منظور از قابليت دسترسي، سهولت حرکت ميان گره‌هاى ارتباطى است که در ساده‌ترين شکل خود با بعد مسافت سنجيده مى‌شود (جدول کنش فضائي). در جدول کنش متقابل، هرخانه (سلول) مبين حداقل بعد مسافت ميان گره‌هاى متناظر آن است. در چنين جدولى مجموع مسافت‌هاى محاسبه شده و شاخص دسترسى کل شبکه از طريق مستقيم آن بر کل گره‌هاى ارتباطى تعيين مى‌شود.

جدول کنش فضائى (شاخص دسترسى شبکه آزاد راه)

۹ ۸ ۷ ۶ ۵ ۴ ۳ ۲ ۱
۳۶ ۵۷ ۵۸ ۶۶ ۵۱ ۳۴ ۲۲ ۳۱ - ۱
۳۸ ۵۹ ۵۱ ۴۹ ۲۴ ۲۶ ۱۶ - ۳۱ ۲
۲۲ ۴۳ ۳۵ ۴۲ ۲۷ ۱۰ - ۱۶ ۲۴ ۳
۱۲ ۳۳ ۲۵ ۳۲ ۱۷ - ۱۰ ۲۶ ۳۴ ۴
۲۹ ۵۰ ۴۲ ۲۵ - ۱۷ ۲۷ ۲۴ ۵۱ ۵
۴۴ ۶۵ ۵۷ - ۲۵ ۳۲ ۴۲ ۴۹ ۶۶ ۶
۳۷ ۵۸ - ۵۷ ۴۲ ۲۵ ۳۵ ۵۱ ۵۸ ۷
۲۱ - ۵۸ ۶۵ ۵۰ ۳۳ ۴۳ ۵۹ ۵۷ ۸
- ۲۱ ۳۷ ۴۴ ۲۹ ۱۲ ۲۲ ۳۸ ۳۶ ۹
۲/۶۹۲ ۲۳۹ ۳۸۶ ۳۶۳ ۳۸۰ ۲۶۵ ۱۸۹ ۲۱۹ ۲۹۴ ۳۵۷ مجموع
۳۳/۲ ۲۶/۶ ۴۲/۹ ۴۰/۳ ۴۲/۲ ۲۹/۴ ۲۱/۰ ۲۴/۳ ۳۲/۷ ۳۹/۷ شاخص دسترسي


Source: Wheeler & Muller.1986. p.90.


بنابراين با افزايش درجهٔ تمرکز گره‌هاى ارتباطى شبکه، ميزان دسترسى نيز فزونى مى‌يابد. البته اين امر به نوبهٔ خود موجب رشد اقتصادى بيشترى مى‌گردد.


مطالعات موردى دربارهٔ ارزيابى ميزان دسترسى شبکه راه‌آهن در ايران مبين تفاوت محسوس در ميزان دسترسى اغلب گره‌هاى ارتباطى است. در شبکه راه‌آهن ايران، مشهد يا متوسط شاخص دسترسى ۱۴۰۰ و تهران با رقم ۶۵۲ کيلومتر به ترتيب مبين کم دسترس‌ترين و پر دسترس‌ترين نقاط است.