هفتمین دوره لیگ برتر كشتی آزاد در شرایطی وارد دور برگشت خود شده است كه بیشتر كارشناسان و حتی دست‌اندركاران كشتی این لیگ را فاقد كیفیت لازم و درخور نام ورزش اول ایران می‌دانند. این لیگ در شرایطی در ۲ گروه چهار تیمی برگزار می‌شود كه اختلاف سطح در ۲ گروه به قدری فاحش می‌نماید كه ثبت نتایج پیاپی ۷ بر صفر و ۶ بر یك، هر هفته میزان حساسیت این رقابت‌ها را كاهش داده و در نتیجه رغبتی برای پیگیری این رقابت‌ها از سوی علاقه‌مندان وجود ندارد.

● غیاب قهرمان‌ها و اسپانسر‌ها

لیگ امسال در غیاب ۳ قهرمان دوره‌های گذشته پاس، دانشگاه آزاد و گراد برگزار می‌شود. عارف ربطی، دبیر فدراسیون كشتی در این خصوص به «جام‌جم» می‌گوید: همچنان كه مقایسه لیگ فوتبال ما با لیگ كشورهای مطرح اروپایی غیرمنطقی است، مقایسه لیگ كشتی با لیگ فوتبال ایران هم به هیچ عنوان درست نیست، چون اساسا لیگ كشتی به دلیل این‌كه درآمدزا نیست، اسپانسرها رغبتی برای سرمایه‌گذاری در آن ندارند. در نتیجه این موضوع به چالشی برای فدراسیون تبدیل شده است و خود ما هم بخوبی از كیفیت پایین لیگ امسال آگاهیم و باید به فكر راهكارهایی برای سال‌های آینده بود، چرا كه به لحاظ فنی فدراسیون باید بهره‌برداری لازم را از لیگ داشته باشد، در حالی كه الان چنین وضعیتی حكمفرما نیست.

این در حالی است كه اكبر فلاح، قهرمان و نایب‌قهرمان جهان در سال‌های ۹۳ و ۹۵ كه در ادوار گذشته لیگ همراه تیم‌های سلام و سایپا در كسوت مربی حضور داشته است، برخلاف نظر دبیر فدراسیون بی‌نظمی را اصلی‌ترین دلیل كیفیت پایین لیگ می‌داند: كیفیت پایین لیگ، مختص امسال نیست و به سال‌های قبل برمی‌گردد. در واقع هر سال لیگ نسبت به سال گذشته كیفیت پایین‌تری دارد.

برای اثبات این مساله كافی است به نام لیگ كشتی نگاه كنید؛ لیگ برتر! این چه لیگ برتری است كه لیگ‌های دسته‌های پایین‌تر ندارد و هر سال هر تیم كه دلش خواست می‌تواند لیگ برتری شود؟! قهر و آشتی‌های تیم‌ها در این فصل، ۴ تیمه بودن لیگ فرنگی، غیبت قهرمانان گذشته لیگ، بی‌قانونی در ارتباط با استفاده از ملی‌پوشان، غریبه بودن رئیس فدراسیون با كشتی و به‌طور كلی هرچه دلتان بخواهد بی‌نظمی در این لیگ وجود دارد كه كیفیت كنونی را در پی داشته است.

روشن است كه در همه رشته‌های ورزشی، داشتن لیگ پویا به تقویت تیم ملی آن رشته می‌انجامد و اگر بپذیریم كیفیت لیگ كشتی پایین است باید دود آن بیش از همه به چشم تیم ملی برود؛ اما غلامرضا محمدی، سرمربی تیم ملی و سرمربی نفت تهران نظر دیگری دارد: كسانی كه دائم از لیگ انتقاد می‌كنند باید این واقعیت را بپذیرند كه بضاعت كشتی ایران همین است و ریشه آن را باید در كم‌كاری‌های سال‌های گذشته جستجو كرد، چون امروز كشتی‌گیران طراز اول پرتعداد در همه اوزان نداریم. كافی است نگاهی به اسامی كشتی‌گیران حاضر در لیگ بیندازید، آیا كشتی‌گیر نخبه‌ای پشت خط مانده است؟ هرچند امروز چهار پنج تیم نسبتا پرقدرت در گروه‌های دوگانه لیگ حضور دارند، اما همه بضاعت كشتی ما این است و نمی‌توانیم ۸ تیم پرقدرت و تقریبا همسطح در لیگ داشته باشیم.

هرچند عده‌ای بر این عقیده‌اند كه برگزار نكردن لیگ به مراتب بهتر از برگزاری سطح پایین آن است؛ اما مهدی تقوی، قهرمان جهانی دانمارك و عضو تیم گاز مازندران در پاسخ به چنین دیدگاهی تصریح می‌كند: لیگ همه جوره در خدمت جامعه كشتی است و نباید به صرف داشتن ضعف و ایراد، صورت قضیه را پاك كرد، بلكه باید كوشید ایرادها را از میان برد تا بازهم شاهد ظهور پدیده‌های جوان برای فردای كشتی آن هم از دل لیگ باشیم.

