هدف

هدف از اين قسمت از برنامهٔ حسابرسى آن است که اطمينان حاصل شود که موارد قانونى و اساس‌نامه‌اى در خلال سال مورد رسيدگى به‌نحو صحيح اجراء گرديده و هرگونه تخلّفات و يا اقداماتى که طبق قانون بايد گزارش شود، روشن گردد. اين رسيدگى‌ها اعم از آن‌که مؤسسه و يا يکى از شرکاء به سمت بازرس منصوب شده باشند يا خير، بايد صورت گيرد تا چنانچه بازرس شخص ديگرى نيز باشد، موارد با ايشان در ميان گذارده شده و در صورت ضرورت در گزارش مديريت که پس از اختتام حسابرسى تهيه مى‌شود، درج شود.

رسيدگى‌ها

يک نسخه از صورت‌جلسات هيئت مديره و هم‌چنين يک نسخه از صورت‌جلسات مجامع عمومى را که از تاريخ حسابرسى قبلى تاکنون تشکيل گرديده اخذ و پس از مطالعه ضميمهٔ پروندهٔ دائمى نمائيد.


نکات عمده‌اى را که در حسابرسى‌هاى آينده نيز بايد به آنها توجه شود از صورت‌جلسات فوق استخراج نموده و به‌‌طور خلاصه در کاربرگ مربوطه در پروندهٔ دائمى يادداشت کنيد.


از طريق سؤال از مقامات ذى‌ربط مؤسسه مورد رسيدگي، کنترل کنيد که کليهٔ صورت‌جلسات هيئت مديره و مجامع عمومى اعم از عادى يا فوق‌العاده در اختيار ما قرار داده شده و در پروندهٔ دائمى درج مى‌باشد. اگر طريقهٔ کنترلى از اين لحاظ وجود ندارد به صاحب‌کار توصيه شود که صورت‌جلسات مذکور را شماره‌گذارى نمايند (مثلاً: صورت‌جلسه هفتاد و هفتمين جلسه هيئت مديره...) رسيدگى کنيد که کليهٔ صورت‌جلساتى که بايد در مراجع رسمى به ثبت رسيده باشد نسبت به ثبت آن اقدام و در روزنامهٔ رسمى آگهى شده باشد.


رسيدگى کنيد که تصميمات کليهٔ جلسات اعم از هيئت مديره و يا مجامع عمومى با توجه به حدّ نصاب‌هاى مندرج در اساس‌نامه و هم‌چنين قانون تجارت به نحو صحيح اتخاذ شده است. چنان‌چه ايرادى از اين لحاظ مشاهده مى‌شود، مراتب را جهت درج در گزارش مديريت يادداشت کنيد و در صورتى‌که موارد مهم مى‌باشد مطلب را بلافاصله به شريک مسؤول حسابرسى اطلاع دهيد تا هرگونه اقدام ضمنى که ضرورت داشته باشد انجام گيرد.


رسيدگى کنيد که صورت‌جلسات مذکور طبق مقررات اساس‌نامه در روزنامهٔ رسمى و هم‌چنين روزنامهٔ کثيرالانتشار تعيين شده جهت آگهى‌هاى مؤسسهٔ مورد رسيدگى درج شده باشد. موارد ايراد را جهت گزارش‌دهى يادداشت کنيد.


چنان‌چه اساس‌نامه شرکت در خلال سال مورد رسيدگى تغيير نموده است، نسخه‌اى از تغييرات مذکور را اخذ و در قسمت مربوطه پروندهٔ دائمى حسابرسى درج کنيد. موارد تغيير را مطالعه کرده و نکات مهمى را که در حسابرسى جارى يا حسابرسى‌هاى آينده بايد مورد توجه قرار گيرد، يادداشت کنيد.


در صورتى‌که مقرراتى از لحاظ تکليف شرکت در جلسات هيئت مديره وجود دارد، رسيدگى کنيد که اين مقررات رعايت شده باشد.


در صورتى‌که حقّ حضور در جلسات هيئت مديره پرداخت مى‌شود، رسيدگى کنيد که حقّ حضور در جلسات طبق مصوّبات مربوطه محاسبه شده و حجم مبالغ پرداختى در يادداشت‌هاى صورت‌هاى مالى افشاء شده باشد.


