرگ، متسع و دردناک گشته و اغلب موجب خارش و خونريزى خفيف در اطراف مقعد مى‌گردد. بنابراين، اولين اقدام براى درمان بواسير برطرف نمودن يبوست است. استفاده از حوله گرم در اطراف مقعد نيز در رفع موقت اين ناراحتى بى‌تأثير نيست. اگر بواسير زياد و با خونريزى توأم باشد براى درمان قعطى مراجعه به پزشک الزامى است.

تنگى‌ نفس و ناراحتى‌هاى تنفسى

بر اثر فشارى که رحم بزرگ شده، به شش‌ها وارد مى‌آورد، در دو ماه آخر دوره حاملگى تنگى نفس امرى عادى است. براى درمان تنگى نفس، اگر خفيف باشد، مادر حامله تنگى‌ نفس امرى عادى است. براى درمان تنگى ‌نفس، اگر خفيف باشد، مادر حامله در حالى که روى تختخواب دراز کشيده است مى‌تواند با قرار دادن تعدادى بالش در پشت خود به‌نحوى که سر و شانه بالاتر قرار گيرند استراحت نمايد. بهتر است پنجره‌هاى اتاق مخصوصاً اگر در فصل تابستان باشد باز نگه‌داشته شوند تا هواى تازه در اتاق جريان داشته باشد. در غير اين صورت هواى اتاق چندين بار در روز مى‌بايست تهويه گردد.

اگر چه تنگى ‌نفس در اواخر دوره حاملگى کاملاً طبيعى است، ولى اگر شدت آن به حدى است که در موقع حرکت و بالا رفتن از پله باعث ناراحتى مى‌شود مسئله را بايد با پزشک در ميان گذاشت. زيرا تنگى نفس ممکن است علاوه بر فشار رحمي، به‌علت امراض قلبى و يا ريوى باشد و در اين صورت مادران، بايستى به‌طور دقيق معاينه شده و تحت درمان قرار گيرند. معمولاً يک يا دو هفته قبل از زايمان به‌علت پائين آمدن سر بچه به داخل ناحيه لگن، از شدت تنگى‌ نفس کاسته مى‌شود.

ترشحات خونى و لکه‌بينى

وقتى زن حامله مى‌شود، قاعدگى قطع شده و وجود هر گونه لکه‌بينى و يا خونريزى غير طبيعى تلقى مى‌گردد. يکى از علل شايع لکه‌بينى و خونريزى در سه ماهه اول حاملگي، سقط جنين و علائم تهديد به سقط است، به‌خصوص اگر با دردهاى شکمى همراه باشد.

در نيمه دوم حاملگي، لکه‌بينى و خونريزى رحمى ممکن است مربوط به سقط شدن جنين، بچه‌خوره، ضعيف شده و نارسايى جفت، جدا شدن جفت و يا جفت سر راهى باشد.


در صورت لکه‌بينى و يا خونريزي، بايستى از انجام کارهاى سنگين و حرکت زياد خوددارى نموده و در اولين فرصت به پزشک مراجعه شود. هم‌چنين در صورت وجود ترشحات غير طبيعى زنانه مانند زياد شدن ميزان ترشحات، متعفن و بدبو شدن، تغيير نمودن رنگ آن و ايجاد خارش در نواحى فرج و قسمت بالاى ران، مراجعه به پزشک توصيه مى‌گردد.

پارگى پوست شکم

در پوست ناحيه شکم بسيارى از زنان باردار خطوط قرمز رنگى ظاهر مى‌شود که بعد از زايمان به رنگ سفيد مايل به نقره‌اى در مى‌آيد. اين خطوط نشانه پاره شدن پوست مى‌باشد که معمولاً از نيمه دوم باردارى شروع به ظاهر شدن مى‌کنند و در ماه‌هاى آخر زيادتر مى‌شوند. راجع به‌علت پارگى پوست شکم، پزشکان عقايد مختلف دارند. برخى از پزشکان عقيده دارند که علت پاره شدن، گسترش زياده از حد پوست ناحيه شکم به‌علت فشار رحم مى‌باشد و برخى ديگر کمى ويتامين بدن را عامل اصلى مى‌دانند. آنچه مسلم است اينکه، پارگى پوست علت واضحى ندارد ولى شايد آنهايى که پوست بدن شل و يا زمينه به‌خصوصى دارند بيشتر مبتلا گردند.

