وزارت نیرو به عنوان یكی از دستگاه‌هایی كه محور زیرساخت‌های توسعه و رشد اقتصادی است از مهم‌ترین وزارتخانه‌های استراتژیك دولت به شمار می‌رود و طبعا در دولت دهم نیز تعیین مدیر برای آن اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد.

آب و برق محصولات استراتژیك و اساسی وزارت نیروست. آب در بخش مصرف خانگی، صنعتی و كشاورزی و برق در حوزه مصرف خانگی و صنعتی با زندگی روزمره و لحظه‌ای مردم سروكار دارد و همواره دولت‌ها برای متعادل نگهداشتن آن یارانه‌های سنگینی پرداخت كرده‌‌اند.

اصلاح قیمت‌های آب و برق در كانون توجه طرح تحول اقتصادی است، زیرا هم‌اكنون آب و برق با قیمتی بسیار پایین‌تر از هزینه تمام شده آن به مردم عرضه می‌شود و ادامه این روند در بلندمدت امكان‌پذیر نیست.

در طرح اصلاح الگوی مصرف نیز ایندومحصول نقش اساسی و عمده دارند كه دولت ملزم و موظف به برنامه‌ریزی و فرهنگ‌سازی در مصرف آن در همه زمینه‌ها شده است.

دولت نهم نیز كه اهداف برنامه‌هایش را برپایه هدفمندسازی یارانه‌ها و تحول اقتصادی استوار كرد به دنبال فردی بود تا بتواند این سیاست‌ها را اجرا كرده و بخش نابسامان آب و برق كشور را ساماندهی كند. برایناساس رئیس‌جمهور، پرویز فتاح را كه از دوستان دیرینش به شمار می‌رفت، به مدیریت این وزارتخانه كلیدی رساند.

فتاح متولد ۱۳۴۰ در شهر ارومیه و فارغ‌التحصیل كارشناسی عمران و كارشناسی ارشد صنایع است كه در آزمون دكتری نیز قبول شد. فتاح را همیشه با چهره‌ای آرام و خندان مشاهده كرده‌ایم. شاید عمده‌ترین ویژگی فتاح، ثبات در نظرهایش بود كه به اعتقاد برخی هیچ گاه حرف بی‌ربط نزد.

رفتار و خلق و خوی فتاح با لهجه‌ای آذری او را به مرد رسانه‌ای تبدیل كرد كه روابط خوبش با رسانه‌ها توانست یاریگر او در بحران خاموشی‌های تابستان سال گذشته باشد.

هر چند فتاح نتوانست بخش عمده‌ای از اهداف برنامه چهارم توسعه و توسعه نیروگاهی را به ثمر برساند كه همین امر موجب كاهش تولید برق و بروز خاموشی‌های سال گذشته شد، اما نباید نقش مهم خشكسالی را نیز در این زمینه و از عرصه تولید خارج شدن نیروگاه‌های برق آبی را در این بحران نادیده گرفت؛ موضوعی كه بارش‌های مكرر و مفید سال جاری توانست در این زمینه به داد وزارت نیرو برسد تا امسال مردم و دولت با این چالش جدی مواجه نشوند.

سال گذشته برخی از كارشناسان با توجه به خاموشی‌های برق از لفظ «واویلا» برای وزارت نیرو استفاده كردند كه این اعتراض از سوی آنان و بویژه مجلس، رئیس‌جمهور را به واكنش در برابر آن واداشت.

در بعدازظهر یكی از روزهای تیرماه تابستان گذشته وی در بازدید از وزارت نیرو، اهمیت آن را برای وزیرش گوشزد كرد.

سرانجام فتاح نیز معاون برق خود را تغییر داد تا بتواند در امر توسعه و برنامه‌ریزی دراین‌باره جدی‌تر وارد عمل شود.

واقعی كردن نرخ آب، ساماندهی و مدیریت آب‌های كشاورزی و سطح الارضی و توسعه سدسازی از برنامه‌هایی بود كه فتاح در برنامه خود توانست تا حد قابل قبولی به آن دست یابد اگرچه با مطلوب فاصله بسیار دارد.

وزیر نیرو در بخش آب باید با در نظر گرفتن ارزش ذاتی، اقتصادی و زیست‌محیطی این ماده حیاتی به عنوان یكی از محورهای اصلی توسعه پایدار و ركن اصلی آمایش سرزمین با مدیریت پایدار كمی و كیفی منابع و مصارف آن، نسبت به عرضه آب مطمئن، كافی و قابل مصرف متناسب با ظرفیت‌های ملی اقدام و از این طریق نقش خود را در ارتقای بهداشت، رفاه اجتماعی و توسعه پایدار ایفا كند.

رفتار و خلق و خوی نرم فتاح با لهجه‌ای آذری او را به مرد رسانه‌ای تبدیل كرد كه روابط خوبش با رسانه‌ها توانست یاریگر او در بحران خاموشی‌های تابستان‌سال‌گذشته باشداما با توجه به این تعریف وزیر نیرو در این بخش عملكرد چندان موفقی از خود ارائه نكرده؛ به طوری كه در بسیاری از شهرها و مناطق در بخش آب شرب با مشكل بهداشت و سلامت آن مواجه است.

