اتومبيل‌هاى شخصى

تجربياتى که در مورد بيمهٔ انواع اتومبيل‌هاى شخصى وجود دارد در سال‌هاى اخير بنا به ‌دلايلى که ذکر مى‌شود مورد استفادهٔ خود را از دست داده است:


- افزايش تعداد اتومبيل‌ها در اکثر کشورها به‌ويژه در کشورهاى غربى تا حد يک اتومبيل براى هر چهار نفر (به ‌سبب افزايش درآمدها، تسهيلات اعتباري، اوقات فراغت زياد و تعطيلات پايان هفته).


- نبود مقررات و قوانين يک‌دست براى راهنمائى و رانندگى که به‌طور مرتب در حال تغيير و تحول است.


- نامناسب و کافى‌نبودن سيستم شهرسازي.


- بى‌توجهى در آزمايش‌هاى رانندگي، نحوهٔ آموزش رانندگان و نحوۀ آزمايش مجدد.


- نبود سيستم معاينهٔ فنى وسايل نقليه.


- ضعيف بودن بدنهٔ اتومبيل.


- تورّم و بالا بودن هزينهٔ تعميرات پس از تصادف.


- مصرف دارو به‌ويژه داروهاى آرام‌بخش و الکل.


مواردى که براى صدور بيمه‌نامهٔ اتومبيل مورد توجه بيمه‌گران صادرکنندهٔ بيمه‌نامه قرار مى‌گيرد:


- نوع وسيلهٔ نقليه


- نوع اتاق (اسپُرت يا معمولي)


- قدرت موتور


- کيفيت ساخت (که معمولاً روى قيمت اتومبيل اثر مى‌گذارد)


- نوع بدنه و شاسى


- محل استقرار موتور (جلو يا عقب)


- ديفرانسيل (جلو يا عقب)


- طرح اتومبيل (طرح آمريکائى يا اروپائي)


مشکلات مناطقى نظير آفريقا و آسيا:


- اکثر اتومبيل‌هاى مورد استفاده مدل قديمى هستند (بعضى کشورها باتوجه به ‌دلايل بسيار، ورود اتومبيل در آنها محدود است).


- ضعف تعمير و نگهدارى به‌دليل کمبود محل‌هاى ارائه سرويس و در دسترس‌نبودن قطعات يدکى کافي.


- بالا بودن استهلاک وسايل نقليه در جاده‌ها؛ بالا بودن حرارت و رطوبت هوا.


- کافى‌نبودن علائم راهنمائى و رانندگى در جاده‌ها.


- نحوهٔ بررسى وقوع حوادث و وجود عوامل پيشگيرنده.


- نحوۀ بررسى حقوقى حادثه.


بيمه‌گر پس از دريافت پيشنهاد از بيمه‌گ ذا ر و بازديد کارشناسان از مورد بيمه، در مورد صدور بيمه‌نامه اقدام مى‌کند. البته بيمه‌گذار خود مسئول تعمير خسارت‌هاى وارده به‌ وسيلهٔ نقليه قبل از صدور بيمه‌نامه است و بيمه‌گر با درنظر گرفتن فرانشيزى که بر عهدهٔ بيمه‌گذار است حداکثر تا مبلغ بيمه‌ شده مسئول جبران خسارت‌ها است. در ضمن، براى اتومبيل‌هاى کهنه، بيمه‌نامهٔ جامع و کامل صادر نمى‌شود. اکثر بيمه‌گران از صدور بيمه‌نامه براى اتومبيل‌هاى مدل قديمى خوددارى مى‌کنند.

وسايل نقليهٔ تجارى

۱. اتومبيل‌هاى کرايه:

اين اتومبيل‌ها (که شامل تاکسى هم مى‌شود) با راننده يا بدون آن به اشخاص کرايه داده مى‌شوند. خطرهاى مخصوص اين نوع اتومبيل‌ها عبارتند از: استفادهٔ مداوم؛ بالا بودن استهلاک؛ به‌کارگيرى رانندگان کم‌تجربه و بى‌دقت و همچنين استفاده در مواقع اضطراري.


۲. وسايل نقليهٔ مخصوص حمل کالا:

- وسايل نقليهٔ سبک مثل کاميونت و وانت که براى مسافت‌هاى کوتاه و حمل سريع از آنها استفاده مى‌شود و از نظر زمانى بيشتر از وسايل نقليهٔ سنگين مورد استفاده قرار مى‌گيرند.


- وسايل نقليهٔ سنگين که ظرفيت بالا و ساختمان ويژه‌اى دارند مثل تريلرهاى يخچال‌دار. اين وسايل، حداقل دو راننده دارند و براى رانندگى در شب و روز، رانندگان جداگانه‌اى هدايت آنها را به‌عهده مى‌گيرند. از خطرهاى ويژهٔ اين وسايل نقليه مى‌توان به موارد زير اشاره کرد:


- بار سنگين (اغلب اوقات کنترل نمى‌شود).


- خطرهاى بزرگراه‌ها.


- پائين‌بودن کيفيت جاده‌ها در اکثر کشورها.


- سرعت بالا و خطر رانندگى در شب.


- خطر تريلر.


