رضا كیانیان كه این روزها با برپایی نمایشگاه «قار سوم» مهمان گالری «ماه مهر» است، گفت: حضور من در عرصه هنرهای تجسمی به معنای این نیست كه از بازیگری خسته شده‌ام و سراغ كار دیگری آمده‌ام.

این هنرمند تئاتر، سینما و تجسمی كه عصر ۱۳ آذرماه در نشست خبری نمایشگاه «قار سوم» سخن می‌گفت، با بیان این مطلب ادامه داد: عكاسی یا نوشتن به همان اندازه بازیگری برایم مهم است. هم‌چنان كه در سینما هم كارهای مختلفی انجام می‌دهم و همه این كارها را با تمام وجودم به سرانجام می‌رسانم.

كیانیان درباره‌ی انتخاب «كلاغ» به عنوان موضوع دومین نمایشگاه انفرادی عكس خود توضیح داد: این پرنده را دوست دارم. هیچ عكاسی را پیدا نمی‌كنید كه از كلاغ عكس نگرفته باشد، حجم كلاغ به لحاظ زیبایی‌شناسانه در فضا جالب است.

او با اشاره به اسطوره‌های گوناگونی كه درباره‌ی كلاغ وجود دارد، ادامه داد: این اسطوره‌ها را دوست دارم، به ویژه این كه در مورد كلاغ، خرس و مار در ملل مختلف، اسطوره‌های بسیاری وجود دارد و این اسطوره‌ها در سرزمین‌های گوناگون مشابه یكدیگر هستند. از سوی دیگر باورهای عجیب مردم درباره‌ی كلاغ برایم جالب بود، بنابراین نمایشگاه من از این باورها و اسطوره‌های مردمی می‌آید و نامش را گذاشته‌ام «قار سوم: اتفاق می‌افتد».

این هنرمند در ادامه تاكید كرد: هدفم از برپایی این نمایشگاه شناساندن كلاغ و عكاسی صرف از این پرنده نیست چرا كه در دوره معاصر درباره‌ی هر سوژه، هزاران عكس وجود دارد و از این نظر عكاسی خیلی مشكل است، زیرا باید عكس‌هایی بگیری كه پیش از آن كسی نگرفته باشد و این یكی از كارهایی است كه من در ثبت این تصاویر انجام داده‌ام.

كیانیان توضیح داد: می‌خواستم لحظاتی از كلاغ را ثبت كنم كه به گرافیك خاصی رسیده باشد و با این عكاسی و گرافیك، مفهومی در ذهن مخاطب شكل بگیرد كه با كمك موسیقی و چیدمان آن را كامل می‌كنم.

او با اشاره به نوع عكاسی‌اش در این نمایشگاه اضافه كرد: وقتی با سرعت پایین عكاسی می‌كنید، عكس‌ها فلو می‌شود، اما در عكاسی مدرن فلو بودن هم مانند فوكوس می‌تواند ارزشمند باشد، چرا كه ما را به گرافیك می‌رساند. آن شیوه عكاسی كه عكس نباید فلو باشد، یا دست عكاس نباید تكان بخورد، مربوط به حوزه دیگری از عكاسی است اما در عكاسی خالص می‌توان از هر چیزی استفاده كرد، مهم این است كه چه چیزی را به عنوان اثر نهایی در مقابل چشم تماشاگر می‌گذارید.

این بازیگر سینما در پاسخ به پرسشی درباره‌ی تاثیر شهرتش در استقبال مخاطبان از نمایشگاه‌های تجسمی‌اش گفت: هر بازیگری برای به دست آوردن شهرت زحمت می‌كشد. من ۶۰ سال سن دارم و از دبیرستان در گروه‌های حرفه‌ای تئاتر كار كرده‌ام. شهرت چیزی نیست كه از آسمان با چتر روی دوش آدم فرود بیاید. البته به جز برخی موارد كه برای عده‌ای شهرت دفعی ایجاد می‌شود، اما شهرت من دفعی نیست. برای آن سال‌های سال زحمت كشیده‌ام و صاحب دید شده‌ام و نمی‌توان سال‌ها زحمت و تلاش مرا زیر سوال برد.

رضا كیانیان در بخش دیگری از این نشست درباره‌ی مفهوم این نمایشگاه توضیح داد: شرایط كشور ما در حال گذار است، اما در جهان چیزی عمیق‌تر وجود دارد كه همان برهوت جهانی و سكوت آن است. مهم این است كه مخاطب نمایشگاه، مفهومی از آن بگیرد. برای من مهم این بود كه بازدید كننده با آمدن به نمایشگاه از فضای بیرون جدا شود و در این نمایشگاه حس خودش را پیدا كند.

