مادهٔ ۱۰۳

پس از اتمام عمليات مقدماتى ثبت مسئول دفتر ثبت ملک را با مشخصات زير در دفتر املاک وارد نموده و به نمونهٔ (امضاء) مدير ثبت يا کارمندى که از طرف وزارت دادگسترى براى نمونه کردن دفتر و برگ‌هاى مالکيت مجاز است مى‌رساند:


۱. شمارهٔ ملک.


۲. تاريخ ثبت ملک در دفتر املاک.


۳. اسم و نام‌خانوادگى و شمارهٔ شناسنامه و محل صدور آن و محل اقامت و تابعيت مالک.


۴. نوع و مشخصات ملک و محل وقوع و اجزاء و متعلقات آن.


۵. حدود ملک.


۶. بهاء ملک.


۷. حقوق عينيه که اشخاص در آن ملک دارند با اسامى صاحبان حقوق و هم‌چنين حقوق ارتفاقيه که براى ملک مورد ثبت در املاک مجاور و يا براى املاک مجاور در ملک مورد ثبت موجود است.

مادهٔ ۱۰۴

در موقع انتقال تمام يا قسمتى از ملک ثبت شده و يا واگذارى حقى نسبت به عين ملک سند معامله در دفتر اسناد رسمى ثبت و خلاصهٔ آن در دفتر املاک زير ثبت ملک به‌طريق آتى ثبت مى‌شود:


۱. در مورد انتقال قطعى تمام ملک بايد خلاصهٔ انتقال را مطابق معمول در زير ثبت ملک ثبت و خروج آن را از ملکيت مالک اولى نيز با مرکب قرمز و در ملاحظات دفتر املاک قيد نمايند.


۲. اگر انتقال راجع‌به قسمتى از ملک مفروز يا مشاعاً باشد خروج آن را از ملکيت مالک اولى به‌نحوى که به منزلهٔ ذکر خلاصهٔ معامله نيز محسوب شود با مرکب قرمز در زير ثبت ملک يا در ستون ملاحظات به اين شرح: (يک دانگ مشاع يا دودانگ مفروز يا دو هزار گز از ملک بالا را آقاى مالک به‌موجب سند شمارهٔ (...) به آقاى ... منتقل کرده و در صفحهٔ ... اين دفتر يا دفتر متمم شمارهٔ ... ثبت و از ملکيت مالک بالا خارج گرديد) قيد و سپس مورد انتقال را اگر مشاع است به‌‌نحو ثبت املاک مشاعه و اگر مفروز است به‌طورى که ملک مستقل با تمام مشخصات و حدود و بهاء و حقوق در صفحهٔ معينى از دفتر اصلى يا متمم ثبت و در ملاحظات ثبت آن يادداشت نمايند که اصل ملک در صفحهٔ ... دفتر ... ثبت شده يا مورد ثبت از ملک شمارهٔ ... که در صفحهٔ ... ثبت شده افراز شده است.


۳. هرگاه نسبت به هريک از دو قسمت املاک بالا انتقالاتى به‌طور شرطى و رهنى يا قطعى واقع شود به وفق معمول سابق خلاصهٔ آن را در زير ثبت ملک ثبت و فسخ و فک را نيز در موقع خود در مقابل همان قسمت در ستون ملاحظات دفتر يادداشت نمايند و به‌همين طريق خلاصهٔ کليات معاملات راجعه به عين ملک مزبور در دفتر املاک به‌ترتيب تاريخ زير يکديگر ثبت خواهد شد.


در موارد بالا سردفتر خلاصهٔ معامله را در برگ مخصوصى که براى اين‌کار تهيه شده نوشته و به دفتر املاک حوزهٔ ثبت ملک ارسال مى‌دارد خلاصهٔ مذکور علاوه بر امضاء متعاملين بايد به امضاء سردفتر و نمايندهٔ ثبت (چنانچه نماينده داشته باشد) رسيده باشد.


مسئول دفتر املاک بايد خلاصهٔ مذکور فوق را فوراً به‌طورى که در بالا مقرر است در زير ثبت ملک قيد نموده و به امضاء مدير ثبت برساند.


