اطلاعات فضائي، همواره در رابطه با فضاى جغرافيائى يعنى فضاى بزرگ مقياس قرار دارد. اين فضائى است که در وراء بدن انسان قرار دارد، فضائى است که دنياى جغرافيائى محيط اطراف ما را نشان مى‌دهد. چارچوب چنين فضائى پيوسته در اطراف و در درون حرکت مى‌کنيم و آن را به راه‌هاى مختلف پيش خود مجسم مى‌نمائيم. فضاى جغرافيائى همچنين فضاى عارضه‌هاى (خصيصه‌هاي) توپوگرافى را مى‌توان بهبود و تکامل بخشيد تا بهتر نياز يا کاربرد خاصى را برآورده نمايند. رشته‌اى که زمينه را براى توليد ابزارها در گذاشت و برداشت داده‌هاى فضائى بهتر فراهم مى‌آورد، تئورى اطلاعات فضائى است. فضاى جغرافيائى همچنين فضاى عارضه‌هاى توپوگرافى کاداستر است. فضاى جغرافيائى از فضاى مقياس کوچک يا فضاى بالاى ميز متمايز است. تکنولوژى جغرافيائى جهت دستکارى مقصود در فضاى جغرافيائى و براى کسب و دريافت معلومات از حقايق فضائى به‌کار برده مى‌شود. تئورى اطلاعات فضائى با ترکيب زمينه‌هائى که کاداستر است فضائى جغرافيائى از فضاهاى کوچک که در بالاى ميز جا گرفته است، تفاوت دارد. تکنولوژى اطلاعات جغرافيائى جهت دستکارى مقصودها در فضاى جغرافيائى و براى کسب و دريافت دانش از حقايق فضائى به‌کار برده مى‌شود. نظريه اطلاعات فضائى با ترکيب رشته‌هائى که با استدلال فضائي، نمايش فضا و درک انسانى از فضا سر و کار دارند، پايه‌اى براى GIS فراهم مى‌آورد. استدلال فضائى گرايش به تقليل اطلاعات فضائى از حقايق فضائى دارد. استدلال فضائى چارچوب و مدل‌ها را براى فضا و زمان و روابطى را که مى‌توان بين مقصودها در يک مدل فضا زمانى از پديده‌هاى جهان حقيقى شناسائى نمود، مورد بررسى قرار مى‌دهد. روش‌هاى علمى براى نمايش زمان جهت توسعه مدل‌هاى داده‌اى و ساختارهاى داده‌اى براى ارائه مقصودها در پايگاه‌هاى داده‌اى اهميت دارد. درک انسانى از فضا که تحت تأثير و نفوذ زمينه‌هاى زبان و فرهنگ است نقش مهمى را در نحوه طراحى و کاربرد GIS به‌عنوان ابزار دارد.

چارچوب

در يک چارچوب عمومى براى اطلاعات زمين، نظريه اطلاعات فضائى بر پايه رشته‌هائى ساخته مى‌شود که مبنائى را براى درک پديده‌ها و فرآيندهاى فضائى به‌کار برده مى‌شود. سپس آنها را در مدل‌هاى ادراکى منطقى و فيزيکى پايگاه‌هاى داده‌اى به‌صورت نقشه درمى‌آوريم. پايگاه داده‌اى در محيط ژئوانفورماتيک نقش محورى دارد. اين پايگاه داده‌اى است که داده‌ها را در خود نگه مى‌دارد و بدون آن نمى‌توان دست به اجراء کارهاى مفيدى زد. داده‌ها از پايگاه داده‌اى براى تحليل و نمايش استخراج مى‌شوند. فرآيندهاى مديريت داده‌ها، تحليل و نمايش در بيشتر مواقع با قواعدى پشتيبانى مى‌شوند که از حيطه و قلمرو کارشناسى (دانش محيط کاربردي) سرچشمه مى‌گيرد. سيستم‌هائى که دستورات و قواعد ذخيره‌اى را به‌کار مى‌برند، تا به نتايج برسند به‌نام سيستم‌هاى مبتنى بر دستور يا مبتنى بر دانش ناميده مى‌شوند. سيستم‌هائى که در جهت پشتيبانى تصميم‌گيرى در مسائل مربوط به فضائى به‌کار برده مى‌شود به نام سيستم‌هاى پشتيبانى تصميم‌گيرى فضائى خوانده مى‌شود. اين سيستم‌ها امروزه بيش از پيش جاى خود را در سازمان‌هاى برنامه‌ريزى و مديريت منابع طبيعى باز کرده‌‌اند. کليه اين فعاليت‌ها در يک بافت اجتماعي، اقتصادى و قانونى روى مى‌دهد. اين بافت و زمينه معمولاً به‌عنوان زيربناى اطلاعات فضائى شناخته شده است. همه چيز در اين زيربنا و همه مفاهيم فضائى و زمانى با زمينه فرهنگى افراد و سازمان‌هائى که در اين کار دست دارند، تعيين و شکل مى‌گيرد. مى‌توان گفت که نظريه اطلاعات فضائى و علوم کاربردى کامپيوتر جزء تفکيک‌ناپذيرى از اين چارچوب است.

