وزیر نیرو بر لزوم ایجاد "تعادل و توازن پایدار بین عرضه و تقاضای آب" در مدیریت جهانی آب تاکید کرد.

به گزارش خبرگزاری ایلنا،مجید نامجو در آیین گشایش هفتمین اجلاس شورای حکام مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری - تهران (زیرپوشش یونسکو)، گفت: برای مقابله و مواجهه با چالش های فعلی و آینده مدیریت آب در ابعاد مختلف، با در نظر گرفتن مسایل زیست محیطی و در عین حال نیل به عدالت اجتماعی و توسعه اقتصادی، یکی از اولویت های اصلی مدیریت جهانی آب به ویژه در مناطق در حال توسعه و کمتر توسعه یافته ایجاد تعادل و توازن پایدار بین عرضه و تقاضای آب است.

به گفته وی، ایجاد و توسعه ظرفیت های مناسب براساس نیازهای ملی و منطقه ای و از طریق شیوه‌های بومی کردن تجربه های موفق و در انطباق با شرایط دینی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشورها رویکرد مناسب در این راستا است.

وزیر نیرو گفت: جمهوری اسلامی ایران با توجه به توجهات عمیق مقام معظم رهبری به آب و مدیریت آن، در طی سال های اخیر تلاش های مضاعفی را در جهت "توسعه ظرفیت های سازه‌ای" و "توسعه ظرفیت‌های غیر سازه‌ای به ویژه در زمینه آموزش و آگاهی های عمومی" برداشته است.

وی گفت: با اجرای پروژه های عظیم سدسازی و ذخیره آب، سامانه های انتقال و توزیع و توسعه و نوسازی شبکه آب شهری هم اکنون ۱۰۰ درصد جمعیت شهری ایران و ۸۶ درصد جمعیت روستایی به آب سالم دسترسی دارند.

وی افزود: از طرف دیگر با مطالعه و اجرای شبکه های دفع و تصفیه فاضلاب هم اکنون ۴۰ درصد جمعیت شهری و هفت درصد جمعیت روستایی دارای سامانه بهداشتی تصفیه فاضلاب هستند و این روند با شتاب ادامه دارد.

نامجو برآورد کرد: در سال ۲۰۲۵ میلادی ۱۰۰ درصد جمعیت روستایی به آب سالم شرب دسترسی داشته و ۶۰ درصد جمعیت شهری و ۳۰ درصد جمعیت روستایی زیر پوشش سامانه های بهداشتی دفع فاضلاب قرار گیرند.

وی تصریح کرد: دستیابی به اهداف توسعه پایدار نیازمند انجام اقدام های همزمان سازه ای و غیر سازه‌ای است و احداث زیرساخت های بنیادی مانند سازه های سنگین تامین آب و دیگر سامانه های بهسازی و توزیع آب اعم از سدها، شبکه های آبیاری و توزیع آب و آبرسانی، زمانی به بهره وری مناسب می رسد که اقدام های مدیریت تقاضا، مدیریت مصرف و روش های جامع مدیریتی و برنامه ای متناسب و همپای هم پیشرفت کند.

به گفته وی، غفلت از تدوین و اجرای برنامه های مناسب در این خصوص انحراف بزرگی در فرآیند مدیریت آب در هر کشوری محسوب می شود که با هزینه ها و پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی گسترده ای همراه خواهد بود.

رییس شورای حکام مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری سپس گفت: همکاری بین جمهوری اسلامی ایران و کشورها و سازمان های عضو این شورا که در چارچوب ماموریت ها و اهداف مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری از ابتدای تاسیس این مرکز آغاز شده و ادامه یافته است، می تواند یک الگوی موفق در توسعه و گسترش همکاری های منطقه ای مدیریت منابع آب و مولفه های وابسته به آن در سطح بین المللی و منطقه ای محسوب شود.

