مادهٔ ۱۸۱

پس از گذشتن مهلتى که براى پذيره‌نويسى معين شده است و در صورت تمديد بعد از انقضاء مدت تمديد‌‌شده هيئت مديره حداکثر تا يک ماه به تعهدات پذيره‌نويسان رسيدگى کرده و تعداد سهام هريک از تعهدکنندگان را تعيين و اعلام و مراتب را جهت ثبت و آگهى به مرجع ثبت شرکت‌ها اطلاع خواهد داد.


هرگاه پس از رسيدگى به اوراق پذيره‌نويسى مقدار سهام خريدارى شده بيش از ميزان افزايش سرمايه باشد هيئت مديره مکلف است ضمن تعيين تعداد سهام هر خريدار دستور استرداد وجه سهام اضافه خريدارى‌شده را به بانک مربوط بدهد.

مادهٔ ۱۸۲

هرگاه افزايش سرمايه شرکت تا نُه ماه از تاريخ تسليم طرح اعلاميه پذيره‌نويسى مذکور در مادهٔ ۱۷۴ به مرجع ثبت شرکت‌ها به ثبت نرسد به‌درخواست هريک از پذيره‌نويسان سهام جديد مرجع ثبت شرکت که طرح اعلاميه پذيره‌نويسى به آن تسليم شده است گواهينامه‌اى حاکى از عدم ثبت افزايش سرمايه شرکت صادر و به بانکى که تعهد سهام و تأديه وجوه در آن به‌عمل آمده است ارسال مى‌دارد تا اشخاصى که سهام جديد را پذيره‌نويسى کرده‌اند به بانک مراجعه و وجوه پرداختى خود را مسترد دارند. در اين‌صورت هرگونه هزينه‌اى که براى افزايش سرمايه شرکت پرداخت يا تعهد شده باشد به‌عهدهٔ شرکت قرار مى‌گيرد.

مادهٔ ۱۸۳

براى ثبت افزايش سرمايه شرکت‌هاى سهامى خاص فقط تسليم اظهارنامه به ضميمه مدارک زير به مرجع ثبت شرکت‌ها کافى خواهد بود:


۱. صورت‌جلسه مجمع عمومى فوق‌العاده که افزايش سرمايه را تصويب نموده يا اجازه آن را به هيئت مديره داده است و در صورت اخير صورت‌جلسه هيئت مديره که افزايش سرمايه را مورد تصويب قرار داده است.


۲. يک نسخه از روزنامه‌اى که آگهى مذکور در مادهٔ ۱۶۹ اين قانون در آن نشر گرديده است.


۳. اظهارنامه مشعر بر فروش کليه سهام جديد و در صورتى‌که سهام جديد امتيازاتى داشته باشد بايد شرح امتيازات و موجبات آن در اظهارنامه قيد شود.


۴. در صورتى‌که قسمتى از افزايش سرمايه به‌صورت غيرنقد باشد بايد تمام قسمت غيرنقد تحويل گرديده و با رعايت مادهٔ ۸۲ اين قانون به تصويب مجمع عمومى فوق‌العاده رسيده باشد مجمع عمومى فوق‌العاده در اين مورد با حضور صاحبان سهام شرکت و پذيره‌نويسان سهام جديد تشکيل شده و رعايت مقررات مواد ۷۷ لغايت ۸۱ اين قانون در آن قسمت که به آوردهٔ غير نقد مربوط مى‌شود الزامى خواهد بود و يک نسخه از صورت‌جلسه مجمع عمومى فوق‌العاده بايد به اظهارنامه مذکور در اين ماده ضميمه شود.


تبصره:

اظهارنامه‌هاى مذکور در اين ماده بايد به امضاء کليه اعضاء هيئت مديره رسيده باشد.

مادهٔ ۱۸۴

وجوهى که به‌حساب افزايش سرمايه تأديه مى‌شود بايد در حساب سپرده مخصوصى نگاهدارى شود. تأمين و توقيف و انتقال وجوه مزبور به حساب‌هاى شرکت ممکن نيست مگر پس از به ثبت رسيدن افزايش سرمايه شرکت.

مادهٔ ۱۸۵

در صورتى‌که مجمع عمومى فوق‌العاده صاحبان سهام افزايش سرمايه شرکت را از طريق تبديل مطالبات نقدى حال‌شدهٔ اشخاص از شرکت تصويب کرده باشد سهام جديدى که در نتيجه اين‌گونه افزايش سرمايه صادر خواهد شد با امضاء ورقه خريد سهم توسط طلبکارانى که مايل به پذيره‌نويسى سهام جديد باشند انجام مى‌گيرد.

مادهٔ ۱۸۶

در ورقه خريد سهم مذکور در مادهٔ ۱۸۵ نکات مندرج در بندهاى ۱ و ۲ و ۳ و ۵ و ۷ و ۸ مادهٔ ۱۷۹ بايد قيد شود.

مادهٔ ۱۸۷

در مورد مادهٔ ۱۸۵ پس از انجام پذيره‌نويسى بايد در موقع به‌ ثبت رسانيدن افزايش سرمايه در مرجع ثبت شرکت‌ها صورت کاملى از مطالبات نقدى حال‌شدهٔ بستانکاران پذيره‌نويس را که به سهام شرکت تبديل شده است به ضميمه رونوشت اسناد و مدارک حاکى از تصفيه آن‌گونه مطالبات که بازرسان شرکت صحت آن را تائيد کرده باشند همراه با صورت‌جلسه مجمع عمومى فوق‌العاده و اظهارنامه هيئت مديره مشعر بر اينکه کليه اين سهام خريدارى شده و بهاى آن دريافت شده است به مرجع ثبت شرکت‌ها تسليم شود.

