برابر ماده ۶ قانون تجارت هر تاجرى براى اينکه کليه معاملات و خريد و فروش‌هاى خود در طول يک روز و يک هفته و يک سال معين و مشخص باشد بايد داراى دفاترى به شرح زير باشد.

دفتر روزنامه

دفترى است که تاجر بايد هر روز کليه خريد و فروش‌هاى تجارتى و معاملات مربوط به اوراق و اسناد تجارتى از قبيل چک و سفته و برات و ظهرنويسى آنها و کليه مطالبات و ديون و واردات و صادرات خود را تحت هر عنوان و اسم و رسمى که باشد اعم از نقد و نسيه و اينکه مربوط به امور تجارتى بوده يا غيرتجارتى و يا به‌منظور هزينه شخصي، در آن ثبت نمايد.

دفتر کل

دفتر کل يا دفتر هفتگى در حقيقت بيانگر کليه معاملاتى است که تاجر در طول يک هفته انجام داده است. به اين ترتيب که به‌طور منظم و مرتب اجناس و نوع آنها دسته‌بندى گردد و در ستون‌هاى مشخصى نوشته شود و اسناد و وجوه نقد و مطالبات و تعهدات وى به‌طور جداگانه درج شود تا به‌راحتى و سادگى با ملاحظه ستون‌هاى دفتر مزبور بتوان به حساب‌هائى که در يک هفته ثبت و تنظيم گرديده است رسيدگى نمود.

دفتر دارائى

دفتر دارائى به دفترى گفته مى‌شود که در بردارنده صورت جامع کليه دارائى تاجر اعم از اموال منقول مانند فرش و يخچال و ساير اجناس و کالاهائى که قابليت جابجائى از نقطه‌اى به نقطهٔ ديگر را دارد و اموال غيرمنقول مانند مغازه، خانه، آپارتمان، باغ، زمين و مانند اينها که غيرقابل تحرک و جابجائى مى‌باشند و ديون و مطالبات تاجر يا شرکت تجارتى به‌طور دقيق و مشخص در آن ثبت مى‌گردد، تا بتوان به دارائى وى اعم از مثبت و منفى و موجودى وى از لحاظ نقدى و غيرنقدى رسيدگى نمود و اين عمل تا ۱۵ فروردين هر سال بايد انجام شود.

دفتر کُپيه

دفترى است که تاجر بايد کليه مراسلات و مخابرات و صورت‌حساب‌هاى وارده و صادره را در آن ثبت و ضبط نمايد به‌طورى‌ که کليه مدارک مربوط به ترتيب تاريخ ورود در لفاف مخصوصى ضبط شود که به آن دفتر ارسال مراسلات و دفترنامه‌هاى صادره و وارده هم گفته مى‌شود.