- بد بودن نحوهٔ تعمير و نگهدارى (به‌علت دور بودن از مراکز ويژهٔ تعمير و نگهداري).


- طولانى‌بودن مدت رانندگى (از نظر ساعت و استفادهٔ طولانى از لحاظ ساعت‌هاى استفاده از وسيلهٔ نقليه).


۳. اتوبوس و وسايل نقليهٔ مخصوص حمل مسافر:

- محلى‌ و خصوصى (مانند وسايلى که خطوط هواپيما، هتل‌ها، مدرسه‌ها و کارخانه‌ها از آن استفاده مى‌کنند).


- محلى و عمومى (مانند اتوبوس‌هاى شهري).


- وسايلى که در داخل کشور به حمل مسافر مى‌پردازند.


- وسايل نقليهٔ مورد استفادهٔ بين‌المللي.


۴. وسايل نقليهٔ مخصوص خدمات عمومي:

- آمبولانس‌ها.


- ماشين‌هاى آتش‌نشاني.


اين وسايل نقليه، گران‌قيمت هستند و تعمير و نگهدارى آنها در سطح بسيار عالى قرار دارد. رانندگان آنها باتجربه و اغلب مسيرهاى ويژه براى مواقع اضطراري، براى آنها منظور مى‌شود. ولى اين تصور نبايد پيش بيايد که خطرهاى اين نوع وسايل نقليه از ساير اتومبيل‌ها کمتر است.


- ماشين‌هاى مخصوص حمل زباله و ضايعات:

اين ماشين‌ها اغلب از لحاظ تکنيکى و ارزش در سطح بالائى قرار دارند و با سرعت پائين، رانده مى‌شوند. ضمناً ميزان سواد و هوش رانندگان آنها را نيز بايد درنظر گرفت.


۵. وسايل نقليهٔ کشاورزى و حمل چوب در مناطق جنگلي:

- وسايل نقليه‌اى که در خدمت بيمه‌گذار هستند و در نزديکى مزارع کشاورزى نگهدارى مى‌شوند.


- وسايلى که از نظر مکانى محدود نيستند و در مناطق مختلف از آنها استفاده مى‌شود و خطرهاى ناشى از اجارهٔ آنها وجود دارد. اين نوع وسايل، ممکن است ارزش بالائى داشته باشند (مانند کمباين و دانه خشک‌کن). تعمير و نگهدارى آنها از نظر استاندارد پائين است و در مورد وسايل نقليهٔ حمل چوب، خطر ويژهٔ سقوط درختان وجود دارد.

ساير وسايل نقليه (انواع ويژه)

- اين نوع ماشين‌ها (مانند دمپر، شاول (shawel grabs) و ساير وسايلى که در حفارى‌ها (excavator)، در کارهاى ساختماني، معادن و کارخانه‌ها از آنها استفاده مى‌شود و اغلب در مناطق مخصوص مورد استفاده قرار مى‌گيرند)، خطرهائى دارند که ناشى از قرارداد اجارهٔ آنها است.


- تانکرها و ديگر وسايلى که مواد قابل انفجار، اشتعال، مسموم ‌کننده و خطرناک حمل مى‌کنند، خطرهاى ويژه‌اى دارند که ممکن است باعث آلودگى آب و هوا نيز بشوند.


- شرکت‌هاى حمل بار با کاميون، آژانس‌هاى کرايهٔ اتومبيل و تاکسى‌ها. براى تعيين نرخ اين بخش بايد سابقهٔ خسارت پنج‌ساله گذشته، استاندارد و تجربهٔ رانندگان آنها و ميزان علاقه و توجه آنها را درنظر گرفت.


خسارت‌هاى ناشى از وسايل نقليهٔ موتورى به دو بخش ”خسارت به‌خود وسيلهٔ نقليه“ و ”مسئوليت در مقابل شخص ثالث“ و حوادث سرنشين تقسيم مى‌شوند.


تجربهٔ گذشتهٔ بيمهٔ اتومبيل، تجربهٔ ناخوشايندى بوده است و پيش‌بينى مى‌شود اوضاع در آينده بدتر بشود. ولى بيمه‌گران ناچار از پذيرفتن آن هستند زيرا بيمه‌گر، جزء اتومبيل، تمايلى ندارد که در بازار رقابتى در تمام رشته‌ها به‌فعاليت بپردازد. زيرا بيمهٔ اتومبيل بيمه‌اى است که از رشته‌هاى ديگر بيمه، عمومى‌تر است و اغلب بيمه‌گذاران به‌ويژه در کشورهاى پيشرفته، با بيمهٔ اتومبيل آشنائى دارند و اگر از خدمات بيمه‌گر اتومبيل خود راضى باشند، اين بيمه‌گر را براى ساير بيمه‌نامه‌هاى خود انتخاب خواهند کرد. چون بيمهٔ اتومبيل با نفع عمومى مردم سر و کار دارد، اکثر بيمه‌گران، به‌رغم اينکه بيمهٔ اتومبيل از نظر تجربهٔ خسارت بدترين رشته است، با رغبت به آن مبادرت مى‌ورزند و با رقابت در ارائه سرويس، براى ساير انواع بيمهٔ خود به ‌جذب بيمه‌گذاران مى‌پردازند.