اين صندوق به‌عنوان يک نهاد رسمى مالى در سيستم پولى بين‌المللي، به‌موجب اساسنامه خود، مى‌بايستى در فائق آمدن بر دشوارى‌هاى کشورها در زمينه موازنه پرداخت‌هاى اعضاء يارى برساند، اين صندوق داراى ۱۶۵ عضو است که در زمينه مسائل اقتصادى و پولى و مالى به همکارى با يکديگر مى‌پردازند. هدف اين صندوق ايجاد يک نظم تجارى متوازن به‌منظور گسترش سطح اشتغال و بهبود شرايط اقتصادى کشورهاى عضو است و از طرف ديگر اهداف آن را مى‌توان به پر کردن شکاف ميان زمان اجراء سياست‌هاى اصلاحى تا بازنشستن اين سياست‌ها دانست که از طريق مديريت سيستم پرداخت‌ها و ايجاد توازن در آن، اجراء مى‌گردد.


اين صندوق داراى يک سرى وظايفى است که آن را از ساير مؤسسات مالى بين‌المللى متمايز مى‌سازد و مى‌توان آنها را به دو دسته زير تقسيم‌بندى کرد:


دسته اول: ايجاد و تقويت يک فضاى مناسب و باثبات براى رشد اقتصادى و رفاه همهٔ کشورهاى جهان.


دسته دوم: تشويق کشورها به اتخاذ آن‌چنان سياست‌هائى که نه تنها براى خود آنها مناسب است، بلکه به صلاح کلى اقتصاد حهانى نيز مى‌باشد.


نوع همکارى اين صندوق با کشورهاى جهان به دو صورت ارائه مشورت‌هاى اقتصادى و کمک‌هاى فنى صورت مى‌پذيرد. وام‌هائى که اين صندوق در حمايت از اصلاحات اقتصادى واگذار مى‌کند داراى چند ويژگى خاص است اين ويژگى‌ها عبارت‌اند از:


اول اينکه محور سياست صندوق را اين فرض تشکيل مى‌دهد که آن دسته از کشورهاى جهان که از اقتصاد قوى‌تر و موازنه پرداخت‌هاى مناسب‌ترى برخوردار هستند، بايد کشورهائى را که از مواضع ضعيف‌ترى برخوردار هستند، از طريق صندوق يارى دهند. هدف از اين کمک، تشويق کشورهاى در حال رشد به اتخاذ سياست‌هاى مورد تأييد صندوق است.


دوم اينکه اين صندوق يک نهاد مالى توسعه نيست که پروژه‌هاى خاص اقتصادى و يا بخش‌هاى خاص اقتصادى را تحت پوشش سرمايه‌گذارى خود ببرد، بلکه نقش تعادل‌کننده را در سطح کشورهاى عضو بازى مى‌کند.