در مناطق بادخيزى که سرعت و شدت باد، مزارع و اماکن سکنه را مورد تهديد قرار مى‌دهد بادشکن‌هائى سر راه باد ايجاد مى‌نمايند تا از قدرت و شدت باد کاسته گرديده و زيان‌هاى ممکن را به حداقل تقليل دهند.

ايجاد جنگل‌هاى کمربندى

مناطق مختلف کويرى داراى درختان و درختچه‌هاى بومى و محلى مقاومى مى‌باشند که در شرايط سخت گرما و بى‌آبى و سرما به موجوديت خود ادامه مى‌دهند. براى مقابله با نيروى باد و متوقف کردن شن‌هاى کويرى به کشت و تکثير اين‌گونه درختان مى‌پردازند زيرا درختان و درختچه‌هاى مذکور ضمن مقاوم بودن در شرايط کويرى فشار باد را در هم شکسته و از حرکت شن‌ها جلوگيرى مى‌نمايند. بر همين اساس در مناطق بادخيز اطراف کوير از طرف وزارت کشاورزى و منابع طبيعى حدود ۱۵۰،۰۰۰ هکتار از درختان مذکور بين سال‌هاى ۱۳۴۴ تا ۱۳۵۳ نهالکارى به‌عمل آمد که بهترين شکل آن را مى‌توان در اطراف سبزوار مشاهده نمود زيرا: حوزه وزش طوفان‌هاى منطقه سبزوار تا حدود ۳۵۰ کيلومتر در جنوب کوير نفوذ نموده و تا منطقه بيابانک پيش مى‌روند و حدود ۵۰ روز در سال اين وزش مشاهده مى‌گردد.


روستائيان اماکن مسکونى اطراف کوير در هر منطقه به‌شکلى براى جلوگيرى از وسعت يافتن شن و ماسه‌هاى کويرى وارد عمل شده‌اند مثلاً:


در مسر جاده سبزوار درونه (دهى در حومه کاشمر) کشت ديمى گياه کويرى ”طاق“ مشاهده مى‌گردد تا با رشد اين گياه کاج مانند مسير جاده از شن پوشيده نشود، در مسير جاده نيشابور کاشمر هم از همين روش استفاده کرده‌اند. درخت طاق مذکور که کوتاه‌تر از درخت کاج است داراى برگ‌هاى سوزنى ولى آبدارتر از برگ کاج و شورمزه است که مخصوص کشت مناطق کويرى است.


اين‌گونه درختان حرکت شن و ماسه را در پاى خود متوقف و جهت وزش باد، شن‌‌ها را در اطراف درخت جمع مى‌نمايد و چون از اطراف با جهت‌هاى مختلف باد مى‌وزد در اطراف درخت تپه کوچکى مشاهده مى‌شود.

بادشکن‌هاى شن‌گير

بدين‌ترتيب که در عرض مسير ”شن باد“ به فاصله‌هاى معين چوب‌هاى عمودى نصب کرده فاصله‌هاى مابين آنها را چون ديواره‌اى از حصير و يا نى به‌هم بافته مى‌پوشانند، اين سدهاى حصيرى جلوى حرکت شن را سد مى‌نمايد زيرا شن باد در سر راه خود بدين سدها برخورد کرده و شن‌ها در پشت سد متوقف مى‌گردند و دوام و عمر آنها تا زمانى‌ است که پشت آنها کاملاً از شن انباشته گردد، بهترين نمونه آن را نگارنده در اطراف کوير کاشان و زابل مشاهده نمود و تنها از سال ۱۳۴۴ تا ۱۳۵۳ حدود ۵۴۰ کيلومتر از اين بادشکن‌ها را در منطقه سيستان و بلوچستان احداث نموده بودند و جمع بادشکن‌هائى که در مدت مذکور در سطح کويرهاى ايران احداث و مرمت گرديده است به بيش از ۴۰،۰۰۰ کيلومتر متذکر گرديده‌اند.

تپه‌هاى بادشکن

در شمال شهر سمنان جايگاهى به‌نام ”آب‌پخش‌کن“ وجود دارد که تنها رودخانه منطقه (گل رودبار) با جهت شمالى جنوبى به حوضچه‌هاى تقسيم آب مى‌ريزد. در حوضچه آخرى که براساس ضوابطى آب به سهام مختلفى قسمت مى‌گردد در شرايط عادى نيروى وزش بادهاى کويرى که داراى جهت وزشى تقريباً شرقى غربى است بر سطح حوضچه اثر گذارده نوسانى در مقدار آب هر مقسم ايجاد مى‌نمايد از اين رو محليان تپه‌هاى مرتفعى حدود سه متر در اطراف محل آب‌پخش‌کن ايجاد کرده تا دامنه‌هاى تپه نيروى باد را درهم شکنند، علاوه بر آن در طول منطقه آب‌پخش‌کن نيزارى ايجاد نموده‌اند تانى‌ها هم به نوبه خود بادشکن باشند و مقدار آب موجود براساس ضوابط محلى به شکل طبيعى و سنتى خود تقسيم گردند.