واحدهاى توليد گروهى ـ تعاونى‌هاى توليدى مشاع

اجراء تشکيل اين واحدها به عهدهٔ هيئت‌هاى هفت ‌نفره واگذارى زمين مى‌باشد.


تعاونى‌هاى توليدى مشاع عبارتند از: جمعى بين ۵ ـ ۱۵ نفر که روى قطعه زمينى که از دولت گرفته‌اند، کار مى‌کنند و عمليات عمومى آن (کاشت، داشت و برداشت) توسط امکانات موجود تعاونى به؟صورت مشاع انجام مى‌گيرد. ولى در امور فردى که توسط شخص انجام مى‌شود، هر کس روى زمين مفروز خود کار مى‌کند و صاحب کار خويش است.

شوراى اسلامى ده

در ابتدا کار هيئت‌هاى هفت نفره تا ديماه ۱۳۵۹ در ۱۵،۳۱۸ روستا مبادرت به تشکيل شوراهاى اسلامى نمود، در تاريخ


۶۰/۲/۲۸ با مسئوليت جهاد سازندگي، مرکز هماهنگى شوراى اسلامى روستا شکل گرفت که نمايندگانى از جهاد و هيئت‌هاى هفت ‌نفره و وزارت کشور حضور داشتند، اين مرکز يک نوع هماهنگى در اجراء امور مربوط به شوراها ايجاد کرد، تا پايان سال ۶۵ از تعداد ۵۵،۱۳۴ روستاى کل کشور حدود ۳۳،۴۴۳ روستا داراى شورا شدند و در مدت ۷ سال ۶۱ درصد از کل روستاها از نعمت مديريت برخوردار گشتند، ليکن به لحاظ واگذارى وظايف شوراها از طريق مجلس در تيرماه ۶۵ به وزارت کشور، ۳۹ درصد بقيه تشکيل شده و يا در حال تشکيل مى‌باشد.


وظايف شوراها:

- نظارت و همکارى با مسئولين اجرائى و نهادهاى انقلابي

- مراقبت در اجراء مقررات بهداشتى

- کوشش در جهت احياء و لايروبى قنوات و نهرهاى داير و متروکه

- همکارى و هماهنگى در امور مربوط به جلوگيرى از فرسايش خاک و عمران مزارع، باغ‌ها، جنگل‌ها، اماکن عمومى و راه‌هاى عبور احشام

- تشويق اهالى به کارهاى دستى و توسعه آن

- تشويق اهالى به نگهدارى اماکن عمومى

- کمک به امر آموزش روستائيان

- نظارت و پيگيرى در جهت اجراء پروژه‌هاى اختصاصى مساجد

- همکارى و هماهنگى با وزارت کشاورزى

طرح شهيد رجائى

چون در روستاهاى کشور سازمان‌هائى نظير تأمين اجتماعي، بيمه، سازمان بازنشستگى و غيره فعاليت ندارد سالمندان روستائى که از تمکن مالى بهره‌مند نباشند قطعاً با مشکلات عديده‌اى روبه‌رو هستند. لذا به‌منظور تأمين زندگى سالمندان روستائى تهيدست طرحى از سال ۱۳۶۰ به مرحله اجراء گذارده شد، هدف از اين طرح مساعدت‌هاى مالى به روستاهائى که به سن ۶۰ سالگى رسيده و درآمد کافى براى گذراندن زندگى خود ندارند بود. اجراء اين طرح اگر چه در پاره‌اى از موارد با مشکلاتى مواجه مى‌باشد ولى در صورتى که سازمان‌دهى مناسبى براى آن در نظر گرفته شود يکى از اقدامات مردمى و خداپسندانه در روستاهاى کشور خواهد بود.

هيأت‌هاى هفت‌نفرى واگذارى زمين

پس از پيروزى انقلاب اسلامي، شوراى انقلاب در تاريخ ۲۶/۱/۵۹ لايحهٔ قانونى واگذارى و احياء اراضى را تصويب نمود که براساس آن تشکيلات مناسبى تحت عنوان ستاد مرکزى هيئت‌هاى هفت نفرى واگذارى زمين ايجاد شد.

تشکيلات و اعضاء

۱. اعضاء ستاد مرکزى:

- نماينده تام‌الختيار حاکم شرع و ولى‌امر

- نماينده تام‌الختيار جهاد سازندگى

- نماينده تام‌الختيار وزارت کشاورزى

- نماينده تام‌الختيار وزارت کشور

- نماينده تام‌الختيار وزارت دادگستري


۲. اعضاء هيئت هفت نفره:

- دو نفر نماينده وزارت کشاورزى

- يک نفر نماينده وزارت کشاورزى

- يک نفر نماينده وزارت جهاد سازندگى

- يک نفر نماينده حاکم شرع و ولى‌امر

- دو نفر عضو که نمايندگان مورد اعتماد اهالى محل باشند و با نظارت نماينده وزارت کشور و استاندارى محل از طريق مردم انتخاب و بعد از تأييد نماينده حاکم شرع معرفى گردد.


۳. ترکيب اعضاء گروه تحقيق:

از اعضاء ستاد مرکزى و هفت ‌نفره عضوهاى هيئت‌هاى هفت ‌نفره تشکيل مى‌شود و افراد بومى به‌منظور کادر تحقيق در اين ترکيب شرکت مى‌نمايند.


۱. وظايف ستاد مرکزى:

- تشکيل هيئت‌هاى هفت ‌نفره

- مشخص نمودن حوزه فعاليت براى هر استان

- تهيه و ابلاغ مقررات و دستورالعمل‌هاى مقرر در قانون

- نظارت دقيق بر کارهاى هيئت‌هاى هفت ‌نفره در سراسر کشور

- انحلال هيئت‌هاى استان و شهرستان و عزل و نصب اعضا

- رسيدگى به شکايات و اعزام مأموريتى بدين منظور

- سياستگذارى و تهيه برنامه‌ها و هماهنگى


۲. وظايف هيئت‌هاى هفت ‌نفره:

- واگذارى زمين با توجه به موارد لايحه

- تعيين عرف محل و اولويت‌ها

- تشخيص صلاحيت و ميزان استحقاق وام‌گيرند‌گان و امکانات کشاورزى در طول اجرائى اين قانون

- کنترل، نظارت انواع کشت اراضى واگذار شده

- حل و فصل قضاياى مورد نزاع مربوطه به اجراء اين قانون

- تهيه نقشه‌هائى از حوزه فعاليت‌ خود

- تهيه ليست اسامى متقاضيان همراه با مشخصات کامل آنها، بررسى و درجه‌بندى افراد متقاضى

- انجام تسهيلات لازم دربارهٔ اراضى مورد واگذاري


۳. ويژگى‌ هيئت‌هاى هفت ‌نفره:

- مديريت شورائى

- مشارکت مردم

- عدم عضويت زمينداران بزرگ

- استفاده از افراد بومى

- انعطاف‌پذير بودن تشکيلات هيئت‌ها

- غيرمتمرکز بون و استقلال داشتن هيئت‌ها