به گفته نامجو، در طی هفت سال گذشته این همکاری توانسته است روند رو به رشد خود را طی کند و در نتیجه بستر مناسبی جهت انتقال تجربه های کشورهای منطقه با یکدیگر فراهم کند.

وی تصریح کرد: این موفقیت بزرگ را باید مدیون عزم سیاسی مسئولان کشورهای عضو شورای حکام دانست که با آگاهی کامل از نقش حیاتی و مهم آب در منطقه و ضرورت ارتقای فعالیت های مربوط به مدیریت آب به طور اعم و مدیریت آب شهری به طور اخص در هفتمین اجلاس این شورا گرد آمده اند تا با اخذ تصمیم های معقول و مناسب، فرآیند ارایه خدمات به کشورهای منطقه را تسهیل و پشتیبانی کنند.

نامجو با بیان آنکه مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری در حد فاصل اجلاس ششم شورای حکام که در سال گذشته در مسقط عمان برگزار شد تاکنون، براساس برنامه های مصوب اعضا با تمام توان تلاش کرده است تا با انجام فعالیت های مختلف در کشورهای منطقه رسالت خود را انجام دهد، گفت: اقدام هایی نظیر برگزاری نشست ها و دوره های آموزشی مختلف درخصوص مسایل و مشکلات بخش آب در منطقه از قبیل سیلاب، آثار تغییر اقلیم در مدیریت منابع آب، مسایل و مشکلات آب شهری و خشکسالی از آن جمله است.

وی بررسی و ارایه دو پیشنهاد مهم شامل راه اندازی مرکز بین المللی خشکسالی (IDI) به یونسکو و تاسیس مرکز منطقه ای آب ویژه کشورهای عضو اکو به سازمان همکاری های اقتصادی (اکو) در ایران را ازجمله فعالیت های این مرکز برشمرد.

وی گفت: شرکت در نشست ویژه بررسی پروژه مدیریت آب شهری در آسیا و اقیانوسیه در اندونزی با هدف آشنایی بیشتر با این پروژه و بررسی امکان سنجی انجام پروژه ای مشابه در خاورمیانه در راستای ارایه راه حل هایی برای برون رفت از مسایل پیچیده موجود در مدیریت پایدار آب شهری به سمت یک راهکار منطبق بر اکولوژی و همچنین حضور در نخستین نشست پانل مشورتی سازمان کنفرانس اسلامی برای تشکیل شورای آب کشورهای اسلامی در امارات متحده عربی از دیگر فعالیت های صورت گرفته است.

رییس شورای حکام مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری با بیان آنکه سال ۲۰۱۰ مصادف با آغاز سومین سال دوره دوم پنج ساله فعالیت های مرکز است، اظهار داشت: با امضای سند رسمی تمدید موافقتنامه در سال ۲۰۰۹ و مبادله آن بین دولت جمهوری اسلامی ایران و یونسکو زمینه رسمی برای فعالیت های دور دوم ایجاد شد.

نامجو این موفقیت را حاصل پشتیبانی های اعضای شورای حکام و تلاش تمام کارکنان مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری دانست و ابراز امیدواری کرد: با توجه به همزمانی این دوره با دوره فاز هفتم IHP، در انتهای دوره دوم نیز شاهد چنین ارزیابی مثبتی از فعالیت های این نهاد منطقه ای باشیم.

وزیر نیرو در ادامه با اشاره به انتخاب شعار "آب پاک برای جهان سالم" به عنوان شعار روز جهانی آب (۲۲ مارچ) سال ۲۰۱۰ توسط سازمان ملل، افزود: ما هم اکنون در زمانی زندگی می کنیم که جهان تحت فشار تغییر اقلیم و بلایای آن است.

به گفته وی، منابع آب جهان تحت تاثیر گرمایش جهانی و تغییر اقلیم در حال تغییر کمی و کیفی هستند و منطقه ما نیز که یک منطقه خشک و نیمه خشک است، بیش از دیگر مناطق جهان تحت تاثیر این پدیده مخرب قرار گرفته است.

