”صورت سود و زيان ـ income statement“ وسيله‌اى است براى تعيين قدرت سوددهى شرکت در يک دوره زمانى مشخص. صورت سود و زيان شرکت سهامى برادران در جدول صورت سود و زيان نشان داده شده و سال مالى آن برابر با سال تقويمى است. ولى بسيارى از سازمان‌ها متوجه شده‌اند که بهتر است سال مالى همزمان با سال تقويمى نباشد. به‌علاوه، صورت‌هاى سود و زيان، غالباً به‌صورت فصلى تهيه مى‌شوند و آنها را ”صورت ميان‌دوره“ مى‌نامند. صرف‌نظر از زمان شروع، پايان و طول دوره مالى شرکت، نکته مهم اين است که در صورت سود و زيان، فعاليت‌هاى شرکت براى يک دوره زمانى مشخص خلاصه مى‌شود. همان‌طور که در جدول صورت سود و زيان نشان داده شده است، فعاليت‌هاى شرکت باعث ايجاد جريانى از درآمدها (فروش)، هزينه‌ها و سود و زيان‌هاى يک دورهٔ زمانى است و همين جريان‌ها است که در صورت‌هاى سود و زيان گزارش مى‌شود.


با توجه به‌صورت‌هاى سود و زيان شرکت سهامى برادران منتهى به ۲۹ اسفندماه سال ۱۳۷۵ و ۱۳۷۶ که در جدول شرکت سهامى برادران، صورت سود و زيان براى سال منتهى به ۲۹ اسفند ۱۳۷۶ (ارقام به هزار سال) نشان داده شده است مى‌بينيم که خالص فروش در بالاى اين‌صورت قرار گرفته است. براى محاسبه ”سود قبل از بهره و ماليات“ بايد مجموع ارقام بهاء تمام‌شده کالاى فروش‌رفته، هزينه‌هاى ادارى و ساير هزينه‌هاى مربوط را از خالص فروش کم کرد و براى تعيين ”سود بعد از ماليات“ يا ”سود خالص“ بايد بهرهٔ وام‌ها و ماليات بر درآمد که به دولت پرداخت مى‌شود، از آن رقم کسر شود. براى درج صورت‌هاى سود و زيان شرکت در ”گزارش سالانه“ و آگاه کردن سهامداران از آن، بايد سود سهام (متعلق به صاحبان سهام عادي) و داده‌هاى مربوط به هر سهم در قسمت انتهائى اين صورت‌ها نوشته شود. در صورت‌هاى سود و زيان شرکت سهامى برادران، سود سهام پرداخت شده به سهامداران، سود هر سهم و سود تقسيمى هر سهم، گزارش شده است. مبلغى که به سود انباشته اضافه شده است نمايانگر مبلغى است که به‌منظور و با هدف سرمايه‌گذاري، دوباره در شرکت سرمايه‌گذارى شده است.

جدول شرکت سهامى برادران، صورت سود و زيان براى سال منتهى به ۲۹ اسفند ۱۳۷۶ (ارقام به هزار ريال)

۱۳۷۶ ۱۳۷۵
خالص فروش ۸،۲۵۰،۰۰۰ ۸،۰۰۰،۰۰۰
منهاى:
بهاء تمام‌شده کالاى فروش‌رفته ۵،۱۰۰،۰۰۰ ۵،۰۰۰،۰۰۰
هزينه‌هاى ادارى ۱،۷۵۰،۰۰۰ ۱،۶۸۰،۰۰۰
ساير هزينه‌ها ۴۲۰،۰۰۰ ۳۹۰،۰۰۰
جمع هزينه‌ها ۷،۲۷۰،۰۰۰ ۷،۰۷۰،۰۰۰
سود قبل از بهره و ماليات (EBIT) ۹۸۰،۰۰۰ ۹۳۰،۰۰۰
منهاى:
هزينه بهره ۲۱۰،۰۰۰ ۲۱۰،۰۰۰
سود قبل از ماليات ۷۷۰،۰۰۰ ۷۲۰،۰۰۰
منهاى:
ماليات شرکت ۳۶۰،۰۰۰ ۳۲۵،۰۰۰
سود پس از کسر ماليات (سود خالص) ۴۱۰،۰۰۰ ۳۹۵،۰۰۰
سود نقدى سهام عادى ۹۰،۰۰۰ ۸۴،۰۰۰
افزايش در سود انباشته ۳۲۰،۰۰۰ ۳۱۱،۰۰۰
سود هر سهم ۳/۹۴۰ ۳/۹۰
سود تقسيمى هر سهم ۰/۸۶۵ ۰/۸۳