بسيارى از کنترل‌هائى که تحت عناوين خريد از طريق ارسال سفارش و پرداخت وجوه در قسمت‌هاى قبلى اين مبحث ذکر گرديد به‌طور مستقيم در کنترل بستانکاران و اسناد پرداختنى مؤثر است. علاوه بر آنها، نکات زير بايد در برقرارى يک سيستم کنترل داخلى مطلوب از لحاظ بستانکاران و اسناد پرداختنى مورد توجه قرار گيرد.


۱. براى هر يک از بستانکاران بايد حساب جداگانه‌اى در دفتر معين بستانکاران نگاهدارى شود. متصدى اين دفتر نبايد دخالتى در امر رسيدگى به فاکتورهاى خريد يا پرداخت وجوه و هم‌چنين دفتر کل داشته باشد. در مورد اسناد پرداختنى بايد عيناً مانند اسناد دريافتنى دفتر سررسيدى نگاهدارى شود که بروات و سفته‌هاى پرداختنى برحسب تاريخ سررسيد با ذکر مشخصات ديگر در آن درج گردد. لازم است مبلغ ارزى آنها نيز در ستون جداگانه‌اى در دفتر مذکور ذکر گردد تا در پايان سال يا هر موقع ديگر بتوان هم‌ارز اسناد پرداختنى سررسيد نرسيده يا پرداخت نشده را به نرخ‌هاى روز به سهولت محاسبه کرد.


۲. حساب بستانکاران بايد در فواصل مرتبى مثلاً در پايان هر ماه واريز گردد. در موقع پرداخت بهتر است مدرکى به‌عنوان طلبکار تهيه شود که در طى آن مشخص گردد چه مبالغى و از چه بابت پرداخت مى‌شود.


۳. دفتر معين بستانکاران و دفتر سررسيد اسناد پرداختنى بايد در فواصل مرتبى (مثلاً در پايان هر ماه) با حساب‌هاى کنترل مربوطه در دفتر کل تطبيق گردد و هرگونه اختلاف مورد رسيدگى قرار گيرد.


۴. در صورتى‌که دفتر معين بستانکاران حساب‌هاى متعددى را شامل مى‌شود لازم است هر چند وقت يک بار حساب‌هاى مربوطه توسط شخص مسؤولى مورد برسى واقع شود و اطمينان حاصل گردد که مانده‌ها از اقلام مشخصى تشکيل شده و هيچ حسابى در دفتر بستانکاران داراى مانده بدهکار نباشد.