● اصلا‌ح اساسنامه

عارف ربطی هم دیدگاه مشابهی با قهرمان جهان دارد. او با بیان این‌كه لازمه ورزش حرفه‌ای، داشتن لیگ حرفه‌ای است، می‌افزاید: باید اساسنامه لیگ را اصلاح كنیم و نواقص آن را از بین ببریم. حضور دائمی باشگاه‌هایی مثل استقلال، پرسپولیس، سپاهان و... در لیگ می‌تواند تنور كشتی را داغ و معنی واقعی لیگ را به آن برگرداند، اما همه اصلاحات و پیشنهادهای مد نظر به بعد از پایان لیگ امسال موكول می‌شود.

محسن كاوه، مربی تیم ملی و یكی دیگر از مربیان نفت تهران، هرچند كیفیت لیگ را قابل قبول می‌داند، اما او نیز معتقد است كه باید زمینه حضور اسپانسرهای قوی را در لیگ فراهم آورد: از فردای پایان لیگ كشتی باید آستین‌ها را برای برگزاری باشكوه فصل بعد مسابقه‌ها بالا زد، چرا كه كشتی ما این بضاعت را دارد كه شش هفت تیم تقریبا همسطح داشته باشد و شاهد لیگی پویا باشیم.

فلاح هم فراهم كردن شرایط را یكی از مهم‌ترین عوامل برای رغبت اسپانسرها و در نتیجه ارتقای لیگ می‌داند: در سال‌های گذشته مالك باشگاه سلام سرمایه‌گذاری خوبی در لیگ انجام داد و به لحاظ فنی همین بس كه رضا یزدانی از تیم سلام چهره شد، اما متاسفانه برخی كارشكنی‌ها، این اسپانسر كشتی را فراری داد و مشخص نشد درآمد تبلیغاتی كه قرار بود نصیب باشگاه سلام شود، به كجا رفت؟ در حالی كه تعیین پاداش برای قهرمان و برقراری نظم و انضباط می‌تواند ۱۰ تیم قوی را جذب لیگ كشتی كند و ورزش اول ایران از آن بهره‌های زیادی ببرد.

همچنان كه مقایسه لیگ فوتبال ما با لیگ كشورهای مطرح اروپایی غیرمنطقی است، مقایسه لیگ كشتی با لیگ فوتبال ایران هم به هیچ عنوان درست نیستاین درحالی است كه صرف حضور اسپانسرهای خوب به تنهایی نمی‌تواند ضامن ارتقای كیفیت لیگ بشود. غلامرضا محمدی، سرمربی تیم ملی با تایید این نكته اضافه می‌كند: برای ارتقای لیگ باید كشتی رشد كند. رشد كشتی هم در گرو میدان دادن به جوانان و در واقع پشتوانه‌سازی برای كشتی است. ما به عنوان كادرفنی تیم ملی این كار را آغاز كرده‌ا‌یم و در نظر داریم در جام جهانی ماخاچكالا و آسیایی هند به جوانان میدان دهیم و پشتوانه‌های خوبی را بتدریج برای كشتی كشور رو كنیم، چون واقعا خالی بودن برخی اوزان از كشتی‌ ایران نخبه بسیار تلخ است، همین نكته فنی یعنی جوان‌گرایی در تیم ملی كه افزایش انگیزه‌ها را به دنبال دارد، می‌تواند در سال‌های آتی به ارتقای كیفیت لیگ هم بینجامد.

● شان مربیان تیم ملی

هرچند بحث فنی لیگ تا حد زیادی بر دیگر مسائل و سوژه‌های این لیگ سایه انداخته است، اما حضور كادرفنی تیم‌های ملی در قالب تیم‌های گاز مازندران (اسماعیل دنگسركی) و نفت تهران (غلامرضا محمدی، محسن كاوه و ابراهیم مهربان) انتقادهایی را به دنبال داشته است، این‌كه شأن و جایگاه مربیان تیم ملی با این اقدام پایین آمده و ممكن است تبعات ناخوشایندی به دنبال داشته باشد.

فلاح كه خود زمانی هدایت تیم جوانان ایران را نیز عهده‌دار بوده است، در این باره تصریح می‌كند: سال گذشته همین مربیان تیم ملی چون در تیم‌های باشگاهی فعالیتی نداشتند با فراغ بال و با تمركز كامل لیگ را زیر نظر داشتند و توانستند بهترین‌های كشتی را بدون هیچ‌گونه مساله حاشیه‌ای در دل لیگ انتخاب كنند، اما امسال حضور آنها حرف و حدیث‌هایی از جمله زیر پا گذاشتن قانون منع استفاده بیش از ۲ ملی‌پوش در نفت تهران را به دنبال داشته است، ضمن این‌كه در جریان دیدار تیم‌های نفت و راه‌آهن در مشهد مسائلی پیش آمد كه به هیچ عنوان در شان مربی تیم ملی نیست. یعنی هم به لحاظ فنی و هم به لحاظ شان و جایگاه كادرفنی تیم ملی، حضور آنها در قالب مربیان تیم‌های باشگاهی برای كشتی مضر است، چون مربی تیم ملی در مقابل كشتی‌گیران، مربیان دیگر و داوران قرار می‌گیرد كه این مساله در آینده پیامدهای منفی خود را نشان خواهد داد.

