مفهوم هزينه سرمايه بر اين فرض مبتنى است که هدف يک شرکت عبارت است از به حداکثر رسانيدن ثروت سهامداران.

ارائه تعريفى از هزينه سرمايه

هر شرکتى داراى ريسک و بازده مخصوص به خود است (البته مقصود شرکتى است که هدف آن تحصيل سود باشد). هريک از گروه‌هاى سرمايه‌گذار، مثلاً دارندگان اوراق قرضه، سهام ممتاز و سهام عادي، خواهان ميزانى از نرخ بازدهى هستند که در خور ريسک مربوط به آن باشد. هزينه سرمايه عبارت است از حداقل نرخ بازدهى که شرکت بايد به‌دست آورد تا بازده موردنظر سرمايه‌گذاران در شرکت تأمين شود.

کاربرد مفوم هزينه سرمايه

شايد بتوان مهم‌ترين کاربرد مفهوم هزينه سرمايه را به طريق زير بيان کرد: اگر نرخ بازده سرمايه‌گذارى يک شرکت از هزينه سرمايه آن بيشتر باشد و اگر بدون بالا رفتن درجه ريسک اين ميزان بازده افزايش يابد، ثروت سهامدارن افزايش خواهد يافت. دليلى که در اين‌خصوص اقامه مى‌شود اين است که اگر نرخ بازده شرکت از هزينه سرمايه آن بيشتر شود، دارندگان اوراق قرضه و سهام ممتاز به نرخ بازده ثابت موردنظر خواهد رسيد، باقيمانده نرخ بازده در اختيار صاحبان سهام عادى قرار خواهد گرفت که از نرخ بازده مورد توقع آنان بيشتر خواهد بود. بنابراين، مى‌توان سود مازاد را به چندين طريق به مصرف رسانيد:


۱. شرکت از طريق پرداخت سود سهام بيشتر، اين مبلغ را بين سهامداران عادى تقسيم کند


۲. شرکت اين سود را مجدداً در شرکت سرمايه‌گذارى کند و بدين طريق، نرخ بازده دوره‌هاى بعد را افزايش دهد


۳. ترکيبى از اين دو روش


در نتيجه، مطلوبيت سهام عادى (از نظر سهامداران) بيشتر مى‌شود و افزايش تقاضا منجربه افزايش قيمت سهام عادى در بازار مى‌گردد. بدين‌ طريق، ثروت سهامداران افزايش خواهد يافت و هدف شرکت تأمين مى‌گردد.


اگر بين هزينه سرمايه و موضوع به حداکثر رسانيدن ثروت سهامداران ارتباط برقرار گردد، مى‌توان هزينه سرمايه را به طريق ديگرى تعريف کرد. براى مثال، مى‌توان هزينه سرمايه را به اين طريق تعريف کرد: حداقل نرخ بازدهى که شرکت بايد تحصيل کند تا اينکه در ارزش شرکت تغييرى صورت نگيرد، يعنى ارزش شرکت کماکان حفظ گردد. در چنين تعريفى که از هزينه سرمايه داده مى‌شود، مسئله نرخ ”سربه‌سر“ مورد توجه قرار مى‌گيرد. اگر شرکت به هزينه سرمايه دست نيابد، ارزش اوراق بهاءدار شرکت کاهش خواهد يافت. برعکس، اگر نرخ بازده شرکت از هزينه سرمايه بيشتر شود، ارزش بازار شرکت افزايش خواهد يافت. در اين متن، ارزش بازار برابر است با مجموع ارزش‌هاى بازار اوراق بهاءدارى که آن شرکت منتشر کرده است. چنين تعريفى از هزينه سرمايه را به‌ اين‌صورت بيان مى‌کنند: نرخ بازدهى که مانع تغيير ارزش سهام عادى شرکت گردد.


براساس دومين تعريفى که از هزينه سرمايه داده مى‌شود، هزينه سرمايه با فرآيند بودجه‌بندى سرمايه‌اى شرکت ارتباط پيدا مى‌کند. هزينه سرمايه به‌عنوان نرخ تنزيلى که براى ارزيابى و قضاوت در مورد پروژه‌هاى مختلف سرمايه‌گذارى به‌کار مى‌رود تعريف مى‌شود. اگر پروژه‌هائى مورد قبول شرکت قرار گيرند که نرخ‌هاى بازده آنها از هزينه سرمايه شرکت بيشتر است، ارزش شرکت افزايش خواهد يافت. به همين نحو، اگر نرخ بازده پروژه‌هائى از هزينه سرمايه شرکت کمتر باشد، ارزش شرکت کاهش خواهد يافت. بنابراين، کاربرد ديگر هزينه سرمايه ارزيابى پروژه‌هاى سرمايه‌اى است.