ليد غيرمتعارف

اين‌گونه ليدها دقيقاً به‌نوع خبر و همچنين ذوق خبرنگار و خلاقيت او بستگى دارد. ليد غيرمتعارف در نگارش خبرهاى حوادث، ورزشى و هنرى مورد استفاده بيشترى دارد.


مثال:

ورزشگاه ۱۰۰ هزار نفرى آزادى ديشب اگر از فشار جمعيت منفجر نشد فقط يک معجزه بود، زيرا مسابقه تيم‌هاى الف و ب را ۱۳۰ هزار نفر تماشا کردند.

ليد نقلى

نقل مهم‌ترين قسمت از گفته‌هاى اشخاص (شهرت) در پاراگراف اول خبر، ليد را نقلى مى‌سازد. هنگام تنظيم خبر، خبرنگار بايد تصميم بگيرد به چه صورت مى‌خواهد مطالب خود را تنظيم کند. مثلاً مى‌خواهد نقل قول مستقيم به‌کار ببرد يا نقل قول غير مستقيم. به‌طورکلى نقل قول تکرار مطالب (کلمه، عبارت، جمله، پاراگراف) نوشته شده يا گفته شده اشخاص (منابع خبري) است که به سه صورت مى‌تواند مورد استفاده قرار گيرد.

نقل قول مستقيم

در نقل قول مستقيم، مطلب دقيقاً همان‌طور که بيان شده، نوشته مى‌شود. از اين‌رو هيچ‌گاه نبايد در زمانى‌که ترديد در کلمات به‌کار برده شده توسط گوينده وجود دارد از نقل قول مستقيم استفاده کرد. مطلبى که از آن به‌صورت نقل قول مستقيم استفاده مى‌شود، در داخل علامت نقل قول (گيومه ”...“) قرار مى‌گيرد.


مثال:

رئيس کل بانک مرکزى گفت: ”سپرده‌هاى مردم نزد بانک‌ها ۲۰ درصد افزايش يافته است“.

موارد استفاده از نقل قول مستقيم

۱. وقتى گوينده مطلبى را که نمايانگر قضاوت و داورى شخصى يا قابل بحث و گفتگو است، بيان مى‌کند. در اين موقع خبرنگار دقيقاً بايد آنچه را گوينده بيان کرده است به نقل از او در داخل گيومه قرار دهد.


۲. وقتى گوينده مى‌خواهد مطلبى را که جالب، عجيب يا غير منتظره است، بيان کند. استفاده از نقل قول مستقيم در اين مورد شخصيت و طرز فکر گوينده را نشان مى‌دهد.


۳. وقتى خبرنگار مى‌خواهد مشخص کند مطالب يا عبارت‌هائى که در نقل قول آمد است از طرف او نيست و منبع خبرى بيان کرده است.


قاعده کلى در استفاده از نقل قول مستقيم اين است که مطالبى را که داخل علامت نقل قول قرار مى‌گيرد، دقيقاً به همان صورت توسط گوينده يا نويسنده بيان شده باشد.


از آنجا که احتمال دارد مطلب بيان شده از طرف اشخاص (منابع خبري) حاوى اشتباه‌هاى دستورى (عوض شدن جاى فعل و فاعل و...) باشد، اين اشتباه‌ها را مى‌توان تا آنجا که به مفهوم مطلب لطمه نزند از جهت روشن شدن عبارات تصحيح کرد. اگر هنگام تصحيح اشتباه‌ها، معنى و مفهوم جمله تغيير يابد، لازم است مطلب به‌صورت نقل قول غيرمستقيم نوشته شود. در هر حال، اگر در بيان تمام مطلب گوينده ترديد است يا به‌طور کلى به‌نظر لازم نمى‌آيد که از همه کلمه‌ها استفاده شود، بايد مطلب يا مطالب به‌صورت نقل قول غيرمستقيم يا نقل قول جزئى تنظيم شود.

نقل قول غيرمستقيم

در نقل قول غيرمستقيم، مفهوم مطلب شخص (منبع خبري) به‌صورت درست و روشن به نقل از او نوشته مى‌شود و الزاماً همان کلمه‌هاى به‌کار برده شده از طرف شخص، نخواهد بود. به همين خاطر در نقل قول غيرمستقيم از گيومه استفاده نمى‌شود.


مثال:

وزير نيرو اعلام کرد با سرمايه‌گذارى‌هاى جديد در صنعت برق تا پنج سال آينده سه نيروگاه در کشور ساخته خواهد شد.

مواد استفاده از نقل قول غيرمستقيم

۱. وقتى مطلب بيان شده از طرف گوينده گنگ يا نامفهوم است يا از واژه‌هائى استفاده شده که براى خواننده قابل فهم نيست، در اين صورت بايد مفهوم مطلب را به زبان ساده‌تر به‌صورت نقل قول غيرمستقيم نوشت.


۲. وقتى مطالب بيان شده ساده، اما طولانى يا حاوى واژه‌هاى زائد است.


۳. وقتى که خبرنگار اطمينان کامل از عين عبارت‌ها و واژه‌هاى به‌کار رفته را از طرف گوينده ندارد ولى مفهوم مطلب را يادداشت کرده است.