این روزها بخشی از تاریخ مستند تهران از زمان انقلاب تا همین امروز با عكس‌های جمعی از هنرمندان جوان و پیشكسوت در قالب نمایشگاه گروهی در گالری «آران» برپاست تا شاید بتواند قدمی در جهت حفظ تاریخ عكاسی مستند ایران بردارد.

رعنا جوادی، یكی از عكاسان حاضر گفت: امیدوارم شرایطی فراهم شود تا برپایی نمایشگاه عكاسی مستند را به حداقل سالی چهار بار برسانیم،چه بسا كه متاسفانه این شاخه‌ی مهم از عكاسی در حال از بین رفتن است.

وی معتقد است:عكاسی مستند پتانسیل بالایی دارد،اما برای حفظ و بقای خود نیاز به چاپ، نمایش و آرشیو‌ شدن دارد و اگر كارهای این حوزه دیده نشود، به مرور بخشی از تاریخی عكاسی از بین خواهد رفت.

او هم‌چنین به گرایش هنرمندان عكاس جوان در دهه‌های اخیر اشاره كرد و افزود: زمانی كه امكان نمایش عكس مستند به عكاسان جوان داده نمی‌شود و گالری‌ها در اختیار آنها قرار نمی‌گیرد، ناگزیر هنرمندان این حوزه به سمت عكاسی انتزاعی و هنری پیش می‌روند و این اتفاق باعث می‌شود ما بخش مهمی از تاریخ را از دست بدهیم.به‌همین دلیل باید هر حمایتی كه از دستمان بر می‌آید برای نمایش سالانه‌ی عكس‌های مستند به كار بریم.

جوادی اظهار امیدواری كرد تا ادامه‌ی این نمایشگاه در آینده‌ای نزدیك و در قالب سوژه‌های دیگر با همكاری گالری‌های «راه ابریشم»، «فروهر» و دیگر گالری علاقه‌مند دراین حوزه برپا شود و عكاسان جوان بار دیگر این فرصت را پیدا كنند تا در كنار چهره‌های پیشكسوت آثارشان را به نمایش بگذارند.

نوبشری مدیر گالری «آران» نیز كه این روزها نمایشگاه «تهران مستند» را میزبانی می‌كند در همین رابطه گفت: زمانی كه نمایشگاه را برپا می‌كردیم توقع فروش نداشتیم و تنها می‌خواستیم بخشی از تاریخ عكاسی مستند را به نمایش بگذاریم، درحالی كه تا همین امروز تعداد زیادی از عكس‌های هر كدام از هنرمندان به فروش رفته است.

او تصریح كرد: متاسفانه برخی از مجموعه‌داران عكس مستند را نمی‌فهمند و آن را نمی‌خرند. در این میان مجموعه‌داران خوبی هم پیدا می‌شوند كه ارزش واقعی این رشته از عكاسی را می‌فهمند و خریدار آن هستند. در هرحال نباید فراموش كرد كه عكاسی مستند شاخه‌ی مهمی از این هنر محسوب می‌شود و من هم به دلیل علاقه‌ی شخصی به این حوزه طی سال‌های اخیر به جمع‌آوری آن و برگزاری نمایشگاه‌های مختلف پرداخته‌ام.

او احتمال داد: در آینده‌ای نزدیك و برای بار دیگر گالری آران چنین نمایشگاهی را میزبانی كند.

آرش حنایی هنرمند عكاس كه مسوولیت جمع‌آوری این آرشیو گسترده را برای نمایشگاه «تهران مستند» برعهده داشت به ایسنا گفت: نمایش عكاسی مستند در سال‌های اخیر تنها به نمایش در فرهنگسراها و یا مراكزی هم‌چون خانه عكاسان كه پس‌زمینه‌ی دولتی داشته‌اند خلاصه شد. در حالی كه در دهه‌های اول انقلاب و یا سال‌های جنگ این شكل از عكاسی حركت پویایی در گالری‌ها داشته،اما این روزها برخلاف پتانسیل بالایی كه دارد حضورش كمرنگ‌تر است.

او سپس به یكی از جمله‌های زنده‌یاد بهمن جلالی درباره‌ی عكاسی اشاره كرد و افزود: جلالی همیشه معتقد بود كه عكاسی زمان‌بند و مكان‌بند است و بدون این‌دو ویژگی تعریف نمی‌شود. به همین دلیل هم نمایشگاه «تهران مستند» براساس ترتیب و موقعیت زمانی و مكانی برای تماشاگران حائز اهمیت و جذاب است.

حنایی هم‌چنین به فروش چشم‌گیر آثار این نمایشگاه پرداخت و گفت: این فروش برای ما جای تعجب داشت و خوشحالیم كه به همت گالری آران این فرصت در اختیار هنرمندان عكاس قرار گرفت تا میزبان تماشاگران مختلفی از حوزه‌های متنوع باشند. البته كاتالوگ نمایشگاه نیز كه به شكل كاملی ارائه شده بود ،در معرفی آثار نقش ویژه‌ای داشت و همه چیز دست‌به دست هم داد تا تجربه‌ی خوبی را برای عكاسی مستند شاهد باشیم.

او هم‌چنین درباره‌ی احتمال ادامه پیدا‌كردن این نمایشگاه گفت: متاسفانه خیلی از گالری‌ها علاقه‌ای به عكاسی مستند ندارند، اما شنیده‌ام كه در این میان چند گالری حاضر شدند این چنین نمایشگاه‌هایی را میزبانی كند. اگر این اتفاق ادامه پیدا كند نشان می‌دهد كه ما آغاز خوبی داشته‌ایم و به جایگاه بهتری می‌رسیم.

این هنرمند عكاس تصریح كرد: نحوه‌ی چیدمان كارها در این نمایشگاه متفاوت است و نوع خرید آثار نشان از معرفی متفاوت كارها دارد، زیرا از تمامی مجموعه‌ها و هنرمندان آنها و براساس سلایق مختلف كارهایی به فروش رفته است.

حنایی در پایان گفت: در سال‌های اخیر هنرمندان عكاس به شدت جذب عكاسی خلاقه و هنری شدند. به‌طوری كه عكاسی مستند فراموش شده است. این خلاء در تاریخ عكاسی همیشه وجود داشته است .در یك دهه عكاسی از فضای شهری به صفر می‌رسد. در حالی كه باید این جایگاه را به تعادل برسانیم. در دهه‌ی اخیر هم ضعف ما در حوزه‌ی عكاسی مستند است و باید تلاش كرد تا مجددا هر دو كفه ترازو به تعادل برسند.