همانند انواع ”موانع دست“ گذاشتن پاها روى هم، نشانه احتمال وجود يک رفتار دفاعى يا منفى است. هدف اوليه دست به سينه شدن حمايت از ناحيه فوقانى بدن و قلب، و هدف از انداختن پاها بر روى هم حمايت از اعضاى تناسلى بوده است. همچنين حالت دست به سينه يک رفتار منفى‌تر را نسبت به پاهاى روى هم نشان مى‌دهد، ضمن اينکه حالت دست به سينه واضح‌تر است. هنگام تعبير حرکت ”روى هم گذاشتن پاها“ در خانم‌ها بايد مراقب بود زيرا به خيلى از آنان آموزش داده شده که يک خانم بايد به اين طريق بنشيند. البته متأسفانه، اين حرکت باعث مى‌شود که آنها تدافعى به‌نظر برسند.


دو حالت اساسى در نشستن با پاهاى روى هم وجود دارد، يکى حالت استاندارد گذاشتن پاها روى هم و دومى قفل پا به شکل4.

حالت استاندارد روى هم گذاشتن پاها

در اين حالت يک پا به‌طور هماهنگ روى پاى ديگر قرار مى‌گيرد که معمولاً پاى راست روى پاى چپ ديده مى‌شود. اين حالت معمولى قرار دادن پاها روى هم است که توسط مردمان اروپا، بريتانيا، استراليا و زلاندنو استفاده مى‌شود و شايد براى نشان دادن يک رفتار نگران و خوددار دفاعى به‌کار برود. اما اين معمولاً يک علامت پشتيبانى است که با ساير علائم منفى روى مى‌دهد و نبايد جداگانه يا خارج از زمينه خود تعبير شود. به‌عنوان مثال، در طول سخنرانى‌ها مردم اغلب به اين صورت مى‌نشينند و يا چنانچه روى صندلى ناراحتى براى مدتى طولانى قرار گرفته باشند.


حالت استاندارد روى هم گذاشتن پاها
حالت استاندارد روى هم گذاشتن پاها

مشاهده اين علامت در هواى سرد نيز معمولى است. زمانى‌که علامت پاهاى روى هم با علامت دست به سينه ترکيب شود (شکل نمايش نارضايتى توسط زن) به اين معنا است که شخص از مکالمه کنار کشيده است. چنانچه فروشنده‌اى حتى سعى نمايد از خريدارى که اين حالت را به خود گرفته، راجع به تصميم او سؤال کند، کار ابلهانه‌اى کرده، فروشنده بايد اقدام به پرسيدن سؤالاتى نمايد که اعتراض يا ترديد او را برطرف کند. اين حالت ميان بانوان اکثر کشورها به‌خصوص براى نشان دادن ناراحتى خود از همسرشان بسيار رايج است.


نمايش نارضايتى توسط زن
نمايش نارضايتى توسط زن

قفل پا به صورت ۴

اين حالت پاها نشان مى‌دهد که يک رفتار ستيزه‌جويانه يا رقابتى وجود دارد. اين نوع نشستن توسط خيلى از آقايان آمريکائى که از يک طبيعت رقابت جويانه برخوردارند، مورد استفاده قرار مى‌گيرد. از اين رو، تعبير رفتار يک آمريکائى در طول مکالمه مشکل است اما چنانچه همين رفتار از يک فرد بريتانيائى سر بزند، معنى آن کاملاً مشخص است.


اخيراً يک سرى سخنرانى در زلاندنو برگذار کردم که شنوندگان آن حدود ۱۰۰ مدير و ۵۰۰ فروشنده بودند. در اين جلسات مسائل بسيار جدل‌انگيز مورد بحث قرار گرفت که از جمله رفتار شرکت‌ها با فروشندگان بود. از فروشنده‌اى که براى حضار بسيار شناخته شده بود و به‌عنوان فتنه‌انداز معروف بود، درخواست نطق نموديم، در حالى‌که به روى صحنه مى‌رفت، مديران تقريباً بدون استثناء حالت تدافعى (شکل نمايش نارضايتى توسط زن) را به خود گرفتند. اين واکنش نشان داد از موضوعى که فکر مى‌کردند فروشنده مى‌خواهد راجع به آن صحبت کند، احساس خطر مى‌کردند، نگرانى آنها بى‌پايه و اساس هم نبود. فروشنده راجع به مديريت ضعيف اکثر شرکت‌هاى آن صنف با خشم صحبت کرد و اضافه نمود که احساس مى‌کند همين نقيصه عامل ايجاد مشکلات پرسنلى اين صنعت است.