در موقع فسخ معاملات نيز بايد سردفتر لاشهٔ سند باطل شده و آگهى فسخ را به ادارهٔ ثبت بفرستد تا در ملاحظات دفتر املاک قيد شود. متصديان مربوطهٔ ثبت املاک مکلف هستند پس از وصول خلاصهٔ معامله از دفترخانه در ظرف ۲۴ ساعت آن را در دفتر املاک ثبت نموده و در پروندهٔ مربوطه بايگانى نمايند و چنانچه خلاصهٔ معامله داراى نواقص باشد در ظرف همان مدت از دفترخانهٔٔ مربوطه توضيحات لازمه را بخواهند. تسامح و تأخير و يا غفلت در اجراء اين دستور مستلزم تعقيب ادارى و کيفر خواهد بود.


هرگاه معامله راجع باشد به انتقال قطعى تمام ملک ثبت شده سردفتر انتقال را در صفحات مخصوص به انتقالات سند مالکيت قيد و امضاء کرده و به منتقل‌اليه تسليم مى‌نمايد (و مادام که در صفحات انتقالات جا دارد سند مالکيت به نام منتقل‌اليه تجديد نخواهد شد).


در موردى نيز که معامله مربوط به واگذارى حق عينى نسبت به ملک باشد (مثل رهن و حقوق ارتفاقي) و يا راجع‌به انتقال تمام يا قسمتى از عين ملک باشد ولى با حق استرداد سردفتر بايد آن را در صفحات مخصوص به انتقالات سند مالکيت نوشته امضاء نمايد در مورد عمرى و رقبى و سکنى و مواردى‌که معامله راجع‌به انتقال سود ملکى براى بيش از ۳ سال باشدمقررات بالا راجع به تنظيم خلاصهٔ سند و فرستادن آن به ادارهٔ ثبت حوزه وقوع ملک و قيد آن در زير ثبت ملک در دفتر املاک و در سند مالکيت و بايگانى نمودن خلاصهٔ معامله در پرونده بايد مجرى گردد.


در مواردى‌که معامله راجع‌به انتقال يک قسمت از ملک باشد خلاصهٔ آن بايد در صفحات مخصوص به انتقالات سند مالکيت قيد و امضاء گرديده و سند مزبور به ناقل مسترد گردد و در اين‌صورت منتقل‌اليه مى‌تواند به ادارهٔ ثبت حوزهٔ وقوع ملک مراجعه کرده و براى خود سند مالکيت مستقلى بگيرد.


در موارد صلح‌هاى محاباتى با حق خيار فسخ يا استفاده از سود و غيره براى مصالح نسبت به املاک ثبت شده مطابق خلاصهٔ معامله با قيد حق خيار و ساير حقوق منظور شده به‌نام متصالح در دفتر ثبت و سند مالکيت صادر مى‌شود و در صورت فسخ از طرف مصالح و يا انقضاء مدت خيار يا اسقاط حق مذکور مراتب در دفتر و در برگ‌هاى مالکيت قيد مى‌شود.


تبصره:

در مورد معاملات شرطى و رهنى و انتقال منافع بيش از سه سال، ثبت معاملات مزبوره فقط در يک نسخهٔ دفتر املاک که در ثبت محل استقرار دارد کافى بوده و ثبت آن در مورد نسخهٔ دوم که به مرکز فرستاده مى‌شود لزومى نخواهد داشت.

مادهٔ ۱۰۴ مکرر

چنانچه پس از ثبت ملک در دفتر املاک مالک آن به‌موجب سند رسمى قرارداد نمايد که بالنتيجه اعيان احداثى در آن ملک به ملکيت طرف قرارداد مجاز در احداث اعيانى بوده مستقر گردد خلاصهٔ سند قرارداد او را بايد در ستون انتقالات سند مالکيت و ذيل ثبت ملک قيد نمود و مالک اعيانى پس از انجام عمل مى‌تواند سند مالکيت آن را از ادارهٔ ثبت بخواهد. ادارهٔٔ ثبت وقت معاينهٔ محل و تعيين حدود و حقوق ارتفاقى اعيانى را به مالک عرصه و مجاورين اخطار مى‌نمايد و در وقت مقرر صورت‌مجلس معاينه را تنظيم که هرگاه اختلافى نباشد با دريافت حق‌الثبت انتقال، سند مالکيت اعيانى را صادر خواهد نمود و در صورت بروز اختلاف و ارائهٔ گواهى رجوع به دادگاه از تاريخ تنظيم صورت‌مجلس تا سى‌روز از صدور سند مالکيت تا صدور حکم نهائى خوددارى مى‌شود.