در بخش صنعتی و كشاورزی نیز باید با توسعه سرمایه‌گذاری، ساماندهی و نظارت به ارتقای كمی و كیفی تولید و مصرف آب پرداخته شود كه البته با توجه به خشكسالی‌های سال‌های اخیر باید این وزارتخانه در برنامه و استراتژی راهبردی خود برای رفع بحران آب در خشكسالی، مدیریت واحد و منسجمی را ارائه می‌كرد كه در ۲ سال گذشته در این زمینه توفیق زیادی به دست نیاورده است.

وزارت نیرو در بخش برق نیز با ارتقای بهره‌وری و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، سازگار با محیط‌زیست و متناسب با زیرساخت‌های حال و آینده و توسعه مشاركت و بهره‌وری منابع انسانی متخصص و خلاق، نقشی موثر در رفاه اجتماعی و تبادل برق با كشورهای منطقه ایفا نموده و در راستای كاهش شدت انرژی، افزایش خوداتكایی و توسعه كاربردهای انرژی‌های تجدیدپذیر اقدام كرده است.

همچنین یكی از اهداف و استراتژی‌های بلند وزارت نیرو، توجه به اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی است كه البته در چند سال اخیر دولت با توجه به سرمایه‌‌گذاری اندكی كه در این حوزه انجام داده است، نتوانسته در این بخش موفق باشد و در تولید برق كاستی‌‌هایی متوجه كشور شد.

حمیدرضا كاتوزیان، رئیس كمیسیون انرژی مجلس معتقد است: نمی‌توان تولید چند هزار مگاوات برق را به دست بخش خصوصی سپرد، چون سرمایه‌‌گذاری جدید در این حوزه صورت نگرفته است و بهره‌برداری‌های جدیدی نیز در سال‌های آینده وجود نخواهد داشت.

ناصر سودانی، نماینده اهواز و عضو كمیسیون انرژی مجلس نیز معتقد است وزارت نیرو در۴ سال گذشته در مجموع، كارنامه موفقی داشته، اما كاستی‌ها و ضعف‌هایی نیز در این كارنامه دیده می‌شود.

سودانی تصریح می‌كند وزارت نیرو درباره تنظیم آب در فصل خشكسالی، مدیریت مناسبی را اعمال نكرد و به صورت علمی موضوع را دنبال نكرد و با محافظه‌كاری و احتیاط‌كاری با ضررهای زیادی به باغات و مزارع استان‌های خشكسالی زده مواجه شدیم در حالی كه می‌توانستند از طریق تنظیم آب سدها در فصل زمستان برنامه‌ریزی دقیق و مناسبی برای فصل خشكی انجام دهند.

نماینده اهواز با اشاره به این كه بخشی از آب شرب در استان‌های جنوبی با مشكل مواجه است، می‌گوید: بروز بیماری‌های پوستی ناشی از آب شرب بدون استاندارد از نگرانی‌های اصلی ماست كه باید به طور جدی چاره‌اندیشی شود.

سودانی ادامه می‌دهد: ما انتظار داشتیم براساس برنامه، وزارت نیرو گام‌های جدی‌تری برای جایگزینی انرژی‌های نوین مانند باد و خورشید برمی‌داشت كه قدم‌های برداشته شده كافی نیست.

وی آلودگی و گرد و غبار موجود در هوا را ناشی از خشكسالی تالاب‌ها در نتیجه انتقالغیركارشناسی آب از سرشاخه‌های كارون و دز به سایر استان‌ها عنوان كرده و می‌گوید: این اقدام مشكلات زیست‌محیطی پدیدآورده كه باید برای آن چاره‌اندیشی شود.

سودانی در عین حال همچنین عملكرد وزارت نیرو در بخش برق را مناسب ارزیابی می‌كند و معتقد است با وجود خشكسالی سال گذشته، آرامش خوبی در توسعه برق ایجاد شده و شخص وزیر خود به طور مستقیم مدیریت خوبی در این زمینه به عمل آورده است.

به گفته وی، براساس نظر مجلس، وزیر نیرو شخصیتی دلسوز ، پركار و قاطع در موضع‌گیری‌هاست كه شایستگی ادامه فعالیت در این وزارتخانه را دارد. با این اوصاف روحیه تعامل و همكاری وزیر نیرو با مدیران مجموعه خود و مجلس نكته‌ای نیست كه رئیس‌‌جمهور بخواهد آن را نادیده بگیرد و تاكنون نیز گمانه‌زنی‌های محافل سیاسی و رسانه‌ای حمل بر ماندن وی در پست وزارت نیرو است.

دولت برای اجرای سیاست‌های تحول اقتصادی عزمی جدی دارد و در این حوزه تغییر مدیریت به تغییر روش و سیاست‌ها منجر می‌شود كه بعید به نظر می‌رسد رئیس‌جمهور بخواهد صندلی یكی از دوستان همراه و همدل خود را در كاروان دولت دهم خالی كند.