يکى از ويژگى‌هاى دستگاه‌هاى کامپيوترى قابليت انتقال اطلاعات بين واحدهاى مختلف آن است. انتقال اطلاعات به‌صورت‌هاى مختلفى انجام مى‌شود. انتقال اطلاعات بين واحد پردازش مرکزى کامپيوتر و دستگاه‌هاى ورود و خروج اطلاعات که در پيرامون و در فاصله‌هاى چند مترى آن واقع مى‌باشند از طريق کابل‌هاى اتصال ويژه تأمين مى‌شود. در اين نوع ارتباط، اطلاعات به‌صورت‌هاى کامپيوترى آنها نقل و انتقال مى‌يابد. انتقال اطلاعات بين واحد پردازش مرکزى و پايانه‌هائى که در فاصله‌هاى دور قرار دارند از طريق شبکه ارتباطى انجام مى‌گيرد. اگر حوزه شبکه ارتباطى از چند صد متر تجاوز ننمايد (مثلاً داخل يک ساختمان) ارتباط از طريق شبکه ارتباط محلى (Local Area Network =LAN) تأمين مى‌شود که در آن از واسطه‌هاى ويژه استفاده مى‌گردد. در مواردى‌که فاصله پايانه از کامپيوتر يا کامپيوترهاى داخل شبکه زياد باشد استفاده از شبکه‌هاى مخابراتى و دستگاه‌هاى ويژه تبديل فرم اطلاعات ضرورى خواهد بود. واسطه‌هاى انتقال اطلاعات انواع مختلف و گوناگونى (از قبيل يک جفت سيم تلفنى ساده، شبکه فيبرهاى نورى (Optic fibers) و انواع امواج مخابراتى بى‌سيم) را شامل مى‌گردد. براى استفاده از شبکه مخابرات براى انتقال اطلاعات لازم است که علائم (Signal) کامپيوترى موردنظر در رابطه با مشخصات کانال ارتباطى تغييراتى يابد تا قابل انتقال شود.



دليل لزوم تغيرات مزبور اين است که علائم عددى (Digital) دستگاه‌هاى کامپيوترى کيفيت مناسبى براى انتقال از طريق شبکه مخابراتى را ندارند. علائم مزبور ابتدا بر امواج مخابراتى که تطابق لامز با کانال ارتباطى دارند سوار مى‌شوند. پس از اين عمل، که مودولاسيون (Modulation) ناميده مى‌شود، علائم موردنظر مخابره مى‌شود. در محل دريافت، معکوس عمل مودولاسيون يا ديمودولاسيون (Demodulation) انجام و علائم به دستگاه کامپيوترى گيرنده منتقل مى‌شود. مودولاسيون و ديمودولاسيون توسط دستگاه‌هائى به نام مودم که در ابتدا و انتهاى خطوط مخابراتى قرار مى‌گيرد انجام مى‌شود.


انتقال اطلاعات در خطوط مخابراتى معمولاً به‌طور سريال (Serial) مى‌باشد. براى ارسال اطلاعات روى خطوط سريال با نمونه‌بردارى از دامنه امواج در لحظات متوالى و به‌صورت متناوب مى‌توان اطلاعات را به مقادير عددى و ناپيوسته تبديل کرد. اين مقادير عددى به‌راحتى قابل پردازش توسط کامپيوترها است و مى‌تواند از طريق خطوط مخابراتى عددى منتقل گردد. خطوط عددى از سرعت و دقت زيادترى نسبت به خطوط معمولى برخوردارند اطلاعات روى خط مخابراتى معمولاً در مسافت‌هاى مشص تقويت مى‌شود، در خطوط مخابراتى عددى اين امکان وجود دارد که هنگام تقويت، شکل اصلى امواج، که در اثر شرايط محيط انتقال تغيير يافته است، مجدداً به آن بازگردانده شود، در مخابرات معمولى امکان مزبور وجود ندارد و در هر مرحله تقويت، تغييرات و پارازيت‌ها نيز تقويت مى‌شود.


در مخابره سريال اطلاعات، دستگاه‌هاى فرستنده و گيرنده بايد داراى هم‌زمانى خاصى باشند که هماهنگى يا ستکرون بودن (Synchronization) ناميده مى‌شود و مفهوم آن به بيان ساده اين است که مبدأ و واحد زمان براى هر دو دستگاه يکسان باشد. سرعت انتقال اطلاعات در شبکه انتقال با واحد بُد (Baud ـ به‌صورت ”باد“ يا ”باود“ هم نوشته مى‌شود) اندازه‌گيرى مى‌شود که عبارت از تعداد علائم مخابره شده در واحد زمان است. به‌طور مثال، اگر سرعت يک مودم ۱۲۰۰ بد باشد يعنى مودم مزبور مى‌تواند ۱۲۰۰ بيت در ثانيه مخابره نمايد.


استفاده از شبکه مخابراتى براى ايجاد ارتباط در شبکه انتقال اطلاعات کامپيوترى مى‌تواند به يکى از دو روش زير باشد:


- ايجاد ارتباط با استفاده از خطوط تلفنى موجود از طريق شماره‌گيرى و اتصال دادن يک سرخط تلفن به مودم کامپيوتر و سر ديگر خط به مودم پايانه.


- اجاره خط دائم و مستقيم (بدون عبور از دستگاه‌هاى شماره‌گير و مراکز متعدد تلفن) از شرکت مخابرات براى فاصله بين مبدأ و مقصد و استفاده از خط ختصاصى مزبور براى ت.مين ارتباط مداوم بين کامپيوتر اصلى و پايانه.


پايانه‌هاى از نوع ورود کار از دور (Remote Job Entry =RJE) به‌طور معمول داراى کارت‌خوان و دستگاه چاپ نسبتاً سريع (حدود ۳۰۰ تا ۶۰۰ خط در دقيقه) است و براى اجراء سيستم‌هاى پردازش دسته‌اى به‌کار مى‌رود انواع پايانه‌هاى مزبور براى تأمين ارتباط معمولاً به دو خط تلفنى معمولى نياز دارد و استفاده از خطوط اختصاصى تقريباً الزامى است. در ساير موارد مانند پايانه‌هاى تلويزيونى نيز استفاده از خطوط اختصاصى به‌دليل عدم عبور خط از مراکز تلفنى و ثابت بودن کابل مورد استفاده بهتر است و مبادله اطلاعات از کيفيت بالاترى برخوردار خواهد بود. استفاده از خط تلفن معمولى تنها در مواردى‌که استفاده از پايانه بسيار کم باشد، و به ‌لحاظ اقتصادي، قابل توجيه است.