ارزيابى تغييرات شديد زيست محيطى براثر فعاليت انسان، اولين گام در يافتن راه حل براى مشکل آلودگى در يک جامعه صنعتى مى‌باشد. اين مشکل در منطقه سنت پيترزبورگ (ST Petersburg) رو به گسترش است. يک سيستم اطلاعات محيطى در حال توسعه است که روش‌هاى شناسائى را تسهيل کرده و يک مبناى با ارزش براى تصميم‌گيرى و مديريت منطقه‌اى خواهد بود.


سنت پيترزبورگ، دومين شهر بزرگ روسيه اکنون با يک تهديد بزرگ زيست محيطى از سوى پديده‌هائى نظير فرآيند استخراج فلزات، وجود نيروگاه‌هاى حرارتي، معادن و ماشين‌هاى آسياب که شهر را محاصره کرده‌اند، مواجه مى‌باشد. دولت محلى سعى دارد تا تغييرى در وضع موجود به‌وجود آورد. اما با بودجه محدود دولت و مشکلات موجود سر راه، سرمايه‌گذارى در پروژه‌هاى تحقيقاتى زيست محيطى را در اولويت‌هاى بعدى قرار داده است و زمانى که جبران کسرى بودجه دولت و هماهنگ ساختن اولويت‌هاى بوم‌شناسي، اقدامات منطقى‌ترى به‌نظر مى‌رسند. اقتصاد بى‌ثبات روسيه انجام چنين سرمايه‌‌گذارى‌هائى را منع خواهد کرد. اما به هر حال سرمايه‌گذارى‌هائى در مقياس‌هاى کوچکتر به کمک مسئولين محلى و سازمان‌هاى بين‌المللى صورت گرفته است.

اطلاعات، کليد مشکلات

سيستم اطلاعات زيست‌محيطى براى منطقه پيرامونى شهر سنت پيترزبورگ توسط آکادمى مرکز تحقيقات علوم براى حفاظت اکولوژيکى (بوم‌شناسي) روسيه (Russian Academy of Sciences Research Center for Ecological Safty) و يک کمپانى خصوصى مستقر در سنت پيترزبورگ بنام مرکز سنجش از دور و محيط زيست بين‌الملل Nansen۱ر منطقه در حال توسعه مى‌باشد. اين سيستم اطلاعاتى براى پردازش و تجزيه و تحليل اطلاعات در دو سطح طراحى شده است.


(۱) (The Nansen International Environmental and Remote Sensing Centre: - NIERSC)


از يک سو استفاده‌کنندگان را قادر خواهد ساخت تا مقادير با حجم زياد اطلاعات مرجع را در قالب متن، نقشه، چارت و يا اطلاعات سنجش از دور، جمع‌آوري، هدايت و تجزيه و تحليل نمايد.


در سطح بالاتر، سيستم از اطلاعات عمومى بيشترى برخوردار مى‌باشد که استفاده‌کنندگان را قادر مى‌سازد که شاخه‌هاى زيست محيطى معينى را در سطح کره زمين تجزيه و تحليل نمايند (مواردى نظير حرکت و جابه‌جائى آلودگى‌ها در اتمسفر Atmosphere و يا در داخل جريان‌هاى دوره‌اى و زمانى متناوب طبيعى آب‌هاى پيراموني) همچنين اين امکان وجود خواهد داشت تا تغييرات کلى محيط زيست را نيز ارزيابى نمايند. در اين سطح، اطلاعات استخراج شده براى غيرمتخصصين به خوبى متخصصين محيط‌شناس مثمرثمر خواهد بود.


قلب سيستم به‌گونه‌اى طراحى شده است که اطلاعات پايه را از اطلاعات پيشين و جارى استخراج خواهد کرد. جمع‌آورى و پردازش اين اطلاعات موارد متنوعى از اولويت‌هاى کليدى محيط زيست را شامل خواهد شد، اين موارد عبارت هستند از:


- پردازش متمرکز از سنجش از دور و اطلاعات پايه به‌منظور بهبود بخشيدن نمايش محيطي؛


- تجزيه و تحليل روندهاى تغيير محيطى در طول زمان؛


- تشخيص عوامل محيطى که نسبت به فعاليت‌هاى انسان بسيار حساس هستند،


- مدل دادن فرآيندهائى که در محيط زيست اتفاق مى‌افتد (به‌کاربردن داده‌هاى مشاهده شده موجود)،


- تجزيه و تحليل‌هاى ديناميک از محيط زيست و به‌ويژه به محل آوردن يک ارزيابى جامع از اثرات فعاليت‌هاى انساني،


- رسم نقشه‌هاى ديجيتالى و ديگر ستانده‌هاى گرافيکى که وضعيت موجود محيط زيست را نشان مى‌دهند، به اين منظور که از مديريت زيست محيطى و تصميمات متخذّه حمايت به‌عمل آيد.

ساختن بلوک‌ها

سيستم سنت پيترزبورگ در مقياس‌هاى گوناگون در پيرامون نقشه‌هاى توپوگرافى (معمولاً تصاوير خطى Raster images) مبتنى است، که بستگى به نوع مسئله مورد مطالعه دارد. اطلاعات فضائى که توسط داده‌هاى سنجش از دور جمع‌آورى مى‌شوند فرآيند ارزيابى ويژگى‌هاى زيست محيطى زمين را آسان خواهند ساخت. اين سيستم از داد‌ه‌هاى به شکل بردارى نيز مى‌تواند استفاده کند اما استفاده از اين داده‌ها به‌ندرت موردنياز قرار مى‌گيرند.


با ارزش‌ترين داده‌ها در سيستم آنهائى هستند که ما را در تخمين ميزان آلودگى‌هاى محيط زيست يارى مى‌نمايند به‌ويژه نمونه‌هائى از مناطقى که به‌طور خطرناکى در معرض آلودگى قرار دارند.


به هر حال جمع‌آورى اين اطلاعات يک عمل پرهزينه است و منابع محدود ما به اين معنا است که ما نمى‌توانيم پوشش فضائى لازم را تضمين نمائيم و همچنين نمى‌توانيم قدرت تفکيک ضعيف را با تجزيه و تحليل با دقت بالا عوض کنيم. يعنى ما به‌طور رو به تزايدى در حال اعتماد کردن به داده‌هاى سنجش از دور هستيم. محققان به‌ندرت به نيروى بالقوه اين نوع اطلاعات براى مدل دادن به فرآيندهاى زيست محيطى پى مى‌برند اما براى ما سنجش از دور، يک منبع حياتى از اطلاعات فضائى مرجع محسوب مى‌شود.