محققان آمریكایی در یك آزمایش برانگیزاننده، موفق به استفاده از یك شیوه شبیه‌سازی برای تولید جنین‌های انسانی مرحله اولیه شده‌اند كه بخشی از كلون‌های بدست آمده از خود بیماران بوده و می‌توانند در درمان بیماری‌هایی مانند دیابت، پاركینسون و آلزایمر مفید واقع شوند.

به گزارش سرویس علمی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، این آزمایش كه در مجله علمی «نیچر» منتشر شده، بخشی از یك تحقیق بزرگتر برای ساخت سلول‌های بنیادی تازه و خاص بیماران و درمان بیماری‌های سخت است.

محققان آزمایشگاه بنیاد سلول‌های بنیادی نیویورك، در این آزمایش برای اولین بار ۱۳ جنین انسانی در مراحل اولیه را شبیه سازی كردند كه كلون‌های جزئی از بیماران دیابتی بودند. هر جنین با خود سه كروموزوم به عنوان یك مجموعه اضافه حمل می‌كرد كه غیرعادی بوده و در صورت كاشت در رحم نیز دوام نداشته و اجرایی نمی‌شدند.

در صورتی كه محققان بخواهند این درمان را عملی و پردوام كنند، باید این گروه اضافی كروموزم را حذف كرده و یك كلون انسانی موثر را تولید كنند.

این آزمایش، گامی بسیار نزدیك برای شبیه‌سازی انسان از سال ۲۰۰۴ و كار دانشمند كره‌ای به شمار می‌رود كه به دروغ مدعی ساخت اولین جنین شبیه‌سازی شده انسان و استخراج یك خط سلول بنیادی از آن شده بود. در حالی‌كه آخرین پژوهش انجام شده مدعی چنین دستاوردی نیست، چرا كه ممكن است بدلیل وجود نشانه‌هایی از شبیه‌سازی انسان و ساخت جنین با جنجال روبه‌رو شود.

به گفته «دیتر اگلی»، از پژوهشگران این پروژه، این آزمایش در مرحله بسیار مقدماتی قرار داشته و در حقیقت گامی نخست در جهت درمان بیماری‌های ویرانگر محسوب می‌شود. وی همچنین از به كارگیری واژه شبیه‌سازی برای پروژه خود خودداری كرد.

دانشمندان از مدتها پیش امیدوارند كه بتوانند بافت تازه انسانی را ساخته و از آن در پیوند برای درمان بسیاری از بیماری‌ها مانند بیماری قلبی و پاركینسون استفاده كنند. در حالت ایده‌آل این بافت تازه باید از دی‌ان‌ای مشترك با بیمار برخوردار بوده و با مشكلات رد سیستم ایمنی بدن برخورد نكند.

چندین راه برای ساخت بافت تازه وجود دارد. سلول‌های بنیادی اصلی را كه تمام گونه‌های بافت مورد نیاز بدن را تولید می‌كند، ‌می‌توان از جنین شش سلولی بدست آورد. اما این رویكرد از لحاظ اخلاقی بسیار جنجال‌برانگیز بوده و مشكل رد سیستم ایمنی را نیز حل نمی‌كند.

می‌توان ژن‌های خاص را بطور تناوبی به سلول‌های بالغ بیمار اضافه كرد. این كار،‌ آنها را به صورت یك حالت شبیه جنینی تغییر برنامه داده و منبعی از سلول‌های بنیادی اصلی را بدون مشكل رد سیستم ایمنی یا جنجال‌های اخلاقی بدست خواهد داد. اما این شیوه هنوز تا استفاده ایمن راه زیادی در پیش دارد.

راه سوم این است كه می‌توان از تخمكها برای این حقه تغییر برنامه استفاده كرد. «دالی»، گوسفند شبیه‌سازی مشهور نیز با این شیوه بوجود آمد. دانشمندان، سلول‌های پوست مادر «دالی» را در تخمكهای یك گوسفند دیگر قرار دادند كه از هسته حاوی دی‌ان‌ای برخوردار نبود. این كار به طور موثری سلول پوست را به شكل جنین بازسازی مجدد كرد كه به شكل دالی پایان یافت.

در حالی‌كه این آزمایش‌های شبیه‌سازی در بسیاری از پستانداران با موفقیت انجام شده،‌ رویكرد «بدون هسته ‌كردن تخمك» هنوز بر روی انسان اجرایی نشده است. اكنون این محققان توانسته‌اند تا حدی به این هدف نزدیك شوند. آنها هسته را حذف نكردند كه منجر به ایجاد گروه كروموزوم اضافی شده است.