وی افزود: کاهش بارندگی و برف، افزایش تبخیر به دلیل افزایش گرمایش جهانی، کاهش حجم رودخانه ها و دریاچه ها، خشک شدن دریاچه های بزرگی مانند دریای آرال در ازبکستان و کاهش یک سوم از حجم دریاچه ارومیه در ایران، افزایش مصرف آب شهری و دیگر آثار منفی زیست محیطی نشان دهنده وضعیت وخیمی است که جهان و منطقه ما با آن روبرو است.

وی اظهار داشت: از طرف دیگر به دلیل مصرف بیش از اندازه منابع آب و تبدیل آنها به فاضلاب، آب های جهان بیش از بیش در حال از دست دادن کیفیت سالم خود بوده و آلودگی آب ها به عنوان یک مشکل بزرگ خود را نشان می دهند و به دلیل کمبود منابع آب و نیاز روزافزون کشورها به آب بیشتر، چالش های منطقه ای در حال رشد بوده و روابط سیاسی کشورهای دارای آب های مشترک را تحت تاثیر قرار می دهد.

نامجو گفت: آمارهای یونسکو نشان می دهد که یک میلیارد نفر از مردم جهان به آب شرب سالم دسترسی ندارند و پنج میلیارد نفر از مردم جهان در شرایطی زندگی می کنند که فاضلاب غیر تصفیه شده به منابع آب آنها وارد می شود.

وی افزود: در این بین قاره آسیا دارای شرایط سخت تری است و براساس آمارهای بخش آب سازمان ملل، ۶۲ درصد از مجموع جمعیت جهان بدون دسترسی به منابع آب کافی و ۷۴ درصد ازجمعیت کل جهان بدون بهداشت مناسب در آسیا به عنوان بزرگترین و پر جمعیت ترین قاره جهان زندگی می کنند.

به گفته نامجو، مواجهه و مقابله با چالش های مذکور مسئولیت کشورهای منطقه را سنگین کرده است و ضرورت ارتقای سطح همکاری های منطقه ای برای مواجهه و مقابله با این چالش ها، اندیشه تاسیس یک نهاد منطقه ای را که بتواند با استفاده از پتانسیل های منطقه و جلب همکاری های بین المللی، توسعه ظرفیت ها و مسیر حل و فصل مسایل و مشکلات مدیریت آب را فراهم کند، برای نخستین بار از سوی دولت جمهوری اسلامی ایران مطرح شد و با عنایت یونسکو در سال ۲۰۰۰ مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری در تهران شکل گرفت.

رییس شورای حکام مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری فعالیت های این مرکز با مشارکت بخش های دولتی و غیر دولتی و با همکاری کشورهای عضو را شایسته قدردانی دانست و تصریح کرد: باید روابط بین المللی را به ویژه در سطح کشورها و سازمان های عضو مرکز بیش از بیش ارتقا دهیم و در این راستا مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری ماموریت دارد حداکثر تلاش خود را برای نیل به این هدف به کار بندد.

وی سپس اظهار داشت: منطقه ما که به طور طبیعی از کمبود منابع آب در رنج است و وقوع دوره های خشکسالی متناوب این وضعیت را دشوارتر نیز می کند، بیش از سایر نقاط جهان به توسعه ظرفیت ها درخصوص جنبه های مختلف برای استفاده مطلوب از منابع محدود آب خود نیاز دارد.

نامجو جدی گرفتن موضوع تغییرات اقلیم و آثار بی تردید آن در منابع آب و به ویژه شهری و ضرورت اتخاذ تدابیر مناسب برای تطبیق با شرایط جدید و سازماندهی مطالعات و تحقیقات مورد نیاز در این خصوص به ویژه در سطح همکاری های منطقه ای، همکاری های علمی به منظور کاهش قیمت تمام شده شیرین کردن آب دریا با توجه به تجربه های ارزشمند موجود در منطقه، توسعه ظرفیت های مناسب برای بازچرخانی و استفاده مجدد از آب های برگشتی و پساب های صنعتی و کشاورزی، توسعه و ترویج شیوه های مختلف استفاده از آب باران در مناطق مناسب و ترویج و توسعه فناوری های جدید نظیر باروری ابرها و روش های بیابان زایی را برای توجه و تمرکز بیشتر برای گنجاندن در برنامه های مدیریت آب کشورهای عضو در منطقه توصیه و پیشنهاد کرد.

