مادهٔ ۱۱۹۵

احکام نفقهٔ زوجه همان است که به موجب مبحث حقوق و تکاليف زوجين نسبت به يکديگر از مبحث نکاح از مباحث نکاح و طلاق مقرر شده و بر طبق همين مباحث مقرر مى‌شود.

مادهٔ ۱۱۹۶

در روابط بين اقارب فقط اقارب نسبى در خط عمودى اعم از صعودى يا نزولى ملزم به انفاق يکديگر هستند.

مادهٔ ۱۱۹۷

کسى مستحق نفقه است که ندار بوده و نتواند به‌وسيلهٔ اشتغال به شغلى وسايل معيشت خود را فراهم نمايد.

مادهٔ ۱۱۹۸

کسى ملزم به انفاق است که متمکن از دادن نفقه باشد: يعنى بتواند نفقه بدهد بدون اينکه از اين حيث در وضع معيشت خود دچار مضيقه گردد. براى تشخيص تمکن بايد کليهٔ تعهدات و وضع زندگانى شخصى او در جامعه در نظر گرفته شود.

مادهٔ ۱۱۹۹

نفقهٔ اولاد برعهدهٔ پدر است پس از فوت پدر يا عدم قدرت او به انفاق به‌عهدهٔ اجداد پدرى است با رعايت‌ الاقرب‌ فالاقرب در صورت نبودن پدر و اجداد پدرى و يا عدم قدرت آنها نفقه برعهدهٔ مادر است.


هرگاه مادر هم زنده و يا قادر به انفاق نباشد با رعايت الاقرب فالاقرب به‌عهدهٔ اجداد و جدات مادرى و جدات پدرى واجب‌النفقه است و اگر چند نفر از اجداد و جدات مزبور از حيث درجهٔ اقربيت مساوى باشند نفقه را بايد به حصهٔ مساوى تأديه کنند.

مادهٔ ۱۲۰۰

نفقه ابوين با رعايت الاقرب فالاقرب به‌عهدهٔ اولاد و اولاد اولاد است.

مادهٔ ۱۲۰۱

هرگاه يک نفر، هم در خط عمودى صعودى و هم در خط عمودى نزولى اقارب داشته باشد که از حيث الزام به انفاق در درجهٔ مساوى هستند نفقهٔ او را بايد اقارب مزبور به حصهٔ متساوى تأديه کنند بنابراين اگر مستحق نفقه، پدر و مادر و اولاد بلافصل داشته باشد نفقهٔ او را بايد پدر و اولاد او متساوياً تأديه کنند بدون اينکه مادر سهمى بدهد و همچنين اگر مستحق نفقه، مادر و اولاد بلافصل داشته باشد نفقهٔ او را بايد مادر و اولاد متساوياً بدهند.

مادهٔ ۱۲۰۲

اگر اقارب واجب‌النفقه، متعدد باشند و منفق‌ نتواند نفقهٔ همهٔ آنها را بدهد اقارب در خط عمودى نزولى مقدم بر اقارب در خط عمودى صعودى خواهند بود.

مادهٔ ۱۲۰۳

در صورت بودن زوجه و يک يا چند نفر واجب‌النفقهٔ ديگر، زوجه مقدم بر سايرين خواهد بود.

مادهٔ ۱۲۰۴

نفقه اقارب عبارت است از: مسکن و البسه و غذا و اثاث‌البيت به قدر رفع حاجت با در نظر گرفتن درجهٔ استطاعت منفق.

مادهٔ ۱۲۰۵

در موارد غيبت يا استنکاف از پرداخت نفقه، چنانچه الزام کسى که پرداخت نفقه برعهدهٔ او است ممکن نباشد دادگاه مى‌تواند با مطالبهٔ افراد واجب‌النفقه به مقدار نفقه از اموال غايب يا مستنکف در اختيار آنها يا متکفل مخارج آنان قرار دهد در صورتى‌که اموال غايب يا مستنکف در اختيار نباشد همسر وى يا ديگرى با اجازۀ دادگاه مى‌توانند نفقه را به‌عنوان قرض بپردازند و از شخص غايب يا مستنکف مطالبه نمايند. (اصلاحى مورخ ۱۴/۸/۱۳۷۰. ماده ۱۲۰۵ مصوب ۱۳۱۴ - واجب‌النفقه اعم از زوجه و اقارب مى‌تواند براى مطالبهٔ نفقهٔ خود به محکمه رجوع کند.)

مادهٔ ۱۲۰۶

زوجه در هر حال مى‌تواند براى نفقهٔ زمان گذشتهٔ خود اقامهٔ دعوا نمايد و طلب او از بابت نفقهٔ مزبور طلب ممتاز بوده و در صورت افلاس يا ورشکستگى شوهر، زن مقدم بر غرما خواهد بود ولى اقارب فقط نسبت به آتيه مى‌توانند مطالبهٔ نفقه نمايند. (مصوب ۱۹/۱/۱۳۱۴)