نکات مهم در انتخاب اسباب‌بازى

- روزى گردش‌کنان کودک خود را به تماشاى اسباب‌بازى‌ها از پشت ويترين ببريد، واکنش‌هاى او را به خاطر بسپاريد و براى انتخاب اسباب‌بازى از همان واکنش‌ها کمک بگيريد.


- براى خريد اسباب‌بازي، بهتر است پيش‌تر به اسباب‌بازى فروشى برويد و اسباب‌بازى‌هاى مناسب را شناسائى کنيد، سپس با فرزند خود براى خريد به اسباب‌بازى فروشى برويد تا در انتخاب آنها راهنماى خوبى باشيد.


- براى اينکه قدرت انتخاب و تصميم‌گيرى کودک رشد کند و به او آزادى داده باشيم، بهتر است چهار يا پنج نوع اسباب‌بازى را به او معرفى کنيم و به وى بگوئيم يکى از اينها را انتخاب کن.


- گاهى که احساس مى‌کنيد اسباب‌بازى مناسب کمترى وجود دارد، بهتر است از ميان اسباب‌بازى‌هاى موردنظر، کودک را در انتخاب رنگ آن آزاد بگذاريد تا از هر رنگ که مى‌خواهد انتخاب کند.


- وقتى با کودک به خيابان مى‌رويد، اگر قصد خريد داريد، پيش‌تر با آگاهى و برنامه‌ريزى اين کار را انجام دهيد. ولى اگر، به‌دليل مسائل اقتصادي، قصد خريدن چيزى نداريد، چنانچه کودک دست شما را گرفت و به سوى ويترين اسباب‌بازى برد و با اصرار و سماجت و پا کوبيدن و گريه خواست شما را به خريدن چيزى وادار کند، تسليم خواستهٔ کودک نشويد؛ زيرا براى کودک عادت مى‌شود و هميشه به همين روش به خواستهٔ خويش مى‌رسد.


- بهتر است در انتخاب اسباب‌بازى ترکيبى از اسباب‌بازى‌هاى مختلف (آموزشي، اجتماعي، عاطفى و احساسي) براى کودک تهيه شود و در انتخاب آن نيز هم نظر پدر و مادر و هم نظر کودک تأمين گردد.

رعايت نکات ايمنى و بهداشت در انتخاب و تهيهٔ اسباب‌بازى

- اسباب‌بازى‌هاى پلاستيکى بايد داراى سطح صاف و براى لمس کردن مناسب باشند و از جنس شکننده نباشند؛ زيرا در صورت شکستن لبه‌هاى آنها تيز و برنده مى‌شود.


- در اسباب‌بازى‌هاى چوبي، چوب بايد کاملاً صاف و سمباده کشيده شده باشد تا تراشه‌هاى آن در دست کودک فرو نرود.


- جنس اسباب‌بازي، به‌ويژه براى کودکان زير دو سال، که همه چيز را به دهان مى‌برند، بايد قابل شستشو و ضدّعفونى باشد.


- وزن آنها براى کودک تحمل‌کردنى باشد و از لحاظ حجم در دهان او جاى نگيرد (به‌ويژه کودکان زير دو سال که همه چيز را به دهان مى‌برند).


- اسباب‌بازى‌هاى چينى و شيشه‌اى را نبايد در اختيار کودکان کوچکتر از سه سال قرار داد.


- در اسباب‌بازى‌ها، پيچ و مهره‌هاى بازشو و سوزن و سنجاق و پيچ و قزن و غيره به‌کار نرفته باشد.


- در اسباب‌بازى‌ها نبايد مواد اشتعال‌‌زا به‌کار رفته باشد. اين نکته به‌ويژه در مورد اسباب‌بازى‌هائى که درون آنها با کاغذ و پوشال پر شده است، اهميت بسيار دارد.


- لائى اسباب‌بازى‌هاى پر شده ضدعفونى شده و بهداشتى باشد.


- اسباب‌بازى‌هاى شيشه‌اى بايد لبه‌هاى گرد و صاف و پرداخت شده داشته باشد.


- در پلاستيک اسباب‌بازى‌ها بايد از رنگدانه‌اى (مستربچ) استفاده شده باشد که رنگ‌دهنده نيست.


- اگر در ساخت اسباب‌بازى ميخ يا پيچ به‌کار رفته است، بايد توجه داشت که سر ميخ‌ها و يا پيچ‌ها در اسباب‌بازى فرو رفته باشد و قسمت‌هاى تيز و برندهٔ آنها بيرون نباشد.


- اگر در ساخت اسباب‌بازى فنر به‌کار رفته است، فنر بايد در بدنهٔ اسباب‌بازى جاى داشته باشد، به‌طورى‌که اگر از جاى خود ”در رفت“ به‌ دست و صورت کودک آسيب نرساند.


- چشم‌ها و اجزاء صورت حيوانات و عروسک‌ها بايد به خوبى چسبانده يا دوخته شوند، زيرا اگر اين قسمت‌ها محکم نباشد، ممکن است کودک با ناخن و دندان آنها را بکند و فرو بدهد. اين نکته را به‌ويژه در مورد اسباب‌بازى کودکان کوچکتر از دو سال بايد بيشتر رعايت کرد.


- اسباب‌بازى‌هائى که کودک وارد آنها مى‌شود، مانند چادر يا خانهٔ عروسک، بايد چنان باشد که کودک بتواند دَرِ آنها را از بيرون و داخل به‌راحتى باز کند.


- نخ يا ريسمان اسباب‌بازى‌هاى کشيدنى بايد بدون گره باشد و قطر آن از يک و نيم ميلى‌متر کمتر نباشد تا دست کودک را نبرد.


