در بيمهٔ حمل و نقل، اعتبار بيمه‌نامه از زمانى آغاز مى‌شود که کالا از انبار يا محل نگهدارى که در بيمه‌نامه ذکر شده خارج شود؛ در طول مسير حمل، پوشش بيمه‌اى ادامه دارد تا به انبار گيرندهٔ کالا در مقصد تحويل شود يا به‌خواست بيمه‌گذار در محل ديگرى غير از آنچه در بيمه‌نامه ذکر شده تحويل گيرد؛ يا اينکه ممکن است اعتبار بيمه‌نامه پس از گذشت مدت يعنى از زمان تخليهٔ کالا در آخرين بندر مقصد، خاتمه يابد. صرف‌نظر از پوشش بيمه‌اى که بيمه‌گذار تهيه مى‌کند و اجتناب از بروز اختلاف بين بيمه‌گر و بيمه‌گذار در شمول خسارت و ميزان آن، کالاى بيمه‌ شده بايد مورد بازديد کارشناسان و بازرسان صلاحيت‌دار قرار گيرد و گواهى يا گزارش صحت و سلامتى کالا و وضعيت آن صادر شود. به‌نفع طرفين قرارداد است که قبل از صدور بيمه‌نامه، کالا مورد بازديد اوليه قرار گيرد. با در دست‌ داشتن گزارش بازديد اوليه، هم بيمه‌گذار و هم بيمه‌گر به وضعيت کالا، نوع بسته‌بندى و عيب و نقصى که کالا قبل از حمل دارد واقف مى‌شوند و مشخص مى‌گردد که بيمه‌گذار در چه موقعيت و شرايطى کالاى بيمه‌شده را تحويل مؤسسهٔ حمل داده است تا از بروز هر نوع اختلاف اجتناب شود. مواردى که در بازرسى قبل از حمل بايد مورد توجه کارشناس قرار گيرد عبارتند از:


- مشخصات فيزيکى کالا


- مقدار کالا


- بسته‌بندي، عايق‌بندي، تعداد بسته، وزن و ابعاد هر بسته، نحوهٔ بارچينى و باربندى محل نگهدارى و شرايط تخليه و بارگيرى مجدد در مسير حمل


- علامت‌گذارى بسته‌ها


- وسيلهٔ حمل مناسب با وضعيت کالاى مورد حمل


- مسير حمل


توصيه‌هاى ايمنى کارشناس: در تهيهٔ گزارش بهتر است از چک‌ليست استاندارد استفاده شود تا کارشناس با سرعت و دقت بتواند فرم مربوط را تکميل کند. گزارش کارشناس، هم در زمان صدور و هم در صورت ورود خسارت ابزار مناسبى براى بيمه‌گر محسوب مى‌شود تا هم‌ ميزان تعهد خود و هم ميزان خسارت را به‌سهولت تعيين کند.


کارشناسى خسارت: پس از صدور بيمه‌نامه و شروع حمل، مسئوليت حفظ و نگهدارى کالا در زمان حمل در اختيار مؤسسهٔ حمل و مسئوليت جبران خسارت به‌عهدهٔ بيمه‌گر است. در صورتى‌که خسارتى به کالا وارد شود بيمه‌گذار بايد ضمن اعلام مراتب به بيمه‌گر اسناد و مدارک لازم را تهيه و تسليم بيمه‌گر کند. از آنجاکه در اغلب موارد، خريد کالا به‌صورت سفارشى انجام مى‌گيرد، خدمات و مشاورهٔ مؤسسات بازرسي، هم قبل از صدور بيمه‌نامه و هم پس از ورود خسارت، يارى‌گر بيمه‌گذار است. اين مؤسسات، حرفه‌اى هستند و خدمات آنها باب طبع بيمه‌گر و بيمه‌گذار. مواردى‌که در کارشناسى خسارت بايد مورد توجه قرار گيرد، در مورد کالاهاى مختلف، متفاوت است. هنگامى‌که خسارتى وارد مى‌شود شرکت کارشناسي، مسئوليت بازرسى و تهيهٔ گزارش کارشناسى کالاى خسارت‌ديده را متقبل مى‌شود. شرکت مزبور بايد وضع کالا را قبل از خسارت‌ديدن و بى‌درنگ پس از خسارت ديدن از جهات کمى و کيفي، چگونگى و علت خسارت، ميزان و درصد خسارت و همچنين پوشش‌هاى بيمه‌اى و شرايط آن مورد توجه قرار دهد. در گزارش کارشناسى خسارت موارد زير بايد مورد توجه قرار گيرد:


