براى اينکه از تندرستى خود به‌خوبى نگهدارى نمائيد، بايستى به‌طور مرتب و کامل تحت معاينات پزشکى قرار بگيريد. پزشک شما مى‌تواند از مقايسهٔ نتايج آزمايشات پزشکى با آنچه در گذشته ديده شده و در پروندهٔ شما ضبط شده است علائم بيمارى و تغييرات حاصله در سلامتى شما را تشخيص دهد.


بهداشت عمومى در سال‌هاى اخير پيشرفت زيادى نموده است. با استفاده از اين پيشرفت‌ها شخص مى‌تواند به آسانى نقايص ناشناخته خود را بشناسد و عاداتى را که براى سلامتى او زيان‌آور است اصلاح نمايد و در نتيجه در برابر بيمارى‌ها بهتر مقاومت نمايد. معاينات پزشکى مرتب باعث مى‌شود که بيمارى در مراحل اوليه خود تشخيص داده شده و ضمن معالجه، از تشديد آن جلوگيرى به‌عمل آيد.


در اين روزگار که زندگى شهرنشينى باعث افزايش گرفتارى‌ها و ناراحتى‌هاى شخصى است اطمينان بر اين که شخص در صورت لزوم، تحت مراقبت پزشکى يک دکتر خوب قرار دارد بسيار مهم و باعث اطمينان‌‌خاطر مى‌باشد. پزشک خصوصى شما مى‌تواند با اطلاعاتى که شما به او مى‌دهيد از وضع کار، زندگى خصوصى و وضع مالى شما آگاه باشد. پروندهٔ پزشکى که پزشک از بدو مراجعه به وى براى شما درست کرده است در مواردى که علائم بيمارى تازه‌اى بروز مى‌کند مى‌تواند تشخيص صحيح‌ترى را تضمين نمايد.


فاصله معاينات پزشکى بر حسب امکانات و توانايى اشخاص فرق مى‌کند. يک معاينه کامل اوليه، به‌وسيله پزشک بسيار لازم است زيرا از آغاز کار گزارشى از وضع سلامتى شما تهيه مى‌کند که بنيا‌ن‌گذار پى‌گيرى‌هاى بعدى خواهد بود. وقتى پزشک بداند که شما بيمار هميشگى او هستيد خود را مسؤول حفظ سلامتى شما مى‌داند و با اطلاعاتى که شما از سوابق بهداشتى و بيمارى‌هاى خود به او مى‌دهيد، بهترين امکان را در اختيار دارد که تغييرات حاصله در وضع سلامتى شما را ارزشيابى نموده و از بروز بيمارى‌هاى سخت جلوگيرى نمايد.


بانوان باردار بيش از ساير بانوان به معاينات پزشکى احتياج دارند تا اطمينان حاصل کنند که کليهٔ مراقبت‌هاى قبل از زايمان را انجام داده‌اند. اين بانوان بايستى از نخستين ماه‌هاى باردارى تحت مراقبت پزشک متخصص زنان و زايمان قرار گيرند و دستورات آنان را با دقت انجام دهند. براى نوزادان و کودکان خردسال، پزشک متخصص کودکان بايستى تعداد و فواصل معاينات پزشکى را تعيين نمايد. کودکان و نوجوانان در سنين معينى مانند هنگام ورود به دبستان، معاينات آموزشگاهى ضمن تحصيل، هنگام ورود به دانشگاه يا مدارس عالى ديگر، هنگام استخدام در مؤسسات و غيره معاينه مى‌شوند. آزمايشات قبل از ازدواج در بيشتر کشورهاى پيشرفته جهان اجبارى است. کسانى که بيش از همه به آزمايش‌هاى ساليانه احتياج دارند کسانى هستند که سن آنان از چهل سال تجاوز نموده است. کسانى که در کارهاى مربوط به پزشکى و بهداشت کار مى‌کنند بايستى در ابتداى ورود به اين حرفه يک معاينه کامل بشوند و از تاريخچه بهداشتى و حرفه‌اى آنان پروندهٔ کاملى تشکيل شود و سپس طبق دستور پزشک ‌به‌طور مرتب تحت معاينات پزشکى قرار گيرند. در يک معاينه پزشکى کامل، پزشک ابتدا درجه حرارت، ضربان نبض، تنفس، فشار خون، وزن، قد، ديد چشم و توانايى شنوايى را اندازه‌گيرى مى‌کند. سپس سر، چشم، گوش، بيني، غدد لنفاوي، سينه، معده، اعضاى تناسلي، مقعد، کليه، لگن خاصره، دست‌ها و پاها، پوست و رفلکس‌هاى مفاصل را معاينه مى‌نمايد.


معاينات معمولى شامل آزمايشات تجزيه ادرار، عکس‌بردارى از سينه، آزمايش خون و شمارش گلبول‌هاى خون مى‌باشد. بر حسب تاريخچه بهداشتى و حالت‌هايى که هنگام معاينات فوق مشاهده مى‌شود آزمايشات گوناگون ديگرى نيز انجام شود تا وضع بهداشت شخص روشن گرديده و در صورت نياز به معالجات پزشکي، هر چه زودتر اقدام گردد.


با پيشرفت سريع دانش در کليهٔ رشته‌هاى علوم به‌خصوص در علم پزشکي، يک نفر به تنهايى قادر نيست تمام اطلاعات پزشکى موجود را فرا گيرد و به‌همين جهت اغلب پزشکان عمومى در رشتهٔ به‌خصوصى از دانش پزشکى تخصص مى‌بينند.


پزشک عمومى مى‌تواند بهترين انتخاب شما به‌عنوان پزشک شخصى باشد زيرا با احاطه کاملى که به تمام بدن دارد، مى‌تواند شما را معاينه و بيمارى‌هاى عمومى شما را معالجه کند و در مواردى که بيمارى مربوط به يک عضو به‌خصوصى باشد که معالجه آن احتياج به تخصص و اطلاعات بيشتر و يا احتياج به جراحى داشته باشد شما را نزد پزشک متخصص مربوطه که به وى اعتماد دارد خواهد فرستاد.


لازم به ياد‌آورى است در صورتى‌که به مهارت و طرز معالجه پزشک شخصى خود اعتماد نداشته باشيد عاقلانه است که دکتر خود را عوض کنيد ولى اين تعويض را بايد در نهايت ادب انجام دهيد. پزشک خود را فقط به‌علت بى‌صبرى و ناشکيبايى در بهبود هر چه زودتر ناراحتى خود تغيير ندهيد. در نظر داشته باشيد که بعضى از بيمارى‌ها را هيچ پزشکى نمى‌تواند معالجه کند و در مان عده‌اى از بيمارى‌هاى ديگر مستلزم زمان بيشتر و همکارى‌هاى کامل بيمار با پزشک معالج مى‌باشد. در صورتى‌که در انتخاب پزشک خود، دقت اوليه کافى نموده باشيد تعويض پزشک خيلى به‌ندرت ضرورت پيدا مى‌کند.