صنایع كشور زمستان سال گذشته و تابستان سال جاری را با بحران تامین سوخت و قطعی برق پشت سر گذاشتند. بحران‌هایی كه از سوی مسوولا‌ن امر خیلی بزرگ و مهم تلقی نشد و تنها وزرای صنایع و معادن و نیرو برای تامین برق صنایع به توافق رسیدند لذا همچنان مشكلا‌ت بر قوت خود باقی مانده است. ‌ قطعی برق صنایع برخلا‌ف اظهارات وزیر صنایع و معادن و معاونش میزان تولید را نشانه گرفت، به كاهش تولید منجر شد و خسارات جبران‌ناپذیری را هم به صنایع تحمیل كرد. ‌ در این میان وزیر نیرو به جای آنكه برای صنایع خسارت‌دیده نگران باشد در نشست خبری خود اظهار داشت: صنایع آسیب‌دیده خسارت‌هایی غیر از قطعی برق خود را نیز در تعیین خسارت‌های قطعی برق لحاظ كرده‌اند. به این ترتیب وزیر نیرو خسارات قطعی برق را برعهده نگرفت و در شرایطی كه به نظر می‌رسد همگان باید دست در دست یكدیگر دهند تا بتوانیم از این بحران سربلند بیرون بیاییم وزیر نیرو صنایع را تنها گذاشت تا امید ادامه كار را در بین صنایع تا مرز از بین رفتن كمرنگ كند. ‌

در همین خصوص تقی بهرامی نوشهر، رئیس انجمن صنایع فولا‌د نیز درباره تاثیر قطعی برق روی صنایع به اعتماد ملی گفت: این قطعی برق به ما خیلی ضرر زده و این امر تولیدكنندگان را كلا‌فه كرده است. ‌ وی با بیان اینكه اگر در هر جای دنیا چنین اتفاقی بیفتد و برق و گاز قطع شود، باید به صنایع خسارت‌دیده خسارت پرداخت شود، افزود: در ایران اینگونه نیست، قطعی‌های مكرر برق خسارات هنگفتی به صنایع وارد می‌كند اما وزارت نیرو هیچ‌گونه مسوولیتی در قبال این خسارت‌ها احساس نمی‌كند. ‌ رئیس انجمن صنایع فولا‌د ادامه داد: این در حالی است كه اگر وزارت نیرو از واحدهای تولیدی طلبكار باشد با قطع برق واحد یا به هر صورت ممكن طلب خود را از واحد مربوطه وصول می‌كند اما در مقابل آن حقوق مشتركان خود را رعایت نمی‌كند. وی با اشاره به اینكه تولیدكنندگان زیر فشار هستند، اظهار داشت: بانك‌ها، دارایی، برق، گاز، شهرك‌های صنعتی و... هزینه‌های هنگفتی روی دست كارخانه‌ها گذاشته‌اند كه با اضافه شدن هزینه‌های قطع گاز و برق دیگر نمی‌توانیم تولید كنیم، فكر اشتغال باشیم یا با این مشكلا‌ت دست‌وپنجه نرم كنیم. ‌ وی همچنین در خصوص برآوردهای احتمالی از خسارات قطعی برق روی صنایع نیز گفت: قطعی برق صنایع روی تولید تاثیر گذاشته و تولید صنعتی را كاهش داده است اما تاكنون برآورد دقیقی از میزان خسارات واحدها ارائه نشده اما می‌توان گفت حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد تولید را كاهش داده است. بهرامی نوشهر یادآور شد: وقتی برق قطع و وصل می‌شود برخی از دستگاه‌ها بر اثر این نوسان برق از رده خارج می‌شوند كه در این میان در كارخانه‌هایی كه فول اتوماتیك هستند اگر ‌PC بسوزد، كارخانه مذكور با مشكلا‌ت فراوانی روبه‌رو می‌شود و تولید آن متوقف خواهد شد اما هیچ توجهی به این مسائل نمی‌شود. ‌ رئیس انجمن صنایع فولا‌د اعلا‌م كرد: در صورتی كه تا پایان سال به همین شكل پیش برود درصد بزرگی از كارخانه‌ها قادر به تولید نخواهند بود.