او كه پیش از این نمایشگاه «عكس‌های تنهایی» را برگزار كرده است، یادآور شد: در نمایشگاه قبلی هم این نكته را گفتم كه برای من جزئیات مهم است، چرا كه كلیات قرن‌هاست كه گفته می‌شود. كلیات زمانی معنی پیدا می‌كند كه به زندگی روزمره ما یعنی همان جزئیات ترجمه شود. زندگی و تفكر را جزئیات می‌سازند. من هم با برگزاری نمایشگاه‌هایم مخاطب را به دیدن دوباره‌ی جزئیات دعوت می‌كنم.

كیانیان در پاسخ به پرسشی درباره‌ی هدف نمایشگاهش توضیح داد: هدف هیچ هنرمندی بیان یك مساله اجتماعی نیست زیرا خلق اثر هنری خود یك هدف است. این نگاه مخربی است كه خلق اثر هنری را در خدمت چیز دیگری بدانیم چرا كه هنر، هنر است و در خدمت چیز دیگری نیست.

او كه پیش از این نمایشگاه دست‌ساخته‌های چوبیش را با نام «دوباره نگاه كن» برپا كرده است، درباره‌ی ثبت رنج‌های بشری در عكس‌هایش گفت: عكاسی مربوط به رنج‌های بشری به حوزه دیگری از عكاسی مربوط می‌شود كه حوزه من نیست. حوزه من همین نمایشگاه‌هایی است كه برپا كرده‌ام، چون من این حوزه‌ها را می‌فهمم و در این حوزه‌ها خلاقیت دارم. رنج‌های بشری را در بی‌نهایت شكل می‌توان نشان داد. برای صحبت از رنج‌های بشری لازم نیست حتما عكاسی كنیم.

كیانیان همچنین درباره‌ی تكراری بودن عكس‌های نمایشگاه «قار سوم» گفت: كل قصه‌های جهان، ۳۵ داستان است اما این قصه‌ها به طور مرتب در طول تاریخ تكرار می‌شود و اینچنین است كه هنر همچنان ادامه دارد. هنرمند نمی‌تواند اثر هنری خلق نكند، چرا كه او بارور می‌شود و باید به دنیا بیاورد. بسیاری از هنرمندان وقتی نمی‌توانند اثر هنری خلق كنند، بیمار می‌شوند. منطق دنیای هنر با منطق زندگی روزمره متفاوت است.

نویسنده كتابهایی همچون «بازیگری» و «شعبده بازیگری» همچنین با اشاره به علاقه‌مندی‌اش به حوزه‌های گوناگون هنری یادآور شد: وقتی كتاب می‌نویسم، به معنای این است كه نویسنده هستم. وقتی عكس می‌گیرم به معنی این است كه عكاسم. بنابراین حضور من در این عرصه‌ها به معنای آن نیست كه به این عرصه‌ها گریز زده‌ام. زمانی كه از تئاتر به سینما رفتم عده‌ای به من گفتند تو از تئاتر آمده‌ای. نمی‌فهمم چرا باید مدام عرصه‌های مختلف هنری را با یكدیگر مقایسه كنیم. هر پدیده را باید با خودش مقایسه كرد. وقتی در عرصه تجسمی كار می‌كنم آن را باید در همین عرصه مقایسه كرد نه با بازیگری.

او همچنین با اشاره به تفاوت‌های نمایشگاه قبلی‌اش با نمایشگاه حاضر متذكر شد: نمایشگاه «عكس‌های تنهایی» در حوزه فاین آرت یا هنرهای زیبا می‌گنجید. برای برپایی آن نمایشگاه چهار سال روی پوست درختان كار كرده بودم كه در نهایت بیشتر بر روی پوست درخت كاج و اكالیپتوس متمركز شدم و عكس‌های نمایشگاه «عكس‌های تنهایی» حاصل همین تمركز بود. در آن نمایشگاه كشف زیبایی مهم بود. تصاویری را نشان می‌دادم كه بارها دیده بودید اما نگاهش نكرده بودید و از شما دعوت می‌كردم تا بار دیگر آن تصاویر را نگاه كنید.