مادهٔ ۱۸۸

در موردى‌که افزايش سرمايه از طريق بالا بردن مبلغ اسمى سهام موجود صورت مى‌گيرد کليه افزايش سرمايه بايد نقداً پرداخت شود و نيز سهام جديدى که در قبال افزايش سرمايه صادر مى‌شود بايد هنگام پذيره‌نويسى برحسب مورد کلاً پرداخته يا تهاتر شود.

مادهٔ ۱۸۹

علاوه بر کاهش اجبارى سرمايه مذکور در مادهٔ ۱۴۱ مجمع عمومى فوق‌العاده شرکت مى‌تواند به پيشنهاد هيئت مديره در مورد کاهش سرمايه شرکت به‌طور اختيارى اتخاذ تصميم کند مشروط بر آنکه بر اثر کاهش سرمايه به تساوى حقوق صاحبان سهام لطمه‌اى وارد نشود و سرمايه شرکت از حداقل مقرر در مادهٔ ۵ اين قانون کمتر نگردد.


تبصره:

کاهش اجبارى سرمايه از طريق کاهش تعداد يا مبلغ اسمى سهام صورت مى‌گيرد و کاهش اختيارى سرمايه از طريق کاهش بهاى اسمى سهام به نسبت متساوى و رد مبلغ کاهش يافتهٔ هر سهم به صاحب آن انجام مى‌گيرد.

مادهٔ ۱۹۰

پيشنهاد هيئت مديره راجع به کاهش سرمايه بايد حداقل چهل و پنج روز قبل از تشکيل مجمع عمومى فوق‌العاده به بازرس يا بازرسان شرکت تسليم گردد.


پيشنهاد مزبور بايد متضمن توجيه لزوم کاهش سرمايه و هم‌چنين شامل گزارشى درباره امور شرکت از بدو سال مالى در جريان و اگر تا آن موقع مجمع عمومى نسبت به حساب‌هاى سال مالى قبل تصميم نگرفته باشد حاکى از وضع شرکت از ابتداى سال مالى قبل باشد.

مادهٔ ۱۹۱

بازرس يا بازرسان شرکت پيشنهاد هيئت مديره را مورد رسيدگى قرار داده و نظر خود را طى گزارشى به مجمع عمومى فوق‌العاده تسليم خواهد نمود و مجمع عمومى پس از استماع گزارش بازرس تصميم خواهد گرفت.

مادهٔ ۱۹۲

هيئت مديره قبل از اقدام به کاهش اختيارى سرمايه بايد تصميم مجمع عمومى را درباره کاهش حداکثر ظرف يک ماه در روزنامهٔ رسمى و روزنامه کثيرالانتشارى که آگهى‌هاى مربوط به شرکت در آن نشر مى‌گردد آگهى کند.

مادهٔ ۱۹۳

در مورد کاهش اختيارى سرمايه شرکت هريک از دارندگان اوراق قرضه و يا بستانکارانى که منشاء طلب آنها قبل از تاريخ نشر آخرين آگهى مذکور در مادهٔ ۱۹۲ باشد مى‌توانند ظرف دو ماه از تاريخ نشر آخرين آگهى اعتراض خود را نسبت به کاهش سرمايه شرکت به دادگاه تقديم کنند.

مادهٔ ۱۹۴

در صورتى‌که به نظر دادگاه اعتراض نسبت به کاهش سرمايه وارد تشخيص شود و شرکت جهت تأمين پرداخت طلب معترض وثيقه‌اى که به نظر دادگاه کافى باشد نسپارد در اين‌صورت آن دين حال شده و دادگاه حکم به پرداخت آن خواهد داد.

مادهٔ ۱۹۵

در مهلت دو ماه مذکور در مادهٔ ۱۹۳ و هم‌چنين در صورتى‌که اعتراضى شده باشد تا خاتمه اجراء حکم قطعى دادگاه شرکت از کاهش سرمايه ممنوع است.

مادهٔ ۱۹۶

براى کاهش بهاى اسمى سهام شرکت و رد مبلغ کاهش يافته هر سهم هيئت مديره شرکت بايد مراتب را طى اطلاعيه‌اى به اطلاع کليه صاحبان سهم برساند. اطلاعيه شرکت بايد در روزنامه کثيرالانتشارى که آگهى‌هاى مربوط به شرکت در آن نشر مى‌گردد منتشر شود و براى صاحبان سهام با نام توسط پست سفارشى ارسال گردد.

مادهٔ ۱۹۷

اطلاعيه مذکور در مادهٔ ۱۹۶ بايد مشتمل بر نکات زير باشد:


۱. نام و نشانى مرکز اصلى شرکت.


۲. مبلغ سرمايه شرکت قبل از اتخاذ تصميم در مورد کاهش سرمايه.


۳. مبلغى که هر سهم به آن ميزان کاهش مى‌يابد يا بهاى اسمى هر سهم پس از کاهش.


۴. نحوهٔ پرداخت و مهلتى که براى بازپرداخت مبلغ کاهش‌يافتهٔ هر سهم در نظر گرفته شده و محلى که در آن اين بازپرداخت انجام مى‌گيرد.

مادهٔ ۱۹۸

خريد سهام شرکت توسط همان شرکت ممنوع است.