سراب در رفع مشکلات آب و فاضلاب شبیه یک قصه بود برای من، وقتی پدر می خواند از کتاب سهراب که: ... پسر کوچک آب لب پایه شویه نشست، و عقاب خورشید آمد او را به هوا برد که برد... غافل از اینکه امروز ساک این پسربچه را بسته ایم و داریم راهی اش می کنیم. بعد هی پشت سرش هوارمی زنیم که آب را گل نکنیم. انگار یادمان رفته در فرودست کفتری می خورد آب. آب، این مایه معروف حیات که زندگی انسان از دیرباز براساس وجود آن در مناطق مختلف جهان شکل گرفت، به قول سیاستمداران می رود تا به منشا جنگ های جهانی تبدیل شود. تامین این مایه حیات برای انسان زمانی با مشقات فراوان همراه بود اما با پیشرفت تکنولوژی، هم اکنون حتی در کویری ترین مناطق جهان، آب را به راحتی و با کیفیت مناسب می توان استحصال کرد.

در این میان شهرستان شوشتر با دارا بودن منابع عظیم آب از شاخه های منشعب رودخانه کارون که همچون جزیره ای این شهر را در آغوش گرفته است، از مناطق پرآب خوزستان و حتی کشور به شمار می آید، با این وجود مدتی است که مردمان این شهرستان در تامین نیازاولیه آب خود با مشکلات متعددی دست به گریبانند. در سالی که به دلیل وقوع پدیده خشکسالی، همه کمبودها در زمینه آب، برق، مواد غذایی و گرانی ها به این پدیده منتسب می شود و تامین آب شرب به عنوان اولویت اصلی وزارت نیرو مطرح می شود، راهکارهای متعددی برای حل این مشکل اندیشیده و در برخی مناطق اجرا شده است اما در شهرستان شوشترحکایت چیز دیگری است و مشکل کمیت آب در این شهرستان تبدیل به موضوعی روزمره و به نوعی با زندگی مردم عجین شده است. علی رضا احمدی،یکی از شهروندان این شهرستان در این باره می گوید: روزها با قطع مکرر آب وشب ها با افت فشار روبرو هستیم و این مسئله باعث ایجاد مشکلات فراوانی برای مردم شده است. محسن علویان، شهروند ساکن منازل ۲۵۰ واحدی نیز در خصوص مشکل آب در این منطقه می گوید: روزانه تنها چهار ساعت آب با فشار مناسب داریم و مابقی طول روز با افت شدید فشار آب مواجه هستیم. وی می افزاید: از ابتدای سال مسئولان رفع مشکل فشار آب را منوط به راه اندازی چاه تراوشی حفرشده درنزدیکی چاه های فلمن عنوان می کردند ولی اکنون مشخص شده که این چاه مشکل تامین برق دارد. این معضل کی حل می شود؟ آیا مشکل تامین آب مردم در تابستان باید در زمستان حل شود؟محمدی، یکی از دانشجویان ساکن این شهرستان نیز، علاوه بر مشکلات ناشی از آب، به مشکل فاضلاب بازار شوشتر اشاره می کند و می گوید: فاضلاب شوشتردارای مشکلات فراوانی است که باید پیگیری و حل شود. در مکان هایی مانند بازار سبزی که محل رفت وآمد مردم است فاضلاب شهری مسدود شده است و چند روزی است که فاضلاب در بازار مرکزی شهر جاری شده است. چند وقت پیش نیز میدان امیرکبیر این شهرستان و جاده مسجدسلیمان با مشکلی مشابه روبرو شد که پس از ۱۵ روز حل شد. به نظر می رسد در شرایط کنونی و گرمای روزهای پایانی تابستان، مشکل قطع مکرر آب و افت فشار به بزرگترین مشکل مردم شهرستان شوشتر تبدیل شده است. این در حالی است که مسئولان این سازمان پاسخگوی این مشکلات نبوده و مردم که از این شرایط به ستوه آمده اند به شورای شهر پناه می برند. حمیدسالم پور، عضوشورای شهر شوشتر در این باره می گوید: در آب برخی مناطق شوشتر ذرات شن دیده می شود و پایین بودن کیفیت آب باعث اعتراض فراوان مردم شده است که نیازبه رسیدگ فوری دارد. وی می افزاید: در مناطقی مانند خیابان سپاه پاسداران طی دوماه گذشته بیش از سه بار لوله انتقال آب دریک محل دچار شکستگی شد که لازم است هر چه سریعتر به این امر رسیدگی شود. باید دید چرا تعمیرات توسط اداره آب و فاضلاب شهری شوشتر به کندی و با این کیفیت پایین انجام می شود. سالم پور ادامه می دهد: علاوه بر این چاه های آب در منطقه فرهنگ شهر نیز فاقد سرپوش هستند و اعضای شورای شهر بابت خطرات احتمالی از جمله وارد شدن آلودگی به آب و بروز فاجعه توسط افراد مغرض به شدت نگران هستند.همچنین امیر رسولی رئیس شورای شهرستان شوشتر درخصوص مشکل آبفای شوشتر، می گوید: نشت آب از خطوط شکسته به زیرزمین برخی منازل باعث تخریب این خانه ها شده است. وی از ارسال طومارهای متعدد مبنی بر اعتراضات مردمی در زمینه قطعی آب، شکستگی و خسارت ناشی از آن به منازلشان، به شورای شهر خبر می دهد و تاکید می کند: در واقع حل مشکل آب ربطی به شورا ندارد; شورا تنها می تواند برای تقاضای رفع مشکل آب توصیه هایی به آبفای این شهرستان داشته باشد، با این وجود در جایی که موضوع اعتراض مردمی مطرح است، شورا در صف مردم و همگام با آن ها اعتراض خود را نسبت به این مسئله اعلام خواهد کرد. این عضو شورای شهر شوشتر خاطر نشان می کند : ساخت تصفیه خانه در شوشتر برای مردم این شهر فایده چندانی ندارد و بیشترین فایده آن برای مردم پایین دست رودخانه است، چرا که فاضلاب پس از تصفیه مجددا به رودخانه ریخته می شود با این وجود بیش از سه چهارم اعتبارات آبفای شوشتر به ساخت تصفیه خانه فاضلاب اختصاص یافته است ومسئولان باید در این زمینه پاسخگو باشند.

