بديهى است که تنظيم يک برنامهٔ مرکزى روستائى سلسله مراتبى که دربر گيرندهٔ تمام محاسن ملاحظات نظرى باشد، ممکن نيست. صرف‌نظر از اين واقعيت که تقريباً هميشه زمان و فشارهاى ملى مدنظر قرار مى‌گيرند، اما متأسفانه شرايط واقعى هرگز با مفاهيم نظرى ظرفيت انطباق ندارند. برنامه‌ريزان بايد ملاحظات زير را درنظر گيرند.


- الگوهاى زيستى موجود شامل محل استقرار، سطح و کارکرد مراکز موجود و روابط آنها؛

- مناظر طبيعى موجود، بهره‌بردارى از زمين و موانع فيزيکي، مانند کوه‌ها، رودخانه‌ها، باتلاق‌ها و کويرها؛

- محدوده‌هاى ادارى و تنگناهاى سياسي؛

- شبکه‌هاى ارتباطى حال و آينده و ساير الگوهاى ارتباط؛

- تغييرات در سطوح توسعهٔ منطقه‌اي، استعدادها و تنگناها؛

- تفاوت‌هاى موجود بين فعاليت‌هاى اقتصادى اصلي، مانند معدن، صنعت، جنگل، دامداري، پوشش گياهي، کشاورزى آبى / يا مناطق کشت ديم؛

- گوناگونى ويژگى‌هاى اجتماعي، فرهنگي، نژادى و مذهبي، تفاوت‌هاى موجود در روش زندگى مردم، در نيازهاى آنها، و در زمينه‌هاى اقتصادي.


نوع و مقدار داده‌هائى که بايد براى ترسيم يک برنامهٔ مرکز روستائى سلسله مراتبى جمع‌آورى شود، مى‌تواند به‌طور گسترده‌اى متفاوت باشد. ممکن است تهيهٔ مقدار زيادى از داده‌ها منظور نظر باشد، اما اين امر از نظر زمان و سرمايه زيان‌هاى مهمى خواهد داشت. با کمک چنين برنامهٔ طراحى‌ شده‌اى که در آن، عمق بررسى به‌عنوان متغيرى مستقل مطرح است، مى‌توان گام‌هاى چندى برداشت.


در تهيهٔ يک برنامه مرکز روستائى سلسله‌مراتبي، با اين فرض که برنامهٔ مرکز بخشى از برنامهٔ منطقه‌اى است، چهار مرحلهٔ متوالى را مى‌توان مشخص نمود:


مرحلهٔ ۱: تجزيه و تحليل غالب منابع انسانى و طبيعى موجود منطقهٔ مورد نظر.

مرحلهٔ ۲: تعيين مرکزيت فعلى زيستگاه‌ها.

مرحلهٔ ۳: تعيين سطوح مختلف سلسله‌مراتب.

مرحلهٔ ۴: طراحى برنامهٔ مرکز روستائي.