استاندارد اول دربارهٔ برنامه‌ريزى و سرپرستى است که هر دو موضوع در کار روزمرهٔ حسابرسان بى‌نهايت مهم مى‌باشند. پايهٔ اوليه و اساسى برنامه‌ريزى تهيه و تدوين يک برنامهٔ حسابرسى حرفه‌اى و حساب شده مى‌باشد نمى‌توان پذيرفت که به‌جز در موارد فوق‌العاده محدود که حجم عمليات بسيار کم بوده و بنابراين رسيدگى به آنها در زمان کوتاهى ممکن باشد، بتوان عمليات و دفاتر و مدارک و صورت‌هاى مالى يک دستگاه را به‌نحو شايسته حسابرسى نمود، بدون آنکه از برنامهٔ حسابرسى خوبى تبعيّت شده باشد. اتفاقاً در گذشته پيش‌ آمده است که در موارد دادگاهى يک حسابرس به‌عنوان قصور حرفه‌اى عمده محکوم شده است صرفاً به استناد آن‌که از برنامهٔ حسابرسى شايسته‌اى پيروى نکرده است. در يک مورد که در يکى از دادگاه‌هاى استراليا مطرح گرديد، محکوميت حسابرس در نهايت امر به اين استناد صورت گرفت که برنامهٔ حسابرسى مورد پيروى خود را در هر نوبت حسابرسى مجدداً بررسى نکرده و به اصطلاح آن را به ”روز“ درنياورده بود.


بايد دانست که امر برنامه‌ريزى در حسابرسى به موضوع پيروى از يک برنامهٔ حسابرسى محدود نمى‌گردد. مثلاً زمان انجام حسابرسى در مواردى ممکن است تأثير زيادى روى نتايج حاصل بگذارد. در حسابرسى يک بانک که وضع دارائى‌ها و بدهى‌هاى آن هم از لحاظ فيزيکى و هم از لحاظ ماهيت، فوق‌العاده تغيير‌پذير مى‌باشد، حداقل قسمتى از عمليات حسابرسى بايد درست در نقطهٔ پايان سال مالى و در طىّ چند روز قبل و چند روز بعد آن صورت گيرد. اگر در چنين حالتى حسابرس به‌علت عدم برنامه‌ريزى صحيح، اين زمان را از دست بدهد، رسيدگى‌هاى او با مشکلات بعدى روبه‌رو خواهد گرديد و چنانکه نتواند با تمهيدات ديگر حسابرسى که اکثراً مستلزم صرف وقت اضافى مى‌باشند، مسائل مربوطه را حل کند، احتمالاً نتايج حاصل از رسيدگى‌هاى او در مجموع کاملاً قابل‌اتکاء نخواهد بود.


در نظر گرفتن کارمندان و دستياران شايسته و آماده نيز يکى ديگر از جنبه‌هاى برنامه‌ريزى است. در هر حسابرسى مدتى طول مى‌کشد تا هر يک از افراد به جزئيات امور آشنا شوند و بتوانند رسيدگى‌هاى خود را با احاطهٔ لازم انجام دهند. اگر به‌علت عدم برنامه‌ريزى صحيح و حساب‌شده، حسابرس ناچار گردد که در جريان حسابرسى کارمندان خود را جابه‌جا کند به کيفيت رسيدگى‌هاى او به‌طور قابل‌توجهى خدشه وارد مى‌شود. به‌علاوه حسابرس بايد به پيروى از استاندارد اول از استانداردهاى عمومي، اطمينان داشته باشد که دستياران و کارمندان او که در جريان يک حسابرسى مشغول به‌کار مى‌باشند از کارآمدى لازم برخوردار باشند. بنابراين افراد لازم با توجه به سوابق حرفه‌اى موردنظر بايد از پيش انتخاب شده و براى انجام عمليات حسابرسى و براى همه مدتى که انجام مأموريت به طول خواهد انجاميد در نظر گرفته شوند تا رعايت استاندارد مذکور به آسانى امکان‌پذير باشد.


موضوع سرپرستى موضوع ديگر اين استاندارد مى‌باشد. بايد دانست که انجام مأموريت حسابرسى يک نوع وظيفهٔ شخصى است که به حسابرس محوّل مى‌گردد. اگر حسابرس در انجام مأموريت خود، و يا انجام بعضى از قسمت‌هاى آن، از وجود دستياران استفاده مى‌کند اين يک تصميم مديريت و شخصى حسابرس است و به هيچ‌‌وجه از مسؤوليت‌هاى او در قبال صاحب‌کار و يا اشخاص ثالث نمى‌کاهد. در عين حال همه مى‌دانند که سازمان حرفه‌اى حسابداران و حسابرسان مستقل طورى است که اکثراً براى انجام کار و يا حداقل قسمت عمده جزئيات از وجود دستياران کارمندان و کارآموزان استفاده مى‌کنند.


