زنگ خطر برای جیره‌بندی آب به صدا درآمد.شمارش معكوس برای آغاز سال جدید در حالی آغاز شده است كه به گفته بسیاری از كارشناسان و مسوولان، چگونگی مقابله با خشكسالی و مواجهه با بحران كم‌آبی جدی‌ترین چالش پیش روی تهرانی‌ها در این سال خواهد بود.

این بحران به قدری برای مسوولان شركت آب‌و‌فاضلاب استان تهران جدی به نظر می‌رسد كه آنها را از هم‌اكنون بر آن داشته تا نقشه جیره آب تهران را بكشند.

صرفه‌جویی اجباری

مدیرعامل شركت آب‌و‌فاضلاب استان تهران در گفت‌و‌گو با خبرنگار ما، با تاكید‌بر اینكه بزرگ‌ترین چالش سال آینده مواجهه با خشكسالی خواهد بود، خاطرنشان می‌كند:«اگر روند موجود ادامه پیدا كند، هیچ اولویتی مهم‌تر از تامین آب موردنیاز مردم وجود نخواهد داشت.»

«داوود ملایی» با جدیت می‌افزاید: «به مشتریان پرمصرف هشدار می‌دهم اگر خودشان اقدام به صرفه‌جویی و تنظیم آب مصرفی خود نكنند، بالاجبار شركت آب‌و‌فاضلاب راسا اقدام به تنظیم آب مصرفی آنها خواهد كرد.»

● آب، زیرزمینی‌تر می‌شود

میانگین استفاده از آب‌‌های زیرسطحی و زیرزمینی در سال‌های نه چندان دور برای تامین آب پایتخت‌نشین‌ها حدود ۲۰درصد بود. اما با وقوع خشكسالی این میانگین در سال جاری به حدود ۳۰درصد و حتی در برخی مواقع به ۴۰درصد هم رسیده است.

ناگفته نماند بسیاری از كارشناسان بر این باورند كه استفاده بیش از حد از آب‌های زیرزمینی، تاثیر زیادی بر كاهش كیفیت آب شرب می‌گذارد.

مدیرعامل آبفای استان تهران در مقابل سوال خبرنگار ما مبنی‌بر اینكه آیا امكان افزایش میزان استفاده از آب‌های زیرزمینی در سال جدید وجود دارد یا خیر؟ به این پاسخ اكتفا می‌كند: «در سال آینده بر میزان استفاده از آب‌های زیرزمینی افزوده خواهد شد و حتی ممكن است از ۴۰درصد فراتر رود.»

ملایی می‌افزاید: «در مواقع بروز خشكسالی دو راه بیشتر نداریم. یا مردم باید صرفه‌جویی كنند یا چاره‌ای جز استفاده از آب‌های زیرزمینی نخواهیم داشت.»

مدیرعامل شركت آب و فاضلاب استان تهران می‌گوید: «میزان ذخیره آب در سه حوزه آبریز تهران به شكل قابل‌توجهی منفی است و به نظر می‌رسد سال آینده سال سختی برای استان تهران از لحاظ تامین آب باشد، چراكه آب شرب استان تهران از سه حوزه آبریز سد كرج، سد لتیان و سد لار تامین می‌شود، اما گزارش‌ها حاكی از این است كه ذخیره این سه سد به شكل قابل‌توجهی منفی و كاهش یافته است.»

وی می‌افزاید: «ذخیره آب سد كرج از ۱۰۰‌میلیون مترمكعب در سال گذشته با ۱۸ درصد كاهش به ۸۲‌میلیون مترمكعب، سد لتیان با ۳۳‌درصد كاهش از ۴۶‌میلیون مترمكعب به ۳۰‌میلیون مترمكعب و سد لار با ۱۰۰‌درصد كاهش به ۱۰‌میلیون مترمكعب كاهش یافته است.»

● صرفه‌جویی سه‌برابر كرخه

راهكار صرفه‌جویی در مصرف آب برای مقابله با بحران كم‌آبی در حالی از سوی مدیرعامل آبفا مطرح شد كه معاون اول رییس‌جمهور نیز عنوان كرده است، باید با واقعی كردن قیمت آب اقدام به صرفه‌جویی در مصرف آب كرد.

به گزارش ایلنا، پرویز داوودی عنوان كرده است: اگر بتوانیم ۱۰درصد در مصرف آب كشاورزی صرفه‌جویی كنیم، معادل ۶/۸میلیارد مترمكعب آب صرفه‌جویی كرده‌ایم كه این مقدار معادل سه برابر آب سد كرخه است.

وی می‌گوید: صرفه‌جویی تنها یكی از راه‌ها است اما كافی نیست، ما باید در این راه از سایر ابزارها نیز استفاده كنیم.

بحث قیمت‌گذاری آب و تعیین نرخ واقعی یكی از این راه‌ها است.

● مستقیم به سوی بحران

چگونگی رویارویی با بحران كم‌آبی و راهكارهای مقابله با خشكسالی در سال جدید در حالی به كانون توجه بسیاری از مدیران و مسوولان مبدل شده است كه به نظر می‌رسد این بحران محدود به كشور ما نیست و حدود آن فراتر از مرزهای ایران است؛ به گونه‌ای كه بحران آب دیگر كشورها را نیز وادار به اتخاذ راهكارهای اساسی برای مقابله با آن كرده است.

از طرفی پنجمین همایش جهانی آب در استانبول از دیروز آغاز به كار كرده است و كارشناسان خواستار آن شده‌اند كه در این همایش، به مشكلات زیاده‌روی در مصرف آب و سوء‌مدیریت در این زمینه به طور جدی رسیدگی شود.

به گزارش ایسنا، مارتین گایگر، كارشناس بنیاد زیست‌محیطی همایش جهانی آب (WWF)، معتقد است كه جهان مستقیما به سوی یك بحران فراگیر آب می‌رود.

طبق ارزیابی این نهاد، پیامدهای این بحران، دامنگیر اروپا نیز خواهد شد.

همایش جهانی آب در استانبول، بزرگ‌ترین گردهمایی دانشمندان، سیاستمداران و كارشناسان آب از سراسر جهان است.

روسای سازمان‌های بین‌المللی، وزیران بیش از ۱۰۰ كشور و ۲۵تن از رهبران دولت‌های جهان، جزو شركت‌كنندگان در این همایش هستند.

كارشناسان اقتصادی در آستانه برگزاری این همایش هشدار دادند كه كوتاهی در رسیدگی به مشكل كمبود آب، می‌تواند پیامدهای فاجعه‌باری داشته باشد.

به گزارش دویچه وله، این همایش در حالی تا ۵ روز دیگر به كار خود خاتمه می‌دهد كه پیش از هر چیز، تحت‌تاثیر این پرسش خواهد بود كه آیا آب یك نعمت اقتصادی است یا اینكه آیا دسترسی به ذخایر آب، یك حق اساسی به شمار می‌رود؟

صابر دری‌نژاد