ابزار سياسى

در اين مرحله نظارت و کنترل دولت‌ها مطرح است. تا سال‌هاى ۱۹۴۰ از جمله سال‌هائى بوده است که به بودجه به‌عنوان ابزار سياسى نگريسته شد.

ابزار اقتصادى مالي

در اين مرحله ارشاد و هدايت سيستم‌هاى اقتصادى مطرح است. در حقيقت مهم‌ترين اهرمى مى‌باشد که ما براساس آن اهرم، برنامه‌هاى اقتصادى دولت را پيش‌بينى و تنظيم مى‌نمائيم. تا سال‌هاى ۱۹۷۰ از جمله سال‌هائى بود که به بودجه به‌عنوان ابزار اقتصادى ـ مالى نگريسته شد.

ابزار مديريتى ـ برنامه‌ريزى (برنامه‌اي)

در اين مرحله توسعه و سازگارى با تحولات و تغييرات سريع محيط اجتماعى مطرح است. از سال ۱۹۷۰ به بعد (تاکنون) بودجه به‌عنوان يک ابزار مديريتى ـ برنامه‌ريزى درآمده است و امروزه بودجه را مساوى با برنامه مى‌دانند.

بودجه از ديدگاه مراحل تکاملى بودجه

- بودجه در مرحله ابزار سياسى:

بودجه سند سياسى پيش‌بينى درآمدها و هزينه‌ها است. در اين تعريف اعمال حاکميت دولت‌ها مطرح است.


- بودجه در مرحله ابزار اقتصادى ـ مالى:

بودجه نشان‌دهنده سياست مالى دولت در جهت اهداف اقتصادى و اجتماعى در يک دوره معين است.


- بودجه در مرحله ابزار مديريتى ـ برنامه‌ريزى:

بودجه يک برنامه مالى دولت است که براى يک سال مالى تهيه مى‌شود که حاوى پيش‌بينى درآمدها و ساير منابع تأمين اعتبار و برآورد هزينه‌ها براى انجام عملياتى است که منجر به نيل سياست‌ها و به هدف‌هاى قانونى مى‌شود.