كیانیان ادامه داد: دوست داشتم دومین نمایشگاه انفرادی‌ام در حوزه مفهومی باشد. علاقه‌مند بودم در كنار این عكس‌ها، حتما چیدمانی قرار بگیرد. برای همین منظور با برخی از دوستان فكر و مشورت كردم ولی به نتیجه نرسیدم تا اینكه آقای سمیع‌آذر، فاتك موسوی را به من معرفی كرد. كارهایمان را به یكدیگر نشان دادیم و با هم احساس نزدیكی كردیم . از او خواستم ایده‌ای برای چیدمان نمایشگاه بیاورد. پیش از این به چند حجم، فكر كرده بودم اما گفتند عكس‌ها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. به همین دلیل آن‌ها را حذف كردم و بعد فاتك موسوی پیشنهاد چیدمانی با نمك و پر كلاغ را مطرح كرد كه آن را بسیار دوست داشتم.

در ادامه این نشست فاتك موسوی درباره‌ی همكاری‌اش در برپایی این نمایشگاه توضیح داد: آقای كیانیان حس گروهی بسیار خوبی دارد كه این حاصل حضور او در تئاتر است و خوشبختانه این روحیه موجب شد نمایشگاه ماحصل خوبی داشته باشد.

موسوی كه چیدمان این نمایشگاه را با استفاده از نمك و پر كلاغ انجام ساخته است، ادامه داد: از نمك به خاطر نمك بودنش استفاده نكردم بلكه آنچه می‌بینید سنگ نمك است و ماندگاری بسیاری دارد و بعد به نظرم رسید این سفیدی‌ها برهوتی را كه ما به دنبال آن بودیم ایجاد می‌كرد. در موسیقی هم آقای كیانیان به دنبال فضای خشك و برهوت گونه بود. ما برای ایجاد شوك در بازدید كننده در برخی مكان‌ها فضای زیر پای افراد را خالی گذاشتیم.

وی تاكید كرد: در ساخت این چیدمان برایم مهم بود چیدمان و فضای كلی كار ساخته شود. قرار نبود هیچ یك از عناصر نمایشگاه به تنهایی دیده شود.

در ادامه صحبت‌های او، رضا كیانیان توضیح داد: در این نمایشگاه دوست داشتم، خشكی، برهوت و بی‌انتها بودن فضا ساخته شود. چیدمان فاتك همراه با موسیقی به ساخت این برهوت كمك كردند.

كیانیان با اشاره به علاقه‌مندی‌اش به كارهای گروهی یادآور شد: به كار گروهی بسیار اعتقاد دارم، چون فكر نمی‌كنم یك نفر همه چیز است و این اعتقاد را از تئاتر با خود آورده‌ام. برای من كسر شان نیست كه با گروهی كار كنم بلكه این همكاری باعث افتخارم است. امیدوارم همچنان كه در اروپا هم گروه‌های تجسمی با همراهی یكدیگر جنبش‌های هنری را رقم زدند، در كشور ما هم چنین اتفاقاتی بیفتد.

این بازیگر تئاتر و سینما درباره‌ی نوع افكت عكس‌های این نمایشگاه تصریح كرد: روی كلاغ‌ها هیچ افكتی به كار نبردم. تنها افكت كامپیوتری، حذف زمینه‌هاست. همه این عكس‌ها را دم غروب در وقت طلایی گرفته‌ام. در كل هر روز نیم ساعت فرصت عكاسی داشتم چون این افكت‌ها تنها در همان نور به وجود می‌آید. ضمن اینكه باید این افكت‌ها را با سرعت پایین عكاسی كرد. نمی‌خواستم زمینه آسمان در عكس‌ها وجود داشته باشد بلكه خود كلاغ را می‌خواستم. البته حذف زمینه‌های آبی آسمان كار مشكلی بود، اما توانستیم این كار را انجام دهیم و خود كلاغ‌ها را حفظ كنیم تا ضربه‌ای نخورند.

در پایان این نشست ترانه جلالی فراهانی كه در بخش فتوشاپ به رضا كیانیان كمك كرده است، در توضیحات كوتاهی گفت: عكس‌ها رنگی بود. ما آن‌ها را سیاه و سفید كردیم. پس‌زمینه‌ها را حذف كردیم كه كار مشكلی بود و بعد با استفاده از یك سری برنامه‌ها، تونالیته‌های خاكستری را حفظ كردیم اما عكس‌ها به صورت طبیعی چنین بود. تمام این حالت‌ها و سایه روشن‌ها در عكس‌ها وجود داشت.

نمایشگاه «قار سوم» تا روز ۱۵ آذرماه در گالری ماه مهر برپاست. همچنین رضا كیانیان این روزها با دو عكس در نمایشگاه «گوش ونگوگ برش دوم» در گالری ۱۰ هم حضور دارد.