مشخصات منطقهٔ کوهستان زردکوه از کوه‌هاى رشته‌ زاگرس

کوهستان زردکوه شامل گروهى از کوه‌هاى رشته‌ زاگرس در غرب ايران است. اين ماسيف در فاصلهٔ تقريباً ۱۶۰ کيلومترى (فاصلهٔ مستقيم) غرب اصفهان، بين مختصات جغرافيائى ۴۰ - ۳۲ درجه تا ۱۵ - ۳۲ درجه عرض شمالى و ۱۰ - ۵۰ درجه تا ۴۰ - ۴۹ درجه طول شرقى قرار دارد. اين کوه‌هاى بلند در حوزهٔ منطقهٔ ايمبريکيت ”Embrjcat“ قرار گرفته و از طرف جنوب غربى به منطقهٔ کوهستانى آنتى کلينال محدود هستند. يعنى منطقهٔ مورد مطالعه جنوب غربى گسل اصلى واقع شده است. قسمت اغلب حوزه‌هاى مرکزى ماسيف زاگرس (درجهت شمال غربى - جنوب شرقي) از آهک‌هاى کرتاسه تشکيل مى‌شود که در شمال شرق به‌وسيلهٔ حاشيه‌اى پيشکوهي، باريک و منقطع که متعلق به ائوسن است دنبال مى‌شود. اين سنگ‌هاى ائوسن نيز خود به‌وسيلهٔ مواد رسوبى (مربوط به چاله‌هاى رسوبي) پوشيده شده است (قسمت‌هاى فوقانى کنگلومراى بختيارى پليوپليستون). در قسمت جنوب غربي، سنگ‌هاى ژوراسيک - ترياس و تا اندازه‌اى سنگ‌هاى دوران اول به سنگ‌هاى کرتاسه ملحق مى‌شوند. بر روى اين سنگ‌ها نيز کنگلومراى بختيارى بالائى متعلق به پليو - پليستوسن به‌عنوان پرشدگى دره‌هاى قديمى قرار دارد. به‌ طورکلى کوهستان زردکوه از نظر آب و هوائى داراى دو دورهٔ بزرگ است:


- دورهٔ خشک بيشتر از ۴ الى ۵ ماه (از خرداد الى شهريور - مهر)

- دورهد بارانى بيشتر از ۷ الى ۸ ماه (از مهر - آبان الى ارديبهشت)


نزولات جوى حداقل به‌مدت سه ماه به‌صورت برف، دو الى سه ماه به‌صورت برف يا باران و تقريباً دو ماه به‌شکل باران و موعد ريزش آن در بهار و زمستان است. گرم‌ترين ماه‌هاى سال، تير و مرداد است که در آنها درجهٔ حرارت روزانه به ۸/۲۹ درجهٔ سانتى‌گراد مى‌رسد.۱داکثر درجهٔ حرارتى که در مردادماه اندازه‌گيرى شده ۳۴ درجه بوده است. در سردترين ماه سال يعنى دي، درجهٔ حرارت تا ۱۲ درجه پائين مى‌رود. حداقل درجهٔ حرارتى که تاکنون در اين ماه اندازه‌گيرى شده ۳۲- درجه است.


(۱ين آمارها متعلق به ايستگاه هواشناسى کوهرنگ در ارتفاع ۲۶۵۰ مترى است.

روش کاربرای بررسی دوره یخبندان

با بزرگ‌کردن نقشه‌هاى ۱:۵۰،۰۰۰ نقشهٔ قسمت‌هائى ازمنقطهٔ یخبندان کواترنردر قسمتهای داخلی کوهستان زردکوه  با مقياس ۱:۱۰،۰۰۰ تهيه و به‌کار گرفته شد. در حين برداشت‌هاى زمينى معلوم شد که اين مقياس براى برداشت و اندازه‌گيرى يخچال‌هاى کوچک در سيرک‌هاى يخچال‌هاى کوه چلنگ و شرق نقطهٔ ارتفاعى ۴۱۴۰ متر خيلى کوچک است. بدين‌جهت براى اندازه‌گيرى مورن‌ها و يخچال‌ها و غيره با استفاده از ارتفاع‌سنج، نوار مترى و شيب‌سنج اقدام گرديد و سيرک‌هاى مذکور به مقياس ۱:۵۰۰۰ برداشت شد. اندازه‌گيرى ضخامت يخچال‌ها و مورن‌ها به‌روش زلزله‌نگارى انجام و براى کارهاى صحرائى از زلزله‌نگار مدل ۱۵۷۰ شرکت آمريکائى بينسون که يک دستگاه رفراکسيون سيسميک است و با ضربهٔ چکشى کار مى‌کند، استفاده شد. به اين ترتيب با مطالعه و بررسى اشکال يخچالى زمان حاضر در ماسيف زردکوه و ديگر عواملى که به‌وجود آوردن اين شکل‌ها را ميسر مى‌سازند (ناهمواري، جهت، آب و هوا و غيره) و نيز با مطالعهٔ فشرده مآخذ و منابع و عکس‌هاى هوائي، اين امکان فراهم شد که فرم‌هاى به‌وجود آمده به‌وسيلهٔ يخچال‌هاى قديمى و گسترده‌تر مورد مطالعه و بررسى قرار گيرند و از نظر ژئومرفولوژى اقليمى ارزيابى و تفسير شوند. چون براى انطباق دوره‌هاى مختلف يخبندان در ماسيف زردکوه با دوره‌هاى ريس و ورم (مربوط به يخبندان‌هاى آلپي) نمى‌توان دليلى ارائه کرد، لذا فقط تاريخ‌گذارى نسبى دوره‌هاى مختلف اين يخبندان ميسر گرديده که به دوره‌هاى مورنى يکم (قديمى‌ترين دوره) تا پنجم (جديدترين دوره) تقسيم شده است.