وقتى پوست پارگى پيدا کرد ديگر با هيچ وسيله‌اى از بين نمى‌رود. ولى جهت پيشگيري، به تجربه ثابت شده است که ماساژ روزانه يا يک روز در ميان ناحيه شکم در ماه‌هاى اول باردارى توسط پمادهاى ويتامينه و هورمون‌دار تا حد زيادى از پيدايش پارگى شکم جلوگيرى مى‌کند.

خارش پوست بدن

گروه نسبتاً زيادى از مادران در موقع حاملگى از خارش پوست بدن در نواحى مختلف شکايت مى‌کنند. خارش، ناحيه پوست شکم و دست و پا را بيشتر از ساير نقاط فرا مى‌گيرد و علت آن ممکن است مربوط به حساسيت بدن به حاملگى باشد. در مواردى که خارش، قسمت عمده و يا تمام پوست بدن را فرا مى‌گيرد بايد به فکر حساسيت بدن نسبت به يک ماده خارجى بود. گاهى از اوقات که ترشحات زنانگى به‌علت عفونت ميکروبى و يا قارچى زياد مى‌شود، پوست اطراف فرج و يا قسمت‌هاى بالاى ران تحريک شده و يا قرمز مى‌گردد و بعداً در همين ناحيه خارش به‌وجود مى‌آيد.

جهت تسکين خارش‌هاى معتدل و ملايم پوست، گرفتن دوش مفيد بوده و پاشيدن پودر در نواحى از بدن که خارش دارد گاهى مؤثر واقع مى‌شود. در مواقع آلرژي، از خوردن غذاهايى که حساسيت ايجاد مى‌کنند مانند تخم‌مرغ، ماهى و ميوه‌جات مانند توت‌فرنگي، گوجه‌فرنگي، هم‌چنين ادويه‌جات بايد پرهيز نمود. اگر خارش پوست بدن زياد و وسيع بوده و در برابر درمان‌هاى معمولى مقاومت کند، بهتر است جهت دستور کامل به پزشک متخصص پوست مراجعه شود.

تکرار ادرار

فشار رحم بر روى مثانه سبب مى‌شود که در ماه‌هاى اول دوران حاملگى تعداد دفعات دفع ادرار زياد شود و يا مادر فقط حس دفع ادرار داشته باشد. موقعى که رحم تغيير وضع داد، فشار رحم مادر از بين مى‌رود و ممکن اس در آخر دوران حاملگى موقعى که جنين در پائين لگن مادر قرار گرفت، دوباره ظاهر گردد. علت ديگر تکرر ادرار اين است که کار کليهٔ مادر در دوران حاملگى افزايش مى‌يابد. اگر مادر حامله مقدار نوشيدن مايعات را مخصوصاً بعدازظهرها کم کند تعداد دفعاتى که لازم است براى ادرار کردن در شب بيدار شود، کم خواهد شد. اگر تکرر ادرار مادر توأم با سوزش يا علامت ديگرى است بايد به پزشک متخصص خود مشورت کند.

علاوه بر مشکلات فوق‌الذکر، حالت صرع (Eclampsia) نيز به‌ندرت در خانم‌هاى حامله ديده مى‌شود که در صورت عدم درمان به‌موقع، مادر حامله ممکن است دچار خونريزى مغزى شود و يا گرفتار نارسايى قلبى ناشى از فشار خون زياد گردد. اين امر ضمن خطر جدى براى حيات مادر، مى‌تواند به خفگى جنين نيز منجر گردد.