در اين روش پردازش اطلاعات، اطلاعات ورودى از طريق صفحه کليد پايانه‌هاى پيوسته وارد و ويرايش مى‌شود و بلافاصله پس از اجراء کنترل‌هاى ويرايشى پردازش نهائى صورت گرفته و فايل اصلى يا بانک اطلاعاتى به هنگام‌ مى‌رسد و گزارش به هنگام‌رسانى پيش‌بينى شده نيز روى صفحه تلويزيونى پايانه نمايان مى‌گردد. در اين روش، اطلاعات ورودى مى‌تواند با استفاده از اطلاعات فايل اصلى و کنترل‌هاى منطقي، به‌طور کامل ويرايش شود و اصلاحات لازم توسط وارد کننده اطلاعات انجام گيرد.


سادهَ‌ترين نوع پردازش بلادرنگ اطلاعات، حالتى است که اطلاعات ورودى نيازى به ويرايش ندارد. براى مثال محاسبه استهلاک ماشين‌آلات براى يک دوره معين بر اساس اطلاعات موجود در فايل اموال و دارائى‌هاى منقول. ميزان يا نرخ استهلاک بر اساس جداول موجود در برنامه يا فايل مشخص است و دوره زمانى نيز در اول کار به برنامه داده مى‌شود.


در برخى از موارد، اگرچه اطلاعات بلادرنگ ويرايش و پردازش مى‌شود اما فايل اصلى به هنگام نمى‌رسد. اطلاعات جاري، پس از پردازش، بدون دسته‌بندى شدن و کنترل دسته‌اى در انباره‌هاى اطلاعات نگهدارى مى‌شود و در زمان‌هاى مشخص براى به هنگام رساندن فايل اصلى مورد استفاده قرار مى‌گيرد.


به هنگام‌رسانى فايل اصلى ممکن است هم‌زمان با پردازش اطلاعات جارى نيز صورت پذيرد اما نسخه اصلى فايل اصلي، به هنگام نرسد، بلکه يک نسخه ديگر از فايل اصلى به‌طور موقت به هنگام برسد و تمام اطلاعات جارى ورودى براى به هنگام‌رسانى نسخه اصلى فايل اصلى نگهدارى و در زمان‌هاى مشخصى از آن استفاده شود. پس از تطبيق دو نسخه به هنگام شده فايل اصلى با يکديگر و بررسى مغايرات احتمالي، اطمينان بيشترى در مورد عمليات به‌دست مى‌آيد و کار با نسخه جديدى از فايل اصلى ادامه مى‌يابد. پردازش پيوسته بلادرنگ کامل اطلاعات، حالتى است که نه تنها اطلاعات ورودى بلافاصله ويرايش و پردازش شود بلکه اطلاعات فايل‌هاى اصلى نيز بلادرنگ به هنگام برسد.


(در اين روش پردازش، اگر پيش‌بينى‌هاى مناسبى به‌عمل نيايد نه تنها جنبه کنترل و حفاظت اطلاعات در مخاطره است بلکه زنجيره عطف اسناد نيز قابل رديابى نخواهد بود. براى نمونه اگر در يک سيستم ساده کنترل موجود يانبار بتوان از طريق پايانه‌ها اطلاعات ورود و خروج کالا را وارد و اطلاعات اصلى را بدون اينکه سوابقى از اطلاعات ورودى باقى بماند به هنگام رساند، راه سوءاستفاده کاملاً باز خواهد بود. به‌علاوه اگر اشکالى در فايل اصلى به‌وجود آيد (مثلاً ديسک خراب شود) هيچ سابقه‌اى از موجودى‌ها وجود ندارد و بازسازى فايل اصلى غيرممکن خواهد بود. در روش پردازش بلادرنگ اطلاعات، در مرحله پذيرش اطلاعات ورودى کنترل‌هاى مناسبى بايد در مورد مجاز بودن وارد کننده اطلاعات و تکميل بودن اطلاعات ورودى به‌عمل آيد.


(اطلاعات پذيرفته شده بايد به‌صورت مستقل و با حفظ مشخصات وارد کننده اطلاعات و تاريخ و زنجيره عطف لازم نگهدارى شود. براى اطمينان از ايمنى اطلاعات بايد رد فواصل زمانى مشخص، از فايل اصلي، نسخه‌بردارى شود. بعد از هر نسخه‌برداري، اطلاعات ورودى که براى به هنگام‌رسانى فايل اصلى استفاده مى‌شود. بايد روى فايل مستقلى ثبت شود تا در صورت ايجاد اشکال يا اختلال در فايل اصلي، بتوان (با استفاده از نسخه قبلى و اطلاعات ورودى از زمان اخذ آن نسخه تا زمان بروز اشکال) فايل اصلى را مجدداً بازسازى کرد. اطلاعات ورودى بايد شامل اطلاعات لازم براى کنترل اساسى باشد. براى مثال، بايد بتوان مجموع کالاى صادره از انبار را با مجموع فروش يا مصرف، و مجموع خريد کالا را با جمع کالاى وارد به انبار تطبيق کرد.


(اگر ضوابط ايمنى و کنترل صحت اطلاعات و زنجيره عطف اطلاعات، مناسب و کافى باشد، در دسترس داشتن اطلاعات کامل و به هنگام در هر لحظه از مزاياى واضح و مفيد و قابل اتکاء اين روش است. در جدول زير دلايل استفاده از هر يک از روش‌هاى فرعى پردازش پيوسته بلادرنگ اطلاعات ورودى با ذکر نمونه و مزايا و نقاط ضعف هر يک آمده است. نمودار (روش‌هاى پردازش بلادرنگ اطلاعات) انواع روش‌هاى پردازش پيوسته بلادرنگ اطلاعات را نشان مى‌دهد.

موارد استفاده هر يک از انواع روش‌هاى پردازش بلادرنگ اطلاعات

نوع پردازش بلادرنگ موارد استفاده نمونه کاربرد مزايا نقاظ ضعف
۱ پردازش بدون ويرايش اطلاعات ورودى کاربردهائى که به اطلاعات ورودى نياز ندارد مخاسبه استهلاک اموال يا تحليل ميزان فروش تسريع در محاسبات و امکان استفاده از فايل‌هاى ترتيبى محدوديت موارد کاربرد به‌وجود شرايط ويژه
۲ پردازش بلادرنگ اطلاعات ورودى، بدون به هنگام‌رسانى فايل اصلى احتياج به به هنگام‌رسانى فورى اطلاعات اصلى نيست ويرايش ساعات کارکرد روزانه کارکنان قبل از پايان ماه امکان دسترسى مستقيم به اطلاعات و ساده بودن روش به هنگام‌رسانى آخرين اطلاعات جارى در فايل اصلى موجود نيست
۳ پردازش بلادرنگ اطلاعات ورودى و به هنگام‌رسانى نسخه فايل اصلى نياز به آخرين اطلاعات و لزوم تأمين امنيت زياد براى فايل اصلى سيستم‌هاى مالى کامل و پيچيده حفظ تماميت و امنيت فايل‌هاى اصلى دوباره‌کارى براى به هنگام‌رسانى فايل اصلى
۴ پردازش بلادرنگ اطلاعات ورودى و فايل اصلى نياز دائم به آخرين اطلاعات اصلى به هنگام شده فروش بليط هواپيما توسط آژانس مسافرتى به هنگام بودن دائمى فايل اصلى و عدم نياز به دوباره‌کارى مشکل بودن کشف و رفع اشتباهات احتمالى و عدم محافظت کافى


روش‌هاى پردازش بلادرنگ اطلاعات
روش‌هاى پردازش بلادرنگ اطلاعات