پژوهشگران دانشگاه تهران با ساخت دستگاهی توانستند با ارسال امواج فراصوت عیوب موجود در خطوط نفت و گاز را تشخیص دهند و موجب افزایش طول عمر مفید خطوط شوند.

محمد صادق صالح- مجری طرح در گفتگو با خبرنگار مهر، در این باره افزود: استفاده از امواج فراصوت روشی است که در دنیا برای بررسی وضعیت خطوط لوله گاز و نفت استفاده می‌شود در همین راستا ما نیز اقدام به اجرای پروژه تحقیقاتی کردیم.

وی با اشاره به جزئیات این پروژه خاطر نشان کرد: در این مطالعات موفق به طراحی، پیاده سازی و بومی سازی دستگاهی با عنوان "سیستم فراصوتی تشخیص سلامت لوله های نفت و گاز" شدیم.

صالح به بیان نحوه عملکرد این دستگاه پرداخت و ادامه داد: این دستگاه به صورت کمربندهایی از سرامیک‌های پیزو الکتریک است که اطراف یک لوله نصب می‌شوند و تولید امواج فراصوت می‌کند.

وی ادامه داد: این موج فراصوت می‌تواند تا فاصله طولانی از خط لوله با برخورد با عیوب فرکانس‌هایی را منتشر ‌کند و کاربر با تعقیب زمان انتشار فرکانس، محل عیب را تشخیص دهد.

مجری طرح یادآور شد: کاربر از طریق این فرکانس‌ها می‌تواند وضعیت عیب را بررسی کند و تشخیص دهد که نیاز به انجام عملیات تعمیر هست و در صورت نیاز تعیین ‌کند که چه عملیاتی در چه زمانی باید انجام شود.

صالح با بیان اینکه این دستگاه قادر به شناسایی کلیه عیوب خطوط لوله نفت و گاز است، یادآور شد: بیشترین اشکالاتی که در خطوط لوله رخ می‌دهد از جنس "خوردگی" است که یافتن این اشکال در مناطق صعب‌العبور دشوار است ولی این دستگاه امکان تعمیر خطوط لوله در این گونه مناطق را میسر می‌کند.

این محقق مهمترین بخش این دستگاه را بخش تقویت کننده سیگنال‌ها و تشخیص عیوب دانست و اضافه کرد: در این پروژه تحقیقاتی با تکمیل بخش تقویت کننده سیگنالها از طریق تقویت سرامیک های پیزوالکتریک و پردازش داده‌های به دست آمده می توانیم محل عیب را شناسایی کنیم.

وی عمر مفید خطوط لوله های نفت و گاز را ۱۰۰ تا ۱۵۰ سال دانست و گفت: در حال حاضر در کشور ۳۰ هزار کیلومتر خط لوله داریم که قرار است طی سالهای آتی این میزان به ۷۰ هزار کیلومتر افزایش یابد از این رو نگهداری و بازرسی آنها می تواند طول عمر این خطوط را افزایش دهد.

صالح با تاکید بر اینکه این دستگاه به صورت پرتال (قابل حمل) و ثابت طراحی و ساخته شده است، افزود: نمونه آزمایشگاهی این دستگاه در شرکت انتقال گاز ایران مورد تست و آزمایش قرار گرفت.