وی با انتقاد از عملکرد اداره آبفای شوشتر در زمینه فاضلاب شهری، می افزاید : هنوز مشکل جمع آوری فاضلاب کنارسازه های آبی شوشتر که تهدیدی جدی برای ثبت جهانی این اثر بی نظیر است، حل نشده وشهرداری درانتظار ساماندهی این فاضلاب ها است تا احداث پارک کنار سازه های آبی را آغاز کند. رسولی هشدار می دهد: عدم ساماندهی به فاضلاب های تخلیه شده در کنار پل شادروان و سازه های آبی و در نتیجه آن، به تعویق افتادن ثبت جهانی این سازه ها، می تواند تهدیدی جدی در جهت کسب این افتخار ملی و توسعه این شهرستان شود. وی بخش دیگری از مشکلات مردم در زمینه آب و فاضلاب را در نحوه برخورد مسئولان و پاسخگویی به مراجعه کنندگان به این اداره می داند و می گوید: خلف وعده وعدم برخورد مناسب با ارباب رجوع در اداره آبفای این شهرستان به امری عادی تبدیل شده است. هنگامی که آب منطقه ای قطع می شود و مردم با تماس و حضور به اداره آب و فاضلاب جویای زمان وصل آب می شوند، با برخوردهای صلبی و خلاف ادب مواجه می شوند که این امر، اعتراضات و افزایش تالمات مردم را به همراه دارد. این روزها قطع آب در شهرستان شوشتر تقریبا به امری عادی تبدیل شده است اما از یک سو با توجه به افزایش دمای هوا و فرا رسیدن ماه مبارک رمضان، عدم پاسخگویی مسئولان مربوطه واقعیت دیگری از عدم اجرای طرح تکریم ارباب رجوع در این اداره را نمایان می کند. بر هیچ کس پوشیده نیست که بخش زیادی از مشکلات قطع مکرر و افت فشار آب در این شهرستان، ناشی از شبکه های فرسوده آب است. فرماندار شوشتر در این باره می گوید: در شوشتر بیش از۱۳۰ کیلومتر شبکه آب و ۱۲۰ کیلومتر شبکه فاضلاب شهری فرسوده وجود دارد که با اعتبارات موجود امکان بازسازی این شبکه فرسوده در مدت کوتاه وجود ندارد.

علی اصغر قوچانی می افزاید: در سال جاری ۳۰ کیلومتر از شبکه فرسوده آب نوسازی می شود و اگر به همین صورت بخواهیم پیش برویم، نوسازی کامل شبکه فرسوده درمدت چهار سال تمام می شود. اما مدیر اداره آب و فاضلاب شوشتر، وجود مشکلات تامین آب در این شهرستان را به طور کامل با موضوع خشکسالی پیوند زده و می گوید: به دلیل خشکسالی و پایین رفتن سطح آب چاه های شوشتر، تلمبه ها از کف چاه آب را پمپاژ می کنند که همین امر باعث اختلاط آب و شن درخطوط لوله آب شهری می شود اما خوردن آب به همراه شن نمی تواند سنگ کلیه را در انسان موجب شود. غلامحسین نشاطی قطع مکرر آب در شوشتررا تکذیب می کند و می گوید: قطعی مکرر وجود ندارد بلکه این قطعی ها موردی است و آن هم به دلیل شکستگی لوله آب است که از فرسودگی خطوط آب و فاضلاب شهری ناشی می شود. وی در خصوص فاضلاب و گرفتگی شبکه آن در سطح شهر نیز می گوید: کارگران در حال رفع این مسئله هستند و این مشکل در آینده نزدیک حل می شود. سخنان مدیر آبفای شوشتر اگرچه دورنمایی از رفع مشکل را در ذهن متبادر می کند اما ذکر این نکته ضروری است که آب نیاز اولیه انسان است و مردم شوشتر که در بیشتر ساعات روز به دلیل شکستگی لوله ها و مشکلاتی از این دست از این نعمت خدادادی محرومند، دیگر به ستوه آمده اند. تحمل حداقل چهار سال زمان تا نوسازی کامل خطوط لوله فرسوده شبکه آب و فاضلاب، زمان زیادی است که باید با همت مسئولان و نماینده این شهرستان در مجلس که قطعا به خوبی از این مشکلات آگاه هستند، در کوتاهترین زمان ممکن حل شود.

نویسنده : مجتبی نارنج پور