وظيفهٔ کنونى بسيارى از کشورها رساندن خدمات مراقبت بهداشتى کافى براى همهٔ مردم و به‌کارگيرى از آنها است. بيمارستان‌هاى بزرگ که تاکنون براى اجراء خدمات بهداشتى برگزيده شده‌اند از نظر آنکه تنها به‌ بخش کوچکى از مردم خدمت مى‌رسانند - و اينها هم تنها کسانى هستند که در شعاع محدودى از ساختمانى بيمارستان زندگى مى‌کنند - نارسا به‌شمار مى‌آيند. به‌خصوص که خدمات ارائه شده هم بيشتر ماهيت درمانى دارند. از اين‌رو به حق گفته شده است که اين‌گونه بيمارستان‌ها بيشتر بُرج عاج بيمارى به‌شمار مى‌روند تا مراکز انجام خدمات مراقبت جامع بهداشتى با افزايش هزينه‌هاى نگاه‌دارى اين‌گونه بيمارستان‌ها و نارسائى آنها در برآوردن مجموعهٔ نيازهاى بهداشتى جامعه کشورها در جست‌وجوى راه ديگرى براى ارائه خدمات بهداشتى برمى‌آيند، با اين ديدگاه که اين راه ديگر داراى هزينهٔ متناسب و دربرگيرندهٔ نيازهاى اساسى مردم روستائى باشد.

نمونه‌اى براى انجام خدمات بهداشتى

براى اجراء خدمات بهداشتى الگوهاى چندى تهيه شده است. يکى از ساده‌ترين اين الگوها برابر شکل الگوى نظام مراقبت‌هاى بهداشتى مى‌باشد.


در عمل اين الگو بسيار پيچيده‌تر و گسترده‌تر است. داده‌ها (Input) عبارتند از: وضعيت سلامتى يا دشوارى‌هاى بهداشتى جامعه، و نمايندهٔ نيازها و تقاضاهاى بهداشتى جامعه هستند چون هميشه منابع براى برآوردن بسيارى از نيازهاى بهداشتى ناکافى هستند بايد اولويت‌ها تعيين شوند. اين کار مستلزم برنامه‌ريزى مناسب به‌منظور جلوگيرى از به‌هرز رفتن منابع است. چگونگى برنامه‌ريزى‌ بهداشتى در بخش ديگرى بيان شده است. خدمات مراقبت بهداشتى براى برآوردن نيازهاى بهداشتى جامعه از طريق به‌کارگيرى دانش و منابع در دسترس طرح‌ريزى شده‌اند. بايد خدمات ارائه شده جامع و جامعه‌نگر باشد، و منابع متناسب با نيازهاى جامعه توزيع شوند. نظام مراقبت بهداشتى بر اجراء خدمات بهداشتى توجه دارد، به‌عبارت ديگر شامل بخش‌ مديريت و درگير با مطالب مربوط به سازمان‌دهى خدمات است. پيامد نهائيِ ستاده (Output) و عبارت است از دگرگونى در وضعيت سلامت يا ارتقاء بهداشت جامعه. ستاده به‌صورت جلوگيرى از مرگ، نجات زندگى افراد، جلوگيرى از بيماري، درمان موارد، افزايش طول عمر و ... بيان مى‌شود.


الگوى نظام مراقبت‌هاى بهداشتى
الگوى نظام مراقبت‌هاى بهداشتى