● حقوق كم مربیان ملی

محسن كاوه در پاسخ به چنین انتقادی و این‌كه منع قانونی برای مربیان تیم ملی وجود ندارد، می‌افزاید: زندگی ما در كشتی خلاصه شده است. من نه از جایی حقوق ماهانه می‌گیرم و نه سرمایه آنچنانی دارم؛ هرچند حضور در تیم ملی وظیفه‌ای افتخارآفرین برای ما محسوب می‌شود، اما واقعیت این است كه تیم ملی به لحاظ مادی عایدی چندانی برای من ندارد و ناگزیریم در لیگ هم مربیگری كنیم. اگر سازمان تربیت بدنی و كمیته ملی المپیك قرارداد خوب با مربیان تیم ملی ببندند ما هم در لیگ فعالیت نخواهیم كرد.

او در پاسخ به این پرسش كه حضور مربیان تیم ملی می‌تواند شائبه‌هایی را به دنبال داشته باشد، می‌گوید: اتفاقا این هم كار ما را دشوار كرده است. به دلیل ترس از همین شائبه‌های احتمالی نمی‌توانیم با كشتی‌گیران ارتباط برقرار كنیم، ضمن این‌كه نباید نگران تیم ملی بود، چون ما به صورت دقیق همه كشتی‌گیران را در لیگ زیر نظر داریم.

برای برطرف كردن این مشكل مربیان تیم ملی، ربطی اینچنین توضیح داد: در این ارتباط حق با آنهاست و آن طور كه باید و شاید حقوقی بابت مربیگری در تیم ملی دریافت نمی‌كنند، هرچند در حال حاضر هیچ راهی جز این نداشتیم، اما خود من مخالف حضور مربیان تیم ملی در قالب تیم‌های باشگاهی هستم و برای برطرف كردن مشكل مادی و حق و حقوق آنها باید تدبیری اندیشید. به نظر من از محل مبلغ حق حضور تیم‌ها در لیگ باید مبلغ قابل قبولی را به كادرفنی تیم ملی پرداخت كرد تا آنها مجبور به مربیگری در لیگ نشوند. البته این فقط پیشنهاد من است و باید دید راهكار بهتری در این زمینه وجود دارد یا خیر.

● لزوم نگاه ویژه به ورزش اول

غلامرضا محمدی در این باره معتقد است كه مسوولان ارشد ورزش باید پاسخگو باشند. او با بیان این‌كه اگر در تیم ملی مسائل مادی كادرفنی تامین شود دیگر رغبت چندانی برای حضور در لیگ نخواهند داشت، یادآور می‌شود: فدراسیون بودجه چندانی ندارد كه ما توقعی از آن داشته باشیم. اگر مسوولان سازمان تربیت بدنی و كمیته ملی المپیك كشتی را ورزش اول می‌دانند باید نگاه آنها به این ورزش هم اول باشد. در حال حاضر حضور مربیان تیم ملی در لیگ، خاص كشتی نیست و می‌بینیم حسین معدنی، سرمربی تیم ملی والیبال هم در داماش گیلان فعالیت می‌كند، پس این مساله را باید ریشه‌ای حل كرد.

سرمربی تیم ملی كشتی با اشاره به در پیش بودن بازی‌های آسیایی گوانگجو تصریح می‌كند: «همه بخوبی می‌دانند كه سال آینده، بار همه ورزش ایران باز هم بر دوش كشتی خواهد بود، پس من حرف دل اعضای تیم‌های ملی آزاد و فرنگی را به سعیدلو رئیس سازمان تربیت بدنی می‌زنم كه ما همچنان منتظر دیدن ثمره نتایج خوب در رقابت‌های جهانی دانمارك هستیم.»

محمدی در عین حال اضافه می‌كند: «همه كشتی‌گیران خاطرجمع باشند هیچ كشتی‌گیری از نگاه تیزبین كادرفنی تیم ملی پنهان نمی‌ماند و ما همه رقابت‌های لیگ را به صورت دقیق چه مستقیم و چه توسط نمایندگانمان در تیم‌های مختلف زیرنظر داریم.»

باید منتظر ماند و دید آیا برنامه‌های فدراسیون كشتی چه در قالب برگزاری لیگ و چه در قالب تیم‌های ملی می‌تواند روحیه كشتی‌زدگی را از میان ببرد و باز هم شاهد شور و هیجان كشتی در جامعه باشیم؟ منتظر می‌مانیم.

امید توفیقی