در سازمان‌ دادن مکانى سه عنصر بنيادى وجود دارند که با بحث کنونى ما نيز مرتبط هستند:


۱. مراکز

۲. خطوط ارتباطي

۳. قلمروها


مراکز، نقاط مرکزى هستند که از طريق شبکه‌هاى حمل و نقل به ارتباطات و ساير خطوط ارتباطى به يکديگر متصل هستند. اما همهٔ مراکز به‌طور مساوى در دسترس قرار ندارند و همين امر موجب پديد آمدن قلمروهائى با مقياس‌هاى گوناگون براى آنها است. مراکز بزرگ‌تر غالباً در مقايسه با مراکز کوچک‌تر، پيوندهاى بيشتر و بهترى دارند و در وظايفى تخصص دارند که به جمعيت بيشتر يا درآمد بيشتر نياز دارند. مثلاً بيمارستان‌هاى تخصصى تنها در شهرهاى بزرگ وجود دارند. همين نکته در مورد هُتل‌هاى چهار ستاره صادق است. به‌دليل انجام اينگونه وظايف تخصصي، آدم‌ها و کالاها از فواصل دورترى به‌طرف مراکز بزرگ‌تر رو مى‌آورند. منطقهٔ نفوذ اين مراکز قلمرو دست اول آنها ناميده مى‌شوند. مراکز کوچک در فعاليت‌هائى تخصص دارند که نيازمند جمعيت کمترى است و براى انجام اين فعاليت‌ها غالباً مردم از نقطه‌اى به نقطهٔ ديگر سفر مى‌کنند. قلمرو مراکز کوچک، کوچک‌تر بوده و در قلمروهاى مراکز بزرگ‌تر واقع شده‌اند که از نظر تخصصى با آنها پيوند دارند. در برنامه‌ريزى سلسله‌مراتبى يا چند سطحى کوشش مى‌شود که اقتصاد هر مکان از راه برقرارى نظام و ساخت جديدى در مراکز، خطوط ارتباطى و قلمروها، تجديد سازمان يابد، به نحوى‌که فرآيندهاى ”تمرکز متمرکز“ جاى خود را به تمرکز غيرمتمرکز فعاليت‌هاى بشرى بسپارد.