وی همچنین بر لزوم تلاش برای مبادله آب بین کشورهای با مزیت نسبی منابع آب تجدید شونده و کشورهای کم آب برای تامین نیازهای آبی منطقه و تحقق همزیستی و صلح و امنیت پایدار منطقه ای، تبادل تجربه ها و انجام پایلوت های مشترک در زمینه مدیریت مصرف و کاهش هدررفت آب تصریح کرد و با اشاره به ظرفیت های بسیار خوب آموزشی در ایران، از آمادگی لازم برای همکاری مشترک در زمینه اجرای برنامه های آموزش تخصصی نیروی انسانی در عرصه های تامین، بهره برداری و مدیریت مصرف آب خبر داد.

وزیر نیرو در ادامه گفت: جمهوری اسلامی ایران با دارا بودن بیش از ۳۵ هزار رشته قنات فعال با سابقه ای سه هزار ساله، سالانه ۲/۸ میلیارد متر مکعب آب زیرزمینی را در اختیار بخش های کشاورزی، شرب و بهداشت قرار می دهد.

وی افزود: در این راستا و به منظور بازشناسی سامانه قنات، حفظ و انتقال دانش و تجربه ها و ارتقای سطح اطلاعات در مورد همه ابعاد فناوری قنات و سایر سازه های تاریخی آبی، مرکز بین المللی قنات و سازه های تاریخی آبی به عنوان یکی دیگر از مراکز گروه دوم یونسکو از سال ۲۰۰۳ فعالیت خود را آغاز کرد.

نامجو تمامی نمایندگان کشورهای علاقمند را برای عضویت در شورای حکام مرکز قنات دعوت کرد.

وی در پایان از هر یک از اعضای شورای حکام مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری درخواست کرد تا با مشارکت بیشتر و استمرار پشتیبانی ها و تخصیص منابع مالی و فنی و سایر امکانات، تحت یک برنامه منظم نسبت به تقویت فعالیت های مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری در اجرای ماموریت ها و تحقق اهداف ترسیم شده اقدام کنند تا در سال های آینده همچنان شاهد موفقیت ها و پیشرفت های بیشتری باشیم.

هفتمین اجلاس شورای حکام مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری با هدف ایجاد ارتباط با کشورهای منطقه و گسترش فعالیت های این مرکز در اروپا و آفریقا به مدت دو روز در تهران برگزار می شود.

اجلاس شورای حکام مدیریت آب شهری براساس قرارداد منعقده بین ایران و یونسکو همه ساله به میزبانی یکی از کشورهای عضو برگزار می شود و تاکنون ایران پنج بار و عمان دو بار میزبانی این اجلاس را برعهده داشته اند.

شورای حکام مرکز که ریاست آن را وزیر نیرو برعهده دارد، بر طبق موافقتنامه منعقده بین دولت جمهوری اسلامی ایران و یونسکو، عالی ترین رکن تصمیم گیری در نهاد مذکور محسوب می شود و براساس چارچوب تعیین شده در موافقتنامه یادشده به طور سالانه اجلاس عادی خود را جهت بررسی عملکرد سال گذشته و تصویب برنامه ها و پروژه های سال جاری مرکز تشکیل می دهد.

آلمان، بنگلادش، پاکستان، تاجیکستان، سوریه، عمان، افغانستان، کویت، لبنان، مصر، یمن، هند، عراق، بحرین، زیمبابوه و جمهوری اسلامی ایران کشورهای عضو مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری محسوب می شوند.