۱. تاريخ و محل دقيق حادثه و تاريخ و محل کارشناسي: زمان بسيار با اهميت تلقى مى‌شود زيرا در بيمه‌نامه‌هاى حمل، اعتبار بيمه‌نامه از زمانى آغاز مى‌گردد که کالا به قصد شروع حمل از انبار يا محل نگهدارى مذکور در بيمه‌نامه خارج مى‌شود، در مسير عادى حمل ادامه مى‌يابد و در مقصد يا در محل ديگرى که مشخص ‌شده تحويل مى‌گردد. بنابراين اگر کالا در انبار يا محل نگهدارى دچار خسارت شود پوشش بيمه‌اى ندارد. تاريخ حادثه بايد بعد از تاريخ انبار، آن هم به قصد حمل بوده باشد. تاريخ محل دقيق حادثه از جهات ديگر نيز حايز اهميت است. از جمله، براى روشن ‌شدن حدود و دامنهٔ مسئوليت اشخاص ديگر که ممکن است بعداً شرکت بيمه با مراجعه به آنها ادعاى تأمين خسارت کند؛ يا در مورد اعلام خسارت همگانى بسيار اهميت دارد، زيرا اندک تفاوت در احتساب اين لحظه ممکن است که کالاهائى را از شمول خسارت همگانى خارج يا به آن وارد کند. همچنين خسارت همگانى و هزينهٔ نجات بر اساس ضوابط محل وقوع يا مقررات يورک‌آنتورپ، به‌ شرط تطبيق با مفاد قراداد حمل، قابل پرداخت است. بنابراين تعيين محل دقيق تأييد مى‌کند که بيمه‌گذار بى‌درنگ براى اعلام مراتب به بيمه‌گر اقدام و تا حد امکان براى کاهش ميزان خسارت و کنترل دامنهٔ آن تلاش کرده است.


۲. مشخصات کالاى مورد کارشناسي: حجم کالاهائى که مورد بازرسى و کارشناسى قرار مى‌گيرد زياد است، به همين سبب فراوان اتفاق مى‌افتد که کالائى به‌جاى کالاى ديگر مورد کارشناسى قرار گيرد. از اين‌رو، کارشناس بايد دقيقاً کالاهائى را بازرسى کند که براى آن مأمور شده است. احتمال دارد که کالاهاى متعددى به يک بيمه‌گذار تعلق داشته باشد و تازه همين کالا هم به کالاهاى حمل‌شدهٔ متعلق به ديگران شباهت داشته باشد. بنابراين، بايد مشخصات دقيق کالاى کارشناسى‌شده در گزارش تعيين شود. در عرف بازرگانى متداول است که مى‌گويند اشتباه از دو طرف برگشت‌پذير است اما در مورد حمل و نقل ممکن است بعضاً اشتباه برگشت‌ناپذير باشد. در تعيين مشخصات کالا، فقط نوشتن مشخصات از روى بارنامه و ديگر اسناد حمل کافى نيست؛ حتى مطابقت آن با علامت‌گذارى روى مدل‌ها و بسته‌ها نيز کفايت نمى‌کند. اين‌کار حداقل وظيفهٔ متصديان بارگيرى است. کارشناس بايد مطمئن شود که کالا عيناً همان کالائى است که مشخصات آن روى مدل‌ها و بسته‌ها نوشته شده و مشخصات و علامت‌گذارى‌هاى روى مدل‌ها و بسته‌ها عيناً همان است که در بارنامه و ديگر اسناد حمل دقيقاً و بى‌هيچ کم و کاستى قيد شده است. نکات اساسى در مورد مشخصات کالا که کارشناس بايد در گزارش خويش روى آنها تأکيد نمايد عبارتند از:


- کالا و علامت‌هاى تجارى و اختصارى آن (مقدار، طبقه‌بندي، بسته‌بندي، ابعاد)


- کيفيت فيزيکي، استحکام و تناسب بسته‌بندى‌ها با محتواء آنها


- شرايط نگهدارى بار در وسيلهٔ حمل و از آن جمله روى عرشهٔ کشتى يا در داخل انبار کشتى


- رعايت نکاتى که در بارنامه راجع به شرايط حمل بيان ‌شده


- بندر بارگيرى


- نحوهٔ بارگيرى و بارچينى و مهارکردن بار در کشتى يا وسيلهٔ حمل ديگر


- آيا در هنگام بارگيرى مؤسسهٔ بازرسى خاصى بر آن نظارت کرده و گواهى صحت بارگيرى - بارچينى و مهارکردن بار و تناسب محل استقرار و مشخصات فنى بار رعايت شده است؟


- بندر تخليهٔ بار


- حمل‌کنندهٔ بار، شرکت کشتيراني، کارگزار حمل (مقصد بايد در گزارش مشخص شود).


مشخص‌ شدن اين امر، به شرکت بيمه کمک مى‌کند که اگر خسارت بر اثر تقصير شخص ديگرى وارد شده باشد با استفاده از حق جانشينى به مقصر رجوع کند. کارشناس ضمن درج نکات فوق در گزارش بايد علت خسارت را نيز قيد نمايد. براى مثال، دليل کسرى يک بسته ممکن است شکستن بسته‌بندي، ريخته‌شدن به دريا، آتش‌سوزي، دله‌دزدى يا علل ديگر باشد؛ کسرى به‌دليل هر يک از اين موارد تابع حکم خاصى است.