شرکت‌هاى تجارتى را علاوه بر تقسيم‌بندى ماده ۲۰ قانون تجارت، با توجه به مشابهت‌ها و وجوه اشتراک آنها به انواع ديگرى تقسيم نمودند

شرکت‌هاى سرمايه‌اى

در اين شرکت‌ها تأسيس شرکت‌ به اعتبار سرمايه شرکاء آن مى‌باشد. خواه سرمايه نقدى باشد يا غير نقدى و رکن اصلى تشکيل آن همان سرمايه شرکت است و شرکت‌هائى که در اين گروه قرار مى‌گيرند شرکت‌هاى سهامى عام و خاص مى‌باشند که در قانون تجارت حداقل سرمايه آنها در شرکت‌هاى سهامى عام پنج ميليون ريال و در شرکت‌هاى سهامى خاص يک ميليون ريال است. و در صورتى‌که از حداقل قانونى کمتر باشد تأسيس آنها ممکن نخواهد بود به اين جهت مبنا و اساس تشکيل آنها بر سرمايه آنها مبتنى و متکى است که به‌صورت اوراق با نام و بى‌نام در مى‌آيد و به سهامداران تسليم مى‌شود و ميزان سرمايه هر شريک براساس اوراق سهامى که خريدارى نموده است محاسبه مى‌شود. به اين ترتيب که جمع مبلغ مندرج در اوراق سهام مؤيد ميزان سرمايه او مى‌باشد. گرچه از نظر مسؤوليت وضعيت شرکاء شرکت‌هاى سهامى با شرکاء با مسؤوليت محدود يکى مى‌باشد. به اين معنى که ميزان مسؤوليت هر شريک شرکت با مسؤوليت هم به ميزان سهم‌الشرکه او مى‌باشد.

شرکت‌هاى شخصى

اين شرکت‌ها براساس و مبناى مسؤوليت شرکاء نامگذارى گرديده، زيرا مسؤوليت شرکاء در پرداخت ديون و قروض طلبکاران شرکت از شرکت‌هاى ديگر بيشتر است. به اين جهت شامل دو قسم از شرکت‌هاى تجارتى يعنى شرکت‌هاى تضامنى و نسبى مى‌شود. چرا که در شرکت‌هاى تضامنى همان‌طورى که توضيح داده شده هر يک از شرکاء ضامن به تنهائى مسؤوليت پرداخت بدهى‌هاى شرکت مى‌باشد و همه شرکاء هم با هم چنين مسؤوليتى را برعهده دارند که به آن تضامن گفته مى‌شود.


همين‌طور در شرکت‌هاى نسبى هم مسؤوليت شرکاء بعد از شرکاء تضامنى از همه شرکاء بيشتر است زيرا در مواقعى که شرکت نسبى سرمايه خود را از دست داده و به اشخاص حقيقى يا حقوقى بدهکار شود، هر يک از شرکاء بايد به نسبت سرمايه خود مقدارى از بدهى شرکت را بپردازد. به اين جهت اين دو شرکت را شرکت شخصى مى‌نامند زيرا شخصيت شرکاء به شرکت اعتبار مى‌دهد.

شرکت‌هاى مختلط

شرکت مختلط به شرکتى گفته مى‌شود که داراى يک يا چند شريک ضامن و يا با مسؤوليت محدود و يا شرکاء سهامى باشد و به همين جهت مختلط ناميده مى‌شوند. زيرا مسؤوليت شرکاء با هم فرق داشته و متفاوت مى‌باشد که خود شرکت‌هاى مختلط به دو قسم تقسيم گرديده‌اند:


۱. شرکت مختلط سهامى ترکيب شرکت تضامنى و سهامي


۲. شرکت مختلط غيرسهامى ترکيب شرکت تضامنى و با مسؤوليت محدود

شرکت‌هاى تعاونى توليد و توزيع

به‌طورکلى و برابر اين قانون تعاونى‌ها به دو گروه تقسيم گرديده‌اند که هر گروه داراى رشته‌هاى مختلفى مى‌باشند.


- تعاونى‌هاى توزيع

در حقيقت، نياز مشاغل توليدى و يا مصرف‌کنندگان اعضاء خود را با توجه به مصالح عمومي، جهت کاهش هزينه‌ها و قيمت‌ها تأمين مى‌نمايند.


- تعاونى‌هاى توليد

که شامل رشته‌هاى زير مى‌باشد:


۱. رشته کشاورزى


۲. رشته دامداري


۳. رشته دامپروري


۴. پرورش و صيد ماهي


۵. شيلات


۶. صنعت


۷. معدن و غيره