تحقیق در زمینه تئوری

بسيارى از پرسش‌هاى تحقيقى مربوط به نظريه اطلاعات فضائى ماهيت و اساس نظرى دارند. با وجود اين، چنين پرسش‌هائى عملاً از خود مسائل سرچشمه مى‌گيرند. معيار و ملاک سنجش کيفيت داده‌هاى فضائى کدامند؟ چطور مى‌توانيم کيفيت داده‌ها را به نمايش بگذاريم؟ چگونه مى‌توانيم مقصودها را با مرزهاى نامعين نشان دهيم؟ مفروضات مبهم يا متغيرها چه نتايجى را براى اعمال تحليلى به بار مى‌آورد؟ چگونه از پديده‌هاى پوياى سه بعدى در پايگاه داده‌اى فصائى دست به مدل سازى مى‌زنيم؟ به همين طريق مى‌توانيم از خود پرسش نمائيم آيا لايه‌ها و مقصودهائى با مرزهاى موج‌دار بهترين داده نمايش مدل‌هاى جهان حقيقى است که در پايگاه‌ داده‌اى ما ذخيره شده‌اند؟يا ما آنها را به پيروى از پيشگامان GIS به کار مى‌بريم که اولين سيستم‌هاى عملياتى را مبتنى بر ايده لايه‌اى آن هم فقط به‌خاطر اينکه مدل بهترى در دست نداشتند ارائه نمودند؟ در روزهاى اوليه GIS همه خوشحال مى‌شدند اگر مى‌توانستند به داده‌هاى رقومى (ديجيتالي) دسترسى پيدا کنند. امروزه با گسترش دسترسى به داده‌هاى رقومى فضائي، کاربران با در نظر گرفتن نوع داده‌هاى موردنياز آنها گزيده‌اى عمل مى‌کنند. کيفيت داده‌هاى فضائى يکى از عناصر مهم فوق‌داده‌اى است. مسير نوينى در استفاده و کاربرد چند واسطه‌اى در آموزش تحصيل و برنامه‌ريزى پديد آمده است.

نتیجه  تئوری اطلاعات

نظريه اطلاعات فضائى به‌تدريج به‌خاطر نياز به درک بهتر پديده‌هاى فضائى و روابط آنها وقتى که از آنها در GIS مدل تهيه مى‌شود، پيشرفت نمود. نظريه اطلاعات فضائى مبناى نظريه براى GIS محسوب مى‌شود. سيستم‌هاى اطلاعات جغرافيائى به‌عنوان ابزار مورد استفاده قرار مى‌گيرد. در اين راستا از يک طرف بايد خصوصيات عمومى GIS را به کاربران آموخت و از طرف ديگر بايد دانش درستى براى کاربران فراهم آورد تا با کمک آن بتوانند اين ابزارها گزينش و در کار خود به کار برند. اما بايد همواره به خاطر داشته باشيم که ابزارها بايد با نياز کاربران تطبيق و هماهنگى داشته باشد.