پس جامعهٔ مالى بايد اطمينان داشته باشد که اگر چنين است، حسابرس مکانيسمى ايجاد کرده است که انجام اين امور توسط اين افراد که عملاً به نيابت او انجام وظيفه مى‌کنند از کيفيت رسيدگى‌ها و نتايجى که به‌دست مى‌آيد نمى‌کاهد. لازمهٔ اين امر آن است که علاوه بر انتخاب صحيح دستياران و برنامه‌ريزى براى کار آنها، عملياتى که انجام مى‌دهند تحت مراقبت و سرپرستى صورت پذيرد و در هيچ‌‌ مورد امکان قصور و کوتاهى وجود نداشته باشد. براى تسهيل امر سرپرستي، حسابرسان از ابزارهاى مختلف مديريت استفاده مى‌کنند. در مؤسسات حرفه‌اى خوب، کيفيت کار افراد به تناوب طبق سيستم‌هاى حساب شده‌اى ارزش‌يابى مى‌شود و افراد به‌صورت کاملاً جدى در جريان ارزش‌يابى قرار گرفته و برحسب مورد تشويق و تنبيه مى‌شوند.


مراحل پيشرفت حرفه‌اى و شغلى در اين مؤسسات کاملاً سيستماتيک و تحت کنترل مى‌باشد و شناخت استعدادها مستلزم سرپرستى دقيق حرفه‌اى به‌طور مستمر و پى‌گير است. مقدار وقتى که کارکنان در امر انجام قسمت‌هاى مختلف رسيدگى به مصرف مى‌رسانند از نزديک کنترل شده و کارآئى آنها ارزيابى مى‌شود. بدون استعمال اين روش‌ها، به‌جز در صورتى‌که سرپرستى يک امر شخصى و کاملاً نزديک باشد نمى‌توان گفت که انجام عمليات حسابرسى توسط دستياران و کارمندان تحت سرپرستى صحيح و کافى صورت گرفته است.


در ذيل نمونهٔ يکى از صفحات مجموعهٔ گزارش ارزش‌يابى کارکنان حسابرسى ملاحظه مى‌شود.

جدول مجموعهٔ گزارش ارزش‌يابى کارکنان حسابرسى

       
صفحه ۲ از ۵ صفحه      
  مؤسسه حسابرسى مختار و همکاران      
      گزارش ارزشيابى کارکنان

       
       ملاحظات: امتیاز از ۱ تا ۵   ۴. نوآورى و خلاقيت:
۴.
- نه در مورد کارهاى جديد. در اين نوع موارد احتياج به سرپرستى است.
- اتفاقاً احتياج به انگيزه دارد.
۴
۴
۴
۴
- از مسائل و تجربه‌هاى جديد نمى‌ترسد.
 
- در انجام وظايف و مأموريت‌هاى محوله، قدرت تمام‌کنندگى دارد.
 
- مرور زمان باعث يکنواختى مسائل براى او نمى‌گردد.
 
- جهت پيشبرد کارهاى خود نيازمند پشتيبانى مافوق نيست.
 
          ۵. توسعه فردى:
۵.
- از اين لحاظ در خور تمجيد است.
- البته با توجه به سابقه کار او در مؤسسه اين امر قابل توجيه مى‌باشد.
۵
۴
۲
۴
۴
- نياز مؤسسه و محيط را تشخيص مى‌دهد و خود را براى جوابگوئى به آن آماده مى‌کند.
- خودآموز است و در او شوق محسوسى به يادگرفتن و به‌کار بردن وجود دارد.
- با کارهاى قبلى و سياست‌هاى مؤسسه در رشته و حرفهٔ خود آشنا است و در صورت لزوم مى‌تواند آنها را به‌کار گيرد.
- خود را مسئول توسعهٔ ظرفيت حرفه‌اى خويش مى‌داند و در اين امر از تمام امکانات استفاده مى‌کند.
- نسبت به کسانى که مطلبى به او مى‌آموزند حق‌شناس و سپاسگزار است.
 
          ۶. تعادل رفتارى:
۶.
- به‌نظر مى‌رسد که بيش از حد حساس است . شايد در اين مورد بهتر باشد که با او صحبت شود.
- از لحاظ اعتمادبه‌نفس و مطلب فوق‌الذکر نوعى تناقص وجود دارد.br> - شخص بسيار برازنده‌اى است.
۴
۲
۲
۳
۴
۵
- او را مى‌توان فردى سازنده، مثبت و قابل اطمينان توصيف کرد.
 
- موفقيت ديگران روحيهٔ وى را تضعيف نمى‌کند.
 
- در تشخيص و مقايسهٔ نقاط مثبت و منفى خود و ديگران منصف و منطقى است.
- تعادل رفتارى و شخصيتى او به آسانى درهم نمى‌ريزد.
 
- از پيش‌داورى‌هاى سطحى و عاميانه مى‌پرهيزد.
 
- وضع ظاهرى وى مناسب با حرفه مى‌باشد و نسبت به آن حساس است.