در طول سخنرانى او، فروشندگان به جلوى صندلى خود آمده و علاقه زيادى نشان مى‌دادند، خيلى از آنان از علائم ارزيابى استفاده مى‌کردند، اما مديران حالت دفاعى خود را ترک نکردند. سپس فروشنده، مسير نطق خود را تغيير داد تا راجع به اعتقاد خود راجع به نقش مديران در رابطه با فروشنده‌ها سخن‌ بگويد. مديران بلافاصله حالت خود را به حالت رقابتى / ستيزه‌جويانه (شکل حالت آمريکائي) تغيير دادند، گوئى رهبر يک ارکستر به نوازندگان خود دستورى داده باشد. مشخص بود که آنان باطناً ايده فروشنده را قابل بحث تشخيص داده بودند و خيلى از آنان بعداً اين نکته را تأييد کردند. البته من متوجه شدم که تعدادى از مديران به اين حالت درنيامدند. بعد از جلسه جوياى دليل آن شدم و دريافتم که اغلب آنان نيز با ساير مديران هم‌عقيده بوده‌اند اما به‌علت چاقى و آرتروز قادر به نشستن در حالت قفل پا به شکل 4 نبوده‌اند.


حالت آمريکائي
حالت آمريکائي

در حرفه فروشندگى چنانچه خريدار در اين حالت ديده شود توصيه نمى‌شود که سعى بر اتمام معامله نماييد. فروشنده بايد از يک رفتار باز استفاده کند، به جلو تکيه دهد و با کف دست‌ها رو به بالا بگويد ”متوجه هستم که نظرى داريد، من هم علاقه‌مند به دانستن نظر شما هستم“ و سپس به عقب بنشيند تا مشخص شود که نوبت صحبت کردن خريدار است. اين فرصتى براى خريدار فراهم مى‌کند تا نظر خود را به شما بگويد. بانوان نيز هنگامى‌که شلوار مى‌پوشد گاهى در حالت 4 ديده مى‌شوند.

گيره پا به شکل 4

شخصى که در يک مشاجره يا بحث رفتار خشن و سريعى دارد، اغلب پاهاى خود را با يک يا دو دست به شکل 4 قفل مى‌کند و از دست‌هايش به‌عنوان گيره استفاده مى‌کند. اين علامت يک فرد سرسخت و خودرأى است که شايد براى خنثى کردن مقاومت خود، نياز به برخورد خاصى باشد.


گيره پا به شکل 4
گيره پا به شکل 4

پاهاى روى هم در حالت ايستاده

دفعه بعد که در يک جلسه يا مهمانى شرکت مى‌کنيد، متوجه مى‌شويد که عده‌اى در گروه‌هاى کوچکى دور هم، دست به سينه و با پاهاى روى هم ايستاده‌اند (شکل حالت دفاعى ايستاده) مشاهده دقيق‌تر اين افراد نشان مى‌دهد که با فاصله بيش از معمول از يکديگر ايستاده‌اند و اينکه اگر کت يا پالتو به تن دارند، معمولاً دکمه‌هاى آن بسته است. چنانچه از آنها سؤال کنيد، متوجه مى‌شويد که يک نفر يا همه آنان با سايرين غريبه‌اند. مردم زمانى‌که ميان افرادى قرار دارند که به خوبى نمى‌شناسند، به اين شکل مى‌ايستند.


حالت دفاعى ايستاده
حالت دفاعى ايستاده

سپس متوجه گروه ديگرى مى‌شويد که با دست‌هاى آزاد ايستاده‌اند، ضمن اينکه کف دست‌ها نمايان است، دکمه‌هاى کتشان باز است، چهره‌هاى آرام دارند و در حالى‌که روى يک پا ايستاده‌اند، پاى ديگر رو به سمت ساير اعضاء گروه مى‌باشد و به‌راحتى به حريم خصوصى يکديگر وارد مى‌شوند. مشاهده نزديک‌تر نشان مى‌دهد که اين افراد با يکديگر دوست هستند يا شخصاً همديگر را مى‌شناسند. اتفاقاً افرادى که دست به سينه با پاهاى روى هم مى‌ايستند، شايد چهره‌اى آرام داشته باشند و مکالمه‌ انها آزاد و راحت صورت گيرد، اما نشانه‌ٔ دست به سينه آنها و پاهاى روى هم نشان مى‌دهد که راحت و مطمئن نيستند.


دفعه بعد که به گروهى از مردم مى‌پيونديد که خيلى راحت و دوستانه ايستاده‌اند اما هيچ‌کدام را نمى‌شناسيد، دست‌ها و پاهاى خود را محکم روى هم قرار دهيد و بايستيد. ساير اعضاء گروه يکى‌يکى به همين حالت درمى‌آيند تا زمانى‌که شما گروه را ترک کنيد. سپس گروه را ترک کنيد و ببينيد که چگونه مجدداً يکى‌يکى به حالت اوليه خود برمى‌گردند.