متداول‌ترين روش براى تقويت زمين به آيش گذاردن آن است که دوره آن از چند ماه تا چند سال در مناطق مختلف ايران مشاهده مى‌شود، براى به آيش گذاردن ممکن است زمين را شخم زده سپس به آيش گذارند و يا آن را بدون شخم به‌حال خود رها سازند. گاهى برخى از زمين‌ها را کود داده و شخم مى‌زنند تا فعل و انفعالات شيميائى که در سطح خاک انجام مى‌گيرد باعث تقويت آن گردد.


بسيارى از مناطق ايران که داراى زمين‌هاى قابل کشت بوده ولى آب کافى براى کشت آنها در اختيار ندارند زمين‌هاى اضافى خود را به آيش مى‌گذارند و در حقيقت کمبود آب باعث به آيش گذاردن زمين مى‌گردد. در صورتى‌که خانوارهاى کم‌زمين تا آنجا که ممکن است زمين خود را به آيش نگذارده و با کشت‌هاى سنتى محصولات مختلف محلى به تقويت زمين مى‌پردازند. در صورتى‌که اگر زارعين قادر به تهيه کود مورد نياز باشند از زمين‌هاى زير آيش خود به‌مراتب مى‌کاهند و يا مدت آيش آن را تقليل مى‌دهند و آن در صورتى‌ است که بتوانند آب مورد نياز خود را نيز تهيه نمايند.


جداول (وضع به آيش گذاردن زمين خانوار در منطقه کهگيلويه ”دشت روم بويژاحمد عليا“ و وضع به آيش گذاردن زمين خانوار در منطقه کهگيلويه ”دشت روم بويراحمد عليا“) دور تسلسل کشت‌هاى سنتي، نوع و مدت کشت هر محصول را در قطعات مختلف زمين خانوار و همچنين مدت آيش آن را در چند منطقه مختلف ايران نشان مى‌دهند.

وضع به آيش گذاردن زمين خانوار در منطقه کهگيلويه (دشت روم بويراحمد عليا)

تقويم کشت قطعه A قطعه B
سال اول
مهر کشت گندم آيش
آبان کشت گندم آيش
آذر کشت گندم آيش
دى کشت گندم آيش
بهمن کشت گندم آيش
اسفند کشت گندم آيش
فروردين کشت گندم کشت نخود
ارديبهشت کشت گندم کشت نخود
خرداد کشت گندم کشت نخود
تير برداشت گندم کشت نخود
مرداد آيش برداشت نخود
شهريور آيش شخم جهت کشت گندم


وضع به آيش گذاردن زمين خانوار در منطقه کهگيلويه (دشت روم بويراحمد عليا)

تقويم کشت قطعه A قطعه B
سال دوم
مهر آيش کشت گندم
آبان آيش ?کشت گندم
آذر آيش کشت گندم
دى آيش کشت گندم
بهمن آيش آيش
اسفند آيش کشت گندم
فروردين کشت نخود کشت گندم
ارديبهشت کشت نخود کشت گندم
خرداد کشت نخود کشت گندم
تير کشت نخود برداشت گندم
مرداد برداشت نخود آيش
شهريور شخم جهت کشت گندم آيش