رد ترکه

مادهٔ ۲۴۹

وارثى که ترکه را رد مى‌کند بايد کتباً يا شفاهاً به دادگاه اطلاع بدهد، اطلاع مزبور در دفتر مخصوصى ثبت خواهد شد اين رد نبايد معلق يا مشروط باشد.

مادهٔ ۲۵۰

رد ترکه بايد در مدت يک‌ ماه از تاريخ اطلاع وارث به فوت مورث به‌عمل آيد اگر در مدت نامبرده رد ترکه به‌عمل نيايد در حکم قبول و مشمول مادهٔ ۲۴۸ خواهد بود.

مادهٔ ۲۵۱

در صورتى‌که ترکه تحرير شده باشد مدت مذکور فوق از تاريخ ابلاغ خاتمهٔ تحرير ترکه به وارث شروع مى‌شود.

مادهٔ ۲۵۲

اگر وارثى قبل از رد ترکه فوت شود حق رد به ورثهٔ او منتقل مى‌شود.

مادهٔ ۲۵۳

اگر وارث عذر موجهى براى عدم‌اظهار رد در مدت مقرر داشته باشد دادگاه مى‌تواند مهلت مذکور را تمديد يا تجديد کند.

مادهٔ ۲۵۴

هرگاه تمام ورثه ترکه را رد نمايند در حکم ترکهٔ متوفاى بلاوارث بوده ليکن اگر از ديون متوفى زائدى بماند مال ورثه خواهد بود.

قبول ديون مطابق صورت تحرير ترکه

مادهٔ ۲۵۵

در صورتى‌که ورثه فقط مطابق صورت تحرير، ترکه و ديون را قبول کنند بايد در ظرف مدت يک ماه از تاريخ فوت مورث، اين مطلب را به دادگاه بخش اطلاع دهند در اين‌صورت ورثه ملزم هستند که ديون متوفى را در حدود صورت ترکه بپردازند هرچند بعد از تنظيم صورت تحرير ترکه ادعاى طلب شده باشد.

مادهٔ ۲۵۶

اطلاع مذکور فوق در صورتى مؤثر است که قبلاً ترکه تحرير شده يا بعداً تحرير شود.

مادهٔ ۲۵۷

بعد از تحرير ترکه نيز ورثه مى‌توانند در ظرف يک ماه از تاريخ اطلاع به خاتمهٔ تحرير ترکه قبول يا رد خود را اظهار نمايند و دادگاه بخش مى‌تواند به‌ حسب اقتضاء اين مدت را زياد کند.

مادهٔ ۲۵۸

در صورتى‌که بعضى از ورثه ترکه را قبول کرده و بعضى رد نمايند وارثى که ترکه را قبول کرده است اقدامات لازم را براى ادارهٔ ترکه و اداء ديون و حقوق و وصول مطالبات و غيره انجام مى‌دهد و وارثى که ترکه را رد کرده است حق هيچ‌گونه اعتراضى به عمليات او ندارد ليکن اگر پس از تصفيهٔ ترکه چيزى از ترکه بماند سهم‌الارث وارثى که ترکه را رد کرده است به او داده خواهد شد.


در اين‌صورت وارثى که ترکه را قبول کرده، در ازاء زحمتى که براى اداره کردن ترکه نسبت به سهم سايرين متحمل شده مستحق دستمزد خواهد بود. تشخيص ميزان دستمزد در صورت عدم تراضى با دادگاه است.

مادهٔ ۲۵۹

در صورت تحرير ترکه وارثى که در مدت مقرر قبول يا رد خود را اظهار نکرده باشد در حکم کسى است که مطابق صورت تحرير ترکه ديون را قبول کرده باشد.

تصفيه

مادهٔ ۲۶۰

مقصود از تصفيهٔ ترکه تعيين ديون و حقوق برعهدهٔ متوفى و پرداخت آنها و خارج کردن مورد وصيت از ما ترک است.

مادهٔ ۲۶۱

وصى و هر يک از ورثه مى‌توانند از دادگاه کتباً تصفيهٔ ترکه را بخواهند.

مادهٔ ۲۶۲

هرگاه بعضى از ورثه ترکه را قبول کرده باشند ساير ورثه نمى‌توانند تصفيهٔ ترکه را بخواهند.

مادهٔ ۲۶۳

دادگاه بخش پس از درخواست تصفيه منتهى تا يک هفته، يک يا چند نفر را به سمت مدير تصفيه معين مى‌نمايد و آنها تحت‌نظر دادرس امور تصفيه را انجام مى‌دهند و اگر ادارهٔ تصفيه در محل موجود باشد آن را به ادارهٔ نامبرده مراجعه مى‌نمايند.


ادارهٔ تصفيه مى‌تواند يک يا چند نفر را به سمت مدير تصفيه معين نمايد که تحت نظر آنها امور تصفيه را انجام دهند.

مادهٔ ۲۶۴

در صورتى‌که متوفي، وصى براى ادارهٔ اموال داشته باشد، امر تصفيه به وصى واگذار مى‌شود.

مادهٔ ۲۶۵

شکايت از عمليات مدير تصفيه، راجع‌به دادگاهى است که مدير تصفيه را معين و دادرس به‌ حسب اقتضاء مورد دستور لازم به مدير تصفيه مى‌دهد و نيز مى‌تواند مدير تصفيه را تغيير دهد.

مادهٔ ۲۶۶

پس از تعيين مدير تصفيه، اموال به مدير تصفيه تسليم مى‌شود و در صورتى‌که ترکه تحرير نشده باشد مطابق تحرير ترکه تحرير مى‌شود.

مادهٔ ۲۶۷

پس از تعيين حقوق و ديون متوفى و پرداخت آن و اخراج مورد وصيت اگر از ترکه چيزى باقى بماند، باقى‌ماندهٔ ترکه به ورثه داده مى‌شود.

مادهٔ ۲۶۸

مدير تصفيه بايد مطالبات متوفى را وصول و از خراب و ضايع‌شدن اموالى که در معرض خرابى و تضييع است جلوگيرى کرده و آنها را به فروش برساند، در نگاهدارى اموال مواظبت نموده و تعميرات ضرورى اموال غيرمنقول را بنمايد، از تعطيل کارخانه و يا تجارت‌خانهٔ متوفى در صورتى‌که دائر باشد جلوگيرى کند. درآمد ترکه و محصول را جمع‌آورى نموده و نظر به مقتضيات انبار نمايد و يا به فروش برساند، مواد اوليه را که براى دائر ماندن بنگاه صنعتى و بازرگانى متوفى لازم است تحصيل و يا تجديد کند.

مادهٔ ۲۶۹

مدير تصفيه کليهٔ اقداماتى که براى ادارهٔ ترکه لازم است به‌عمل مى‌آورد ولى نبايد از حدود اقداماتى که عادتاً براى انجام مأموريت او لازم بوده خارج شود.

مادهٔ ۲۷۰

بعد از تحرير ترکه، مدير تصفيه وقتى را براى رسيدگى تعيين و به ورثه و بستانکاران و اشخاص ذى‌نفعى که خود را معرفى کرده‌اند اطلاع مى‌دهد که در وقت معين حاضر شوند.

مادهٔ ۲۷۱

مدير تصفيه در وقت مقرر شروع به رسيدگى نموده و پس از رسيدگي، کليهٔ ديون و حقوقى را که به ترکه تعلق مى‌گيرد تأديه مى‌نمايد.

مادهٔ ۲۷۲

بستانکارى که در موعد مقرر براى تحرير ترکه خود را معرفى نکرده يا پس از معرفي، طلب او تصديق نشده باشد مى‌تواند در دادگاه صلاحيت‌دار تا مقدارى که از ترکه به ورثه داده شده است بر ورثه اقامهٔ دعوى نمايد و اگر چيزى به ورثه نرسيده يا آنچه رسيده است کافى براى تأديهٔ طلب نباشد، مى‌تواند بر بستانکاران ديگر که ترکه به آنها داده شده براى اخذ حصهٔ غرمائى خود اقامهٔ دعوى نمايد.

مادهٔ ۲۷۳

کسى که ادعاى طلبى نموده و طلب او تصديق نشده باشد و نيز کسى که طلب او کسر شده يا حق رهن يا حق رجحان او منظور نشده مى‌تواند در دادگاه صلاحيت‌دار اقامهٔ دعوى نمايد.

مادهٔ ۲۷۴

تصفيهٔ ترکهٔ متوفي، در صورتى‌که متوفى بازرگان باشد تابع مقررات تصفيهٔ امور بازرگان متوقف است.

مادهٔ ۲۷۵

فروش اموال متوفى به توسط مدير تصفيه بايد به‌طريق مزايده باشد مگر اموالى که داراى نرخ معينى است يا تمام اشخاص ذى‌نفع در قيمت آن موافق باشند، ترتيب مزايده در آئين‌نامهٔ وزارت دادگسترى معين مى‌شود.