گروه حاکمیتی عربستان رو به انقراض هستند و در چنین شرایطی شاید وزیر دفاع جدید این کشور تنها کسی باشد که می تواند رهبری این پادشاهی را برای مدتی در خاورمیانه آشفته به عهده بگیرد.

به گزارش سرویس بین الملل فرارو به نقل از فارن پالسی، اعضای ارشد خانواده سلطنتی عربستان به طور روز افزون با سستی احوال روبرو می شوند و شایعات در خلیج فارس بیانگر دو تغییر در رهبریت این پادشاهی طی سال آینده است نه یک تغییر.

شواهد نشان می دهند گروه فعلی حاکمیتی عربستان به آخرین روزهای خود نزدیک می شود. شاه عبدالله ۸۹ ساله طی هفته جاری برای ریاست جلسه شورای وزیران به محل ساختمان شورا سفر نکرده و این جلسه را از کاخ خود در ریاض ریاست کرد. وی در صندلی خود فرو رفته و به نظر می رسد همانقدر از موقعیت خود ناخشنود است که از موقعیت سیاسی جهان عرب. از شرایط خونبار سوریه به عنوان کشوری که روابط نزدیکی با سعودی ها داشته، ناراحت است و از اینکه واشنگتن دیدگاه خود در مورد ایران را با وی در میان نمی گذارد به خشم آمده است.

طی یکی دو روز آینده نایف، ولیعهد ۷۹ ساله که بیش از یک ماه از پادشاهی دور بوده به خانه باز می گردد. وی در ابتدا، سفری تفریحی را به مراکش آغاز کرد اما با گذشت تنها یک هفته، پیش از آنکه به الجزایر پرواز کند، برای انجام آزمایشات پزشکی راهی اوهایو شد. طی ماه های اخیر تغییر حالات و رفتار وی باعث شده گمانه زنی ها در مورد ابتلای دوباره وی به سرطان و به طور اخص سرطان خود که چندین سال با آن دست به گریبان بود، افزایش یافته است.

در شرایط فعلی نقش رهبری شاهزاده سلمان بن عبدالعزیز که نوامبر گذشته پس از درگذشت برادر بزرگش (ولیعهد وقت) سمت وزیر دفاعی عربستان را به عهده گرفت، رو به افزایش است. طی هفته های اخیر صفحه روزنامه های سعودی مملو از گزارش ها و عکس هایی از سلمان در حال بازدید از واحدهای نظامی در سراسر کشور است. سلمان هفته گذشته برای نمایش روابط نزدیک نظامی ریاض با انگلیس به لندن سفر کرد. پس از اتحاد دراز مدت با آمریکا، تجهیزات نظامی مهم ترین لینک برای گسترش روابط ریاض با انگلیس است. دور زدن آمریکا شاید تاییدی باشد بر اینکه علاقه آشکار کاخ سفید به تغییرات سیاسی در خاورمیانه مورد استقبال ریاض قرار نگرفته است.

سلمان به عنوان کسی که سال های زیادی فرمانداری استان ریاض را بر عهده داشته، شخصیت شناخته شده ای برای دیدار با بزرگان عرصه بین المللی باشد. با این حال آشنایی وی با مسائل جهانی باعث نمی شود که بتواند شخصیتی جهانی شود. حتی اگر سلمان به همین زودی ها به پادشاهی برسد، هیچ اطمینانی وجود ندارد که بتواند این سمت را برای مدت طولانی به خود اختصاص دهد. سلمان هم دستکم یک حمله قلبی را پشت سر گذاشته و عکس ها نشان می دهند علیرغم انجام فیزیوتراپی، دست چپ وی به خوبی دست راستش کار نمی کند. و خانواده وی تاریخچه ای از رویارویی با بیماری های مختلف را داشته است.

به نظر می رسد عربستان سعودی به عنوان بزرگترین صادرکننده نفت جهان و رهبر جهان عرب راه درازی را تا رسیدن به ثبات سیاسی دارد. اینکه چه کسی پس از سلمان به قدرت می رسد دارای ابهامات بیشتری نسبت به جانشینی خود سلمان است. شاه عبدالعزیز آل سعود، بنیانگذار پادشاهی عربستان، نیم دو جین پسر از خود به جای گذاشته اما هیچ مدعی واقعی در میان آنها به چشم نمی خورد. مقرن بن عبدالعزیز، جوان ترین پسر عبدالعزیز که در حال حاضر رئیس سازمان اطلاعات عربستان است، یکی از کاندیدها محسوب می شود که آن هم از شجرنامه مادری خوبی برخوردار نیست (مادر وی معشوقه یمنی پادشاه بود).

پیش بینی افزایش رقابت میان نایف و سلمان به عنوان پسران عبدالله، به طور موقت کار آسانی است. میتاب به عنوان رئیس گارد ملی عربستان، برجسته ترین شخصیت را در میان پسران پادشاهی دارد اما بزرگترین آنها نیست؛ عبدالعزیز، کوچکترین پسر معاون وزارت امور خارجه است. محمد، پسر نایف معاون وزیر کشور است و عبدالعزیز، پسر سلمان معاون وزیر نفت عربستان محسوب می شود.

با این حال بخش عمده دستگاه دولت در دستان کارگزاران کارکشته و باسابقه است که در طول دوره حکومت موقت می توان به آنها تکیه کرد؛ آنها دستکم می توانند جریان صادرات تانکرهای نفتی را بدون وقفه حفظ کنند.

سن بالای نخبگان حاکمیت عربستان نشان می دهد پادشاهی این کشور طی سال های آینده با یک سری تغییرات در رهبری روبرو خواهد شد و همین امر می تواند منطقه را با مشکلات و آشفتگی بیشتری روبرو کند. با توجه به شرایط ناآرام سوریه، آشفتگی در یمن و مسائل دیپماتیک مربوط به ایران، ابهام در آینده نه چندان دور عربستان بر وخامت شرایط خواهد افزود.