وی در ادامه با اشاره به اینكه اگر هزینه‌های تولید بالا‌ برود ارزش‌افزوده پایین می‌آید، تصریح كرد: وقتی برق قطع می‌شود هم زمان تولید از بین می‌رود و هم خسارت‌های بسیاری به ماشین‌آلا‌ت وارد می‌شود، در این میان وقتی در حال تولید، برق قطع می‌شود محصولی كه در مرحله تولید قرار دارد به صورت ضایعات باید دور ریخته شود و این همان تولیدی است كه باید به عنوان ارزش‌افزوده از آن یاد كرد اما باید دور ریخته شود كه مجموع این مشكلا‌ت به كاهش ارزش‌افزوده كشور كمك می‌كند. ‌ با وجود چنین اظهاراتی از وضعیت تولید و كاهش تولید واحدهای صنعتی وزیر صنایع و معادن چندی پیش در جمع خبرنگاران از عدم كاهش تولید در بخش صنایع با قطع برق خبر داد و اظهار داشت: قطعی‌های برق تاثیر چندانی روی تولید نداشته است. ‌ این در حالی است كه محمدرضا نجفی‌منش دبیر انجمن قطعه‌سازان و مجموعه‌های خودرو نیز در خصوص تاثیر قطعی برق روی صنایع به اعتماد ملی اظهار داشت: قطعی برق، صنایع مختلف كشور را با مشكل تولید مواجه كرده است. این امر باعث كاهش تولید در بخش صنعت شده كه البته بسیاری از واحدها با تولید در وقت اضافه این كاهش را جبران كرده‌اند اما این جبران تولید در بخش اضافه، افزایش هزینه‌های تولیدی را برای واحدها در پی داشته است. ‌ وی با اشاره به اینكه بروز چنین مشكلا‌تی در بخش تولید ناشی از بی‌برنامگی است، خاطرنشان كرد: در استان سمنان اعلا‌م كردند به دلیل اینكه این استان در زمستان با قطع گاز مواجه بود، قطع برق را كمتر كردند اما باز هم تاثیرات خود را برجای گذاشته است. دبیر انجمن قطعه‌سازان و مجموعه‌های خودرو ادامه داد: قطعی‌های گاز و برق در شرایطی اتفاق می‌افتد كه قرار است ما در سند چشم‌انداز ۲۰ ساله كشور، قدرت اول منطقه باشیم اما قطعا با این وضعیت به این هدف نخواهیم رسید. وی در ادامه به شركت‌های خارجی قطعه‌سازی اشاره كرد كه خواستار سرمایه‌گذاری در بخش تولید ایران هستند و خاطرنشان كرد: شركت‌های خارجی‌ای كه خواستار حضور و سرمایه‌گذاری در ایران هستند نسبت به قطع شدن گاز در زمستان و برق در تابستان انتقاد شدیدی دارند و معتقدند نمی‌توان با این وضعیت برای تولید در ایران برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری كرد. ‌ نجفی‌منش با اعلا‌م اینكه مسوولا‌ن، قطعی‌های برق را ناشی از كم آبی می‌دانند در حالی كه این كم‌آبی قابل پیش‌بینی بود، یادآور شد: مسوولا‌ن باید برنامه‌ریزی دقیقی برای حل چنین مشكلا‌تی انجام دهند. ‌ وی در خصوص برآورد خسارات ناشی از قطع برق صنایع نیز گفت: در این خصوص هنوز برآورد دقیقی نداشتیم اما فشار روی واحدها زیاد بوده است و برخی از واحدها برای كاهش این فشار از برق اضطراری استفاده كرده‌اند كه البته نصب برق اضطراری هم هزینه‌های اضافی برای بخش تولید به وجود آورده است. ‌ دبیر انجمن قطعه‌سازان و مجموعه‌های خودرو تصریح كرد: افزایش هزینه‌های تولید منجر به كاهش سود واحد‌ها شده است اما روی قیمت فروش محصولا‌ت تاثیری نگذاشته است. این در حالی است كه قطعه‌سازان با مشكلا‌ت بسیاری از جمله افزایش قیمت مواد اولیه، عدم‌دریافت تسهیلا‌ت بانكی و... مواجه هستند كه اضافه شدن چنین مشكلا‌تی ادامه كار را مشكل‌تر می‌كند. ‌ نجفی‌منش همچنین در خصوص تاثیر چنین بی‌برنامگی‌هایی روی تولید ارزش‌افزوده اظهار داشت: مسلما كشوری كه می‌خواهد صنعتی بشود باید زیرساخت‌های آماده داشته باشد؛ آب، برق، گاز و ارتباطات زیرمجموعه‌های صنعتی را تشكیل می‌دهند. اگر این زیرمجموعه‌ها دچار مشكل باشند از نظر كار صنعتی دچار معضل می‌شویم كه صنعتی شدن را سخت می‌كند و امكان رقابت را نیز از بین می‌برد. ‌ به این ترتیب باید منتظر دلسردی بیش از پیش تولیدكنندگان از ادامه وضع موجود باشیم چرا كه مسوولا‌ن وزارت نیرو از احتمال ادامه خاموشی‌ها در زمستان خبر داده بودند و این در حالی است كه قطعی گاز در فصل سرد سال همچون سال گذشته تولید را تهدید می‌كند كه بر این اساس زمستان امسال، روزهایی سردتر را در مقابل چشم تولیدكنندگان ترسیم می‌كند.

مریم میرزایی