چنانچه در خلال سال مورد رسيدگى هيئت مديرهٔ جديد انتخاب و منصوب شده‌اند، رسيدگى کنيد که مقررات اساس‌نامه و قانون تجارت از لحاظ نحوهٔ انتخاب و احتمال وجود محدوديت‌ها رعايت شده باشد. همين کنترل را از لحاظ انتخاب و انتصاب بازرس نيز انجام دهيد. چنانچه دورهٔ هيئت مديره به اتمام رسيده ولى هيئت مديرهٔ جديدى انتخاب نشده‌اند، مراتب را يادداشت کنيد.


رسيدگى کنيد که حداقل تعداد سهامى که اعضاء هيئت مديره شرکت مى‌بايستى طبق اساس‌نامه دارا باشند را در اختيار داشته و چنانچه مقررات قانون و اساس‌نامه از اين لحاظ رعايت نشده باشد مراتب را يادداشت کنيد.


رسيدگى کنيد که سهام وثيقه به تعدادى که طبق اسا‌س‌نامه شرکت بايد از طرف هر يک از اعضاء هيئت مديره به صندوق شرکت سپرده شود، نزد صندوق توديع شده و سهام مذکور را بازرسى کنيد. هر نوع کم و کسر و يا ايرادى را که از اين لحاظ مشاهده مى‌کنيد جهت گزارش‌دهى يادداشت کنيد.


رسيدگى کنيد که هرگونه معاملات فيمابين شرکت و هر يک از اعضاء هيئت مديره، قبل از انجام در هيئت مديره مطرح و طبق مقررات قانونى به تصويب رسيده باشد. دقت کنيد که به‌جز در موارد استثنائى که مقررات قانون مسخص مى‌کند، هيچ‌گونه وام و يا مساعده‌اى به اعضاء هيئت مديره پرداخت نشده باشد.


چنانچه هر يک از اعضاء هيئت مديره مطابق قرارداد خدمت انجام وظيفه مى‌نمايد، نسخه‌اى از قرارداد مربوطه را اخذ و ضميمهٔ پروندهٔ دائمى نمائيد و رسيدگى کنيد که مفاد آن در سال مورد رسيدگى به نحو صحيح اجراء و رعايت شده باشد. هرگونه ايراد را جهت گزارش دهى يادداشت کنيد.


هرگونه قرارداد و يا موافق‌نامه عمده‌اى را که از لحاظ عمليات شرکت و يا مسايل مالى بااهميت تلقى شده و در خلال سال مورد رسيدگى به امضاء رسيده است را دقيقاً مطالعه و نکات عمدهٔ آن را که از لحاظ صورت‌هاى مالى شرکت مؤثّر مى‌باشند يادداشت کنيد و دقت نمائيد که در سال مورد رسيدگى به نحو صحيح اجراء شده باشد.


رسيدگى کنيد که اين نوع قراردادها و يا موافق‌نامه‌ها به نحو صحيح به تصويب هيئت مديره و در صورت لزوم مجمع عمومى صاحبان سهام رسيده باشد.


خلاصه‌اى از وضعيّت قراردادهائى را که به اختلاف منتج گرديده‌اند با ذکر موارد اختلاف تهيه و در پروندهٔ جارى حسابرسى درج نمائيد.


با بررسى پروندهٔ حسابرسى جارى قبلى و هم‌چنين پروندهٔ دائمى حسابرسى هرگونه اختلافات قبلى ناشى از قراردادها و موافق‌نامه‌ها را که تا پايان حسابرسى قبلى به‌طور کامل حلّ و فصل نشده بود را دنبال کنيد و در اين موارد نيز يادداشت‌هاى کافى تهيه و در پرونده درج کنيد.


طبق فرم استاندارد حسابرسى تأئيديه‌اى از مقامات صلاحيت‌دار مؤسسهٔ مورد رسيدگى اخذ نمائيد که طىّ آن جامعيت صورت‌هاى مالى از لحاظ فرم و محتوى و کليهٔ يادداشت‌هاى پيوست آنها و صحت کليهٔ مبالغ و مصاديق طبق آخرين اطلاعاتى که در اختيار مقامات مسؤول مؤسسهٔ مورد رسيدگى مى‌باشد قيد شده باشد. در اين تأئيديه به‌خصوص دقت کنيد که هرگونه اقلام مندرج در صورت‌هاى مالى که طبق قضاوت و يا برآورد مقامات مسؤول تعيين شده است به صراحت با ذکر مبالغ و مصاديق قيد گردد.