- اسباب‌بازيِ خاصِ کودکان کوچکتر از دو سال که اشياء را به دهان فرو مى‌برند، بايد به اندازهٔ کافى بزرگ باشد تا کودک نتواند آن را فرو برد.


- رنگ آنها جالب توجه و جذاب باشد و در اسباب‌بازى‌هائى که امکان دارد کودک آنها را به دهان ببرد، يا با پوست و لباس بدن کودک در تماس است، مانند ساز دهني، دندان‌گير، دستبند، گردنبند، عروسک‌هاى دستکشى و ديگر وسايلى که بر اثر عرق بدن و يا بزاق دهان پوست بدن و يا پوشاک کودک را رنگى مى‌کنند، بايد از مواد رنگى تأييد شده که در مواد غذائى به‌کار مى‌رود، استفاده شود.


- عروسک‌هائى که موهاى نايلونى دارند و هر نوع حيوانات پشمالوئى که پشم آنها از الياف مصنوعى است، هم حساسيت‌زا هستند و هم به سهولت مشتعل مى‌شوند.


- حيوانات پشمالوئى که براى سر پا نگه داشتن آنها از ميله‌هاى فلزى استفاده شده است، به‌ويژه گوش خرگوش‌ها که معمولاً به‌وسيلهٔ ميله‌هاى فلزى راست مى‌ايستد، براى کودک مناسب نيست؛ زيرا کودک به‌تدريج پوشش بيرونى حيوان را پاره مى‌کند و در نتيجه ميلهٔ داخل آن ممکن است به خود يا همبازى خود آسيب برساند.


- به‌طور کلي، در سنينى که کودک همه‌چيز را به دهان مى‌برد، حيوانات پشمالو اسباب‌بازى خوبى نيستند، چون کودک پشم‌هاى آن را، با ليسيدن، به‌راحتى مى‌خورد و اتفاق افتاده که پس از معاينهٔ پزشکي، با عمل جراحي، از داخل شکم کودک پشم اسباب‌بازى خارج شده است.


- در بازى کودک با اسباب‌بازى و لوازم منزل، توجه داشته باشيد که علاوه بر اشياء نوک‌تيز، هر شىء که پيچ و مهره‌هاى کوچکى دارد، براى کودک خطرناک است. کودک يک‌ساله، پيچ و مهرهٔ سرپوش قابلمه‌ها را به‌راحتى باز مى‌کند و مى‌بلعد.


- جغجغه‌هائى که داخل آنها سنگ يا توپک‌هاى کوچک وجود دارد، ممکن است بر اثر ضربه خوردن بشکند يا قسمت‌هاى چسبيدهٔ آنها از هم باز شود که براى کودک خردسال خطرناک است؛ زيرا احتمال دارد در دهان کودک قرار گيرد و موجب خفگى او شود.


- دقت کنيد در سنين خردسالى نبايد کيسه‌هاى پلاستيکى را در دسترس کودک قرار دهيد، چون ممکن است آن را بر روى سر و صورت خود بکشد، که به هنگام تنفس زمانى که دَم و بازدَم صورت مى‌گيرد، جلوى مجارى تنفسى او را بگيرد که احتمال خفگى کودک را در بر دارد.


- از بازى کودک با اسباب‌بازى‌هاى خود بر روى پله‌ها و يا پاگرد منزل ممانعت به‌عمل آوريد.


- از بازى کردن کودک با بندک (طناب) پرده‌ها جلوگيرى کنيد؛ گزارش‌هائى رسيده است که کودکانى بدين‌وسيله دچار خفگى شده‌اند.


- به کودکان زير پنج سال اجازهٔ دوچرخه‌سوارى در خيابان يا کوچه‌هاى خلوت و حتى کوچه‌هاى بن‌بست را ندهيد.


- مراقب باشيد در زمين بازى ممکن است تاب‌ها با بچه‌هاى خردسال برخورد کند و باعث آسيب‌هاى شديد شود. در اطراف تاب‌ها مى‌بايست فضاى کافى وجود داشته باشد. گفته مى‌شود که برخورد کودک با گوشهٔ صندلى تاب در اين سرعت که تا ۳۸ کيلومتر در ساعت گزارش شده، همانند برخورد کودک با کاميونى پنج تنى است. از اين‌رو، بهتر است صندلى‌هاى تاب از لاستيک يا پلاستيک ساخته شده باشند، نه چوب و فلز.


- اسباب‌بازى‌هاى کودک را هرچند وقت يک‌بار بررسى کنيد؛ زيرا اسباب‌بازى‌هائى که با شکسته شدن نوک آنها تيز شده، بعضى از وسايل چوبى که تراشه‌دار شده، يا قطعاتى که ترک برداشته و يا سر چکشى که لق شده و ... ممکن است به کودک آسيب وارد کند.

اصول مهم در انتخاب اسباب‌بازى

گينوت در انتخابِ اسباب‌بازي، به‌طور کلى پنج اصل را مهم مى‌داند که عبارتند از:


- برقرارى ارتباط و تماس کودک را با ديگران آسان کند.

- کودک را در ابراز و تخليهٔ احساس تشويق کند.

- فرصت‌هائى براى آزمايش واقعى به‌وجود آورد.

- وسيله‌اى باشد براى جبران ناکامى‌ها و ابراز خواسته‌ها و آرزوهاى سرکوب شدهٔ کودک.

- وسیله‌ای باشد برای جبران ناکامی‌ها و ابزار خواسته‌ها و آرزوهای